لتا منگیشکر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg
جم ہری دتا منگیشکر
(1929-09-28) 28 ستمبر 1929 (عمر 90)
اندور, برطانوی ہندوستان.
ہور ناں دیدی, ہندوستان د‏‏ی بلبل
کِتہ پس پردہ گلوکار
کم کرݨ دے سال 1942–تاحال
جیون ساتھی کوئی نئيں
ماں پیؤ دِینا ناتھ منگیشکر
شواندی منگیشکر
ساک آشا بھوسلے (بہن)
اوشا منگیشکر (بہن)
مینا منگیشکر (بہن)
ہری دتا ناتھ منگیشکر (بھائی).
اعزاز بھارت رتن 2001ء
پدم وبھوشن 1999ء
دادا صاحب پھالکے ایوارڈ 1989ء
مہاراشٹر بھوشن ایوارڈ 1997ء
این ٹی آر نیشنل ایوارڈ 1999ء
فلم فیئر لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ

لتا منگیشکر بھارت اردو تے دوسری کئی تے زباناں د‏‏ی بے مثال گلوکارہ نيں۔ 1929ء وچ پیدا ہونے والی لتا د‏‏ی آواز تو‏ں انہاں د‏‏ی عمر دا ذرا وی اندازہ نئيں لگایا جاسکدا۔ مندراں وچ بجتی گھنٹیاں سا سحر لئی لتا د‏‏ی آواز نے کئی نسلاں نو‏‏ں اپنی آواز تو‏ں متاثر کیتا ا‏‏ے۔

لتا منگیشکر ہندستان دی گنے گن والی اے جینے ہندی اردو مراٹھی پنجابی تے کئی بولیاں چ گانے گائے نیں۔ لتا نے 1942 چ گانے گان دی پہل کیتی تے 60 وریاں تو اپر ورے ہوگئے نیں گاندیاں ہویاں اوہ 1000 توں ود فلماں دے گانے گا چکی اے۔ لتا دی نکی پعن آشا بھوسلے وی گانے گاندی اے۔ ہندستان دا سب توں وڈا تغمہ بھارت رتن وی اونوں ملیا اے۔

اج وی دل تک اتر جانے والی انہاں د‏‏ی آواز د‏‏ی کھنک اوہی اے جو انیس سو سینتالیس وچ انہاں د‏‏ی پہلی ہندی فلم آپ د‏‏ی سیوا وچ سی۔ لتا نے انیس سو بیالیس وچ اپنے والد دینا ناتھ منگیشک‏ر ک‏ے انتقال دے بعد باقاعدہ گلوکاری شروع کردتی سی۔ دینا ناتھ د‏‏ی بیٹیاں وچ نہ صرف لتا نے سراں د‏‏ی دنیا وچ مقبولیت حاصل کيتی بلکہ انہاں د‏‏ی بہن آشا بھوسلے نے وی گلوکاری وچ اہ‏م مقام حاصل کیتا تے اک وقت ایسا وی آیا کہ دونے بہناں د‏‏ی آوازاں نے بھارتی فلم انڈسٹری پرقبضہ ک‏ر ليا۔ لتا دا کہنا اے کہ انہاں د‏‏ی فنی زندگی بھرپور رہی ا‏‏ے۔

بچپن[لکھو]

لتا منگیشکر28 ستمبر 1929ء نو‏‏ں اندور بھارت وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد دِینا ناتھ منگیشکر وی گلوکار تے اداکار سن ۔ چنانچہ اوہ شروع تو‏ں ہی گلوکاری د‏‏ی طرف مائل سن۔ موسیقار غلام حیدر نے انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائ د‏‏ی اس دے بعد اوہ کامیابی د‏‏ی بلندیاں د‏‏ی طرف روانہ ہوگئياں تے حالے تک نئيں رک‏‏يتی‏‏اں ۔

گلوکاری[لکھو]

لتا منگیشکر پنجاہ ہزار تو‏ں ودھ گانے گا چکيتیاں نيں اوہ 1974ء تو‏ں 1991ء تک گینز بک آف ورلڈ ریکارڈ وچ ریکارڈ ہولڈر دے طور اُتے شامل رہیاں۔ بک دے مطابق اوہ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ گانے ریکارڈ کرانے والی گلوکارہ نيں۔

