اسلام توں پہلے عرب وچ مسیحیت
| اسلام توں پہلے عرب وچ مسیحیت | |
|---|---|
| معلومات نسلی گروہ | |
| نسلی گروہ | ایشیا میں مسیحیت ، دور جاہلیت دے عرب وچ مذاہب |
ترمیم  | |
تاریخی پس منظر
[سودھو]ابتدائی تریخ
[سودھو]عیسائی روایات دے مطابق رسولاں دے دور وچ ہی مسیحیت عرب پہنچ گئی سی بعض روایات وچ برنباس تے توما دا عرب آنا بیان کيتا گیا اے۔[۱]
تیسری صدی عیسوی تک عرب وچ مسیحی برادریاں مستقل طور اُتے قائم ہو چکی سی۔ رومی سلطنت دے عیسائی ہوݨ دے بعد عرب وچ مسیحیت دے پھیلاؤ وچ تیزی آئی۔
جغرافیائی تقسیم
[سودھو]پیش اسلامی عرب وچ مسیحیت دی موجودگی نوں تن اہم جغرافیائی خطےآں وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے:
شمال مشرقی عرب
[سودھو]خلیج فارس دے ساحلی علاقےآں وچ مسیحی برادریاں آباد سی۔ ایتھے نسطوریت دا غلبہ سی جو ساسانی سلطنت وچ مقبول سی[۲]
شمال مغربی عرب
[سودھو]شام توں متصل علاقےآں وچ غساسنہ تے مناذره جداں عرب مسیحی خاندان حکمران سن ۔ ایہ بازنطینی سلطنت دے حواری سن تے راسخ الاعتقاد مسیحیت اُتے عمل کردے سن ۔[۳]
جنوبی عرب
[سودھو]یمن وچ مسیحیت چوتھی صدی وچ مملکت اکسوم دے ذریعے پھیلی۔ نجران اس خطے دا اہم مسیحی مرکز بن گیا۔[۴]
اہم مسیحی ریاستاں تے قبیلے
[سودھو]غسانی
[سودھو]غساسنہ اک عرب مسیحی ریاست سی جو موجودہ اردن، شام تے سعودی عرب دے شمالی حصےآں وچ قائم سی انھاں نے بازنطینی سلطنت دے زیر اثر راسخ الاعتقاد مسیحیت اختیار کيتی۔
مناذره
[سودھو]مناذره یا لخمیون عراق وچ قائم اک عرب مسیحی ریاست سی جو ساسانی سلطنت دے زیر اثر سی انھاں نے نسطوریت اختیار کيتی۔
نجران دے مسیحی
[سودھو]نجران دے مسیحی یمن وچ آباد سن تے انہاں دا تعلق میافیزٹ فرقے توں سی۔ انھاں قرآن وچ اصحاب الاخدود دے ناں توں چيتا کيتا گیا اے۔[۵]
مسیحی فرقے
[سودھو]پیش اسلامی عرب وچ تن اہم مسیحی فرقے موجود سن :
نسطوریت
[سودھو]نسطوریت دا غلبہ مشرقی عرب تے خلیج فارس دے علاقےآں وچ سی۔ ایہ فرقہ ساسانی سلطنت وچ مقبول سی۔
میافیزٹ
[سودھو]میافیزٹ فرقہ یمن تے حجاز دے بعض علاقےآں وچ پایا جاندا سی۔ نجران دے مسیحی ايسے فرقے نال تعلق رکھدے سن ۔
راسخ الاعتقاد
[سودھو]راسخ الاعتقاد مسیحیت دا غلبہ شمال مغربی عرب وچ سی، خاص طور اُتے غساسنہ دی ریاست وچ ۔
ثقافتی و مذہبی اثرات
[سودھو]بولی تے لپی
[سودھو]سریانی زبان عرب دے مسیحیاں دی liturgical بولی سی عرب مسیحی مصنفاں نے سریانی لپی توں متاثر ہو کے عربی حروف تہجی دی ترقی وچ اہم کردار ادا کيتا۔
تعلیم تے ادب
[سودھو]عرب دے مسیحی مراکز وچ مدرسے تے کتب خانے قائم سن ۔ حیرہ تے نجران علمی سرگرمیاں دے مرکز سن ۔
فن تعمیر
[سودھو]پیش اسلامی عرب وچ متعدد کلیسیا تے خانقاہاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔ قباء وچ جبیل گرجا گھر دے آثار قدیم عرب دی قدیم ترین کلیسیاواں وچوں نيں۔
اسلام دے ظہور دے وقت حالات
[سودھو]ستويں صدی عیسوی وچ رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے وقت تک عرب وچ مسیحی برادریاں موجود سی، لیکن انہاں دی سیاسی طاقت کمزور ہو چکی سی حجاز وچ مسیحی آبادی کم سی جدوں کہ یمن تے سرحدی علاقےآں وچ انہاں دی تعداد ودھ سی
قرآن وچ عرب دے مسیحیاں دا تذکرہ اہل کتاب دے طور اُتے کيتا گیا اے تے انہاں دے بعض عقائد اُتے تنقید وی کيتی گئی اے۔
مورخین دے بیانات
[سودھو]عربی مصادر
[سودھو]- ابن اسحاق: اپنی سیرت وچ عرب دے مسیحی قبیلے دا تذکرہ کيتا اے۔
- طبری: تریخ الرسل والملوک وچ عرب مسیحیت اُتے مفصل معلومات دتی نيں۔
- بلاذری: فتوح البلدان وچ عرب دے مسیحی علاقےآں دی فتح دا بیان اے۔
جدید تحقیقات
[سودھو]جدید مستشرقین تے مورخین نے پیش اسلامی عرب وچ مسیحیت دے بارے وچ گہری تحقیق دی اے۔ فیلیپ حتی، رابرٹ ہولینڈ، تے ایرفن شاہد دیاں لکھتاں اس سلسلے وچ اہم نيں۔
حوالے
[سودھو]- ↑ The Throne of Adulis: Red Sea Wars on the Eve of Islam۔ Oxford University Press۔ صفحہ: 55–56
- ↑ Arabia and the Arabs: From the Bronze Age to the Coming of Islam۔ Routledge۔ صفحہ: 147–148
- ↑ Byzantium and the Arabs in the Sixth Century۔ Dumbarton Oaks
- ↑ Arabia and Ethiopia۔ OUP USA۔ صفحہ: 279–282
- ↑ سانچہ:قرآن-مشق