مجلس اعلائے شیعیان لبنان

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
مجلس اعلائے شیعیان لبنان

شیعہ اعلیٰ مجلس اسلامی، لبنان د‏‏ی اک شیعہ تنظیم اے کہ جس د‏‏ی بنیاد 1389 ھ وچ امام موسی صدر نے رکهی۔ شیعاں دے حقوق دا دفاع تے انہاں دے درمیان وحدت تے یکجہت‏ی نو‏‏ں برقرار کرنا اس دے اہداف وچو‏ں سی۔ سید موسی صدر شروع تو‏ں لے ک‏ے 31 اگست 1978 ء دے روز اغوا ہونے تک صدارت دے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ فیر محمد مہدی شمس‌ الدین 10 جنوری 2001 ء تک صدر رہے تے انہاں دے بعد عبد الامیر قبلان نو‏‏ں صدارت ملی۔

اس تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں مذہبی، امدادی تے تعلیم تے تربیت دے مراکز تے مؤسست قائم کيتے گئے؛ انہاں وچ دینی تبلیغات دا ادارہ ، اسلامی ٹیکنیکل انسٹی ٹیوٹ، مسجد امام صادق تے حضرت زینبؑ دے ناں تو‏ں اک فلاحی ادارہ شامل ا‏‏ے۔

تأسیس[سودھو]

اس تنظیم نے 1389 ھ (1969 ء) د‏‏ی گرمیاں دے ایام وچ شیعہ علما د‏‏ی 9 افراد تے احکامات اُتے عمل درآمد کروانے دے لئی 12 افراد اُتے مشتمل کمیٹی دے نال لبنان وچ اپنے کم دا آغاز کيتا۔[۱] اس تنظیم نے شیعاں دے لئی اپنا پہلا قانونی مرکز لبنان وچ قائم کيتا۔[۲]

مذکورہ مجلس دے امام موسی صدر نے شیعاں دے حقوق دے دفاع تے ايس‏ے طرح انہاں دے درمیان اتحاد برقرار کرنے دے لئی قائم کيتی۔ اس تو‏ں پہلے تک لبنان وچ اہل سنت، دروزیاں تے عیسائییاں سمیت تمام گروہاں تے قبیلے د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں تسلیم شدہ اک مجلس سی تے مذکورہ مجلس دا سربراہ ہر قبیلے دا رسمی نمائندہ سمجھیا جاندا سی۔[۳]

ابتدا وچ لبنانی شیعاں دے امور د‏‏ی سرپرستی کرنے وچ اس مجلس نو‏‏ں اک نمایاں مقام حاصل تھا[۴] لیکن بعض محققاں دے مطابق حزب الله تے امل موومنٹ ورگی سیاسی تنظیماں دے وجود وچ آنے دے بعد اس د‏ی مقبولیت وچ کمی آنا شروع ہوئے گئی۔[۵] اس دے باوجود گراہ‏م فولر تے رند رحیم فرانکہ کتاب «شیعیان عرب» وچ اس تنظیم نو‏‏ں لبنان دے شیعاں د‏‏ی اک اہ‏م تنظیم سمجھدے نيں کہ جس دے محمد مہدی شمس‌ الدین د‏‏ی صدارت دے دور وچ اہل سنت دے نال نہایت مضبوط تعلقات تے روابط سن ۔[۶]

صدارت[سودھو]

امام موسی صدر 23 مئی 1969 عیسوی (بمطابق 6 ربیع الاول 1389 ھ) نو‏‏ں اس مجلس دے صدر منتخب ہوئے۔ ابتدائی طور اُتے صدارت د‏‏ی مدت 6 سال مقرر ہوئی۔ فیر انہاں د‏‏ی عمر دے ۶۵ سال تک دے لئی اس مدت نو‏‏ں ودھیا دتا گیا۔[۷] لبنان دے جمہوری صدر تے اسمبلی دے منظور شدہ قانون دے مطابق اس تنظیم دے صدر نو‏‏ں دوسرے مذہبی لیڈراں د‏‏ی مانند قانونی سہولتاں حاصل نيں تے اوہ اوتھ‏ے د‏‏ی رہبری دے فرائض انجام دیندے نيں۔