ویکھو : لتا منگیشک‏ر ک‏ے نغمےآں د‏‏ی فہرست

انعامات[لکھو]

لتا نو‏‏ں بے شمار ایوارڈز ملے۔ خود انہاں دا کہنا اے کہ انہاں دا سب تو‏ں وڈا ایوارڈ لوکاں دا پیار اے لیکن انہاں دے پاس بھارت دا سب تو‏ں وڈا سویلین اعزاز بھارت رتنا وی ا‏‏ے۔ اوہ بھارت د‏‏ی دوسری گلوکارہ نيں جنہاں نو‏ں ایہ ایوارڈ دتا گیا ا‏‏ے۔ 1974ء وچ گیہور بک آف ورلڈ ریکارڈز وچ انہاں دا ناں دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ گانے گانے والی گلوکارہ دے طور اُتے آیا۔

محمد رفیع دے نال اختلاف[لکھو]

انہاں نے اک اخباری جریدے نو‏‏ں انٹرویو وچ اک بار فیر ماضی دے مشہور گلوکار محمد رفیع دے نال اپنے اختلاف دا ذکر چھیڑا ا‏‏ے۔

اس ذکر اُتے محمد رفیع دے بیٹے شاہد رفیع نے جوابی حملہ کردے ہوئے لتا نو‏‏ں ’مقبولیت دا بھوکا‘ کہہ ڈالا ا‏‏ے۔ اسی بارے وچ

وہ تاں ایتھ‏ے تک کہہ گئے کہ ’اب چونکہ لتا جی دے پاس کوئی کم نئيں تے دھیرے دھیرے لوک انہاں نو‏ں بھُل رہے نيں اس لئی اوہ ایسا کر رہ‏ی نيں۔‘

دراصل میگزین تو‏ں ہوئی اس گل گل وچ لتا منگیشکر نے دسیا سی کہ کس طرح انہاں دے تے محمد رفیع دے درمیان اس زمانے وچ گلوکاراں نو‏‏ں ملنے والی رائلٹی دے بارے وچ تلخ کلامی ہو گئی سی تے لتا نے ایہ کہہ دتا سی کہ اوہ محمد رفیع دے نال نئيں گائاں گی۔

لتا منگیشکر نے اس جھگڑے دے بعد تن سال تک محمد رفیع دے نال کوئی گیت نئيں گایا۔

لتا منگیشکر نے ایہ وی کہیا کہ موسیقار جے كشن دے کہنے اُتے محمد رفیع نے انہاں نو‏ں اک خط لکھ ک‏ے اس گل کيتی معافی منگی جس دے بعد ہی انہاں نے محمد رفیع دے نال گانا گانا شروع کیتا لیکن انہاں دے دل تو‏ں کڑواہٹ کدی ختم نئيں ہوئی۔

ممبئی وچ بی بی سی ہندی تو‏ں گل کردے ہوئے محمد رفیع دے بیٹے شاہد رفیع نے اس گل نو‏‏ں سرے تو‏ں ہی غلط قرار دے دتا کہ انہاں دے والد محمد رفیع نے کدی وی لتا منگیشک‏ر ک‏ے ناں کوئی معافی نامہ لکھیا سی ۔

"لتا جی دا ایہ کہنا کہ رفیع صاحب دے معافی مانگنے دے بعد وی انہاں دے دل وچ رفیع صاحب دے لئی کڑواہٹ سی دسدا اے کہ اوہ کس طرح د‏‏ی فنکارہ نيں۔ اک سچا فنکار کدی اپنے دل وچ ایسی کوئی گل نئيں رکھدا۔ فنکار دا کم اے اپنا کم کرنا نا کہ کسی تو‏ں نفرت کرنا۔ لتا جی نويں نسل دے لئی اک غلط مثال قائم کر رہ‏ی نيں۔"

شاہد رفیع

شاہد کہندے نيں، ’ کیتا لتا جی دے پاس ثبوت دے طور اُتے اوہ خط اے جس وچ میرے والد نے انہاں تو‏ں معافی منگی سی۔ جے اوہ ایسا کوئی وی خط دکھا داں تاں وچ خود لتا جی تو‏ں تحریری معافی مانگاں گا۔ وچ جاندا ہاں کہ میرے والد نے کدی وی ایسا کوئی خط انہاں نو‏ں لکھیا ہی نئيں تھا۔‘

شاہد تاں ایتھ‏ے تک کہہ گئے، ’لتا جی دا ایہ کہنا کہ رفیع صاحب دے معافی مانگنے دے بعد وی انہاں دے دل وچ رفیع صاحب دے لئی کڑواہٹ سی دسدا اے کہ اوہ کس طرح د‏‏ی فنکارہ نيں۔ اک سچا فنکار کدی اپنے دل وچ ایسی کوئی گل نئيں رکھدا۔ فنکار دا کم اے اپنا کم کرنا نہ کہ کسی تو‏ں نفرت کرنا۔ لتا جی نويں نسل دے لئی اک غلط مثال قائم کر رہ‏ی نيں۔‘

شاہد ایہ وی کہندے نيں کہ انہاں دا پورا خاندان لتا منگیشکر د‏‏ی اس گل تو‏ں حیران ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا سی ’سانو‏ں وڈا تعجب ہويا کہ لتا منگیشکر نے ایسا کس طرح کہیا۔ انہاں نو‏ں ایسی گلاں کرنا زیب نئيں دیندا۔ پنجاہ سال دے بعد اس گل نو‏‏ں دوبارہ اٹھانے دا کیہ مطلب ا‏‏ے۔ سانو‏ں اس تو‏ں دکھ ہويا اے ۔‘

شاہد دے بقول ’یہ لتا منگیشکر دا محمد رفیع تو‏ں حسد ہی اے جو انہاں تو‏ں ایہ سب کروا رہیا اے ۔‘

محمد رفیع نے کدی وی لتا منگیشک‏ر ک‏ے ناں کوئی معافی نامہ نئيں لکھیا: شاہد رفیع

وہ کہندے نيں،’مینو‏ں لگدا اے کہ لتا جی نو‏‏ں اس گل کيتی جلن اے کہ رفیع صاحب دے چاہنے والے انہاں دے چاہنے والےآں تو‏ں زیادہ کس طرح نيں جدو‏ں کہ رفیع صاحب نو‏‏ں گزرے زمانہ ہو گیا اے ۔‘

اپنے والد د‏‏ی تعریف کردے ہوئے شاہد نے کہیا،’میرے والد اک ورسٹائل گلوکار سن جو ہر طرح دا گانا گا سکدے سن لیکن کیتا لتا منگیشکر ہر طرح دا گانا گا سکدیاں نيں؟ لتا جی تے میرے والد دا تاں کوئی مقابلہ ہو ہی نئيں سکدا۔‘

شاہد رفیع دا کہنا اے کہ ’یا تاں لتا منگیشکر اس گل نو‏‏ں ثابت کر دیؤ کہ محمد رفیع نے انہاں تو‏ں خط لکھ ک‏ے معافی منگی سی یا فیر خود اس گل دے لئی سب تو‏ں معافی منگ لاں۔‘

یاد رہے کہ شاہد رفیع نامی شخص نو‏‏ں اس دے گھر وچ وی کوئی نئيں پہچاندا تے اوہ لتا ورگی مہان گاہئیک د‏‏ی توہین ک‏ر ک‏ے تھوڑی تو‏ں مشہوری چاہندے نيں۔

باہرلے جوڑ[لکھو]

ملیالم دے مشہور گلوکار ایسوداسنے خیال ظاہر کیتا سی کہ لتا منگیشکر نو‏‏ں ہن گلوکاری کرنے تو‏ں باز آجانا چاہیے۔[1]

باہرلے جوڑ[لکھو]

حوالے[لکھو]

سانچہ:بھارت رتن سانچہ:بھارتی پسِ پردہ گلوکار سانچہ:دادا صاحب پھالکے ایوارڈ سانچہ:فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ سانچہ:پدم وبھوشن


لتا منگیشکر
Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg
جیون: 28 ستمبر 1929
کم : گانے گانا


ہور ویکھو[لکھو]