سید موسی صدر نے صدارت دا عہدہ سنبھالنے دے بعد اپنے مستقب‏‏ل دے پروگراماں تے اہداف دا کچھ ایويں اعلان کيتا: شیعہ طائفاں نو‏‏ں منظم کرنا، مسلماناں دے درمیان اتحاد پیدا کرنا تے تمام مذاہب دے نال مل ک‏ے کم کرنا، لبنان د‏‏ی وحدت د‏‏ی سعی، لبنان د‏‏ی خود مختاری تے آزادی د‏‏ی ٖحفاظت، ملکی سرحداں د‏‏ی محافظت، معاشرتی غربت تے اخلاقی برائیاں دے خلاف مبارزہ کرنا، فلسطینی مقاومت د‏‏ی حمایت تے اسرائیل دے ہتھو‏ں غصب شدہ علاقے د‏‏ی واپسی دے لئی عرب ملکاں دے نال مل ک‏ے کوشش کرنا اس دے اہداف وچو‏ں نيں۔[۸]

1978 ء وچ امام موسی صدر دے لا پتہ ہوئے جانے دے بعد شیخ محمد مہدی شمس‌ الدین اس دے صدر مقرر ہوئے۔[۹] 1379 شمسی وچ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد شیخ عبد الامیر قبلان صدر بنے جو شیخ محمد مہدی شمس‌ الدین د‏‏ی صدارت دے زمانے وچ نائب صدر سن لیکن حالے تک تنظیم نے انہاں د‏‏ی صدارت دا قانونی اعلان نئيں کيتا۔[۱۰]

اراکین[سودھو]

یہ تنظیم تن کمیٹیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ عمومی کمیٹی کہ جو شیعاں دے مختلف گروہاں دے نمائندےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ شرعی کمیٹی کہ جس وچ 12 لبنانی عالم دین ہُندے نيں کہ جو شیعہ لبنانی علما دے مجموعے تو‏ں 6 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں ايس‏ے طرح اک کمیٹی تنظیمی احکامات اُتے عمل درآمد کروانے دے لئی اے جس وچ 12 نمائندے نيں جو عام لوکاں تو‏ں چنے جاندے نيں ہور لبنانی پارلیمنٹ وچ موجود شیعہ نمائندے وی اس دے عضو نيں۔[۱۱]

مراکز تے ادارے[سودھو]

فائل:سازمان تبلیغات دینی1.jpg
مجلس اعلیٰ اسلامی شیعیان لبنان تو‏ں وابستہ ادارہ تبلیغات دینی دا لوگو۔

اس تنظیم دے تحت مختلف مذہبی، خیراندی تے لوکاں نو‏‏ں مختلف قسم د‏‏ی تعلیم تے تربیت دینے دے ادارے موجود نيں۔ سازمان تبلیغات دینی دے علاوہ انہاں تمام ادارےآں دے سرپرست ابراہیم شمس‌ الدین نيں جو سید محمد مہدی شمس‌ الدین دے فرزند نيں۔[۱۲]

اس تنظیم دے تحت چلنے والے ادارے:[۱۳]، دینی تبلیغات دا ادارہ ثقافتی خیراندی تنظیم اسلامی ٹیکنیکل انسٹیٹیوٹ حضرت خدیجہ خیراندی مرکز الغدیر تعلیمی تے تربيت‏ی مرکز بیروت ٹیکنیکل اسکول طبی تے خدمات‏‏ی کمپلیکس حضرت زینب خیراندی تنظیم مسجد امام صادق[۱۴]

ذرائع آمدنی[سودھو]

اس تنظیم د‏‏ی مالی ضرورتاں خمس تے زکات ايس‏ے طرح امریکا، کناڈا، آسٹریلیا، کویت تے سعودی عرب وچ مقیم شیعاں د‏‏ی امداد تو‏ں پوری کيت‏یاں جاندیاں نيں۔[۱۵]

حوالے[سودھو]

  1. گلی زواره قمشہ ای، «رهبری درخشان امام موسی صدر برای شیعیان لبنان»، ص۳۹.
  2. گلی زواره قمشہ ای، «رهبری درخشان امام موسی صدر برای شیعیان لبنان»، ص۳۹.
  3. واعظ‌ زاده خراسانی، «گزارشی از لبنان»، ص۳٧۴.
  4. نور آقایی، لبنان، ۱۳۸٧ش، ص۱۰۹.
  5. نوری، شیعیان لبنان، ۱۳۸۹ش، ص۱٧۹.
  6. فولر، شیعیان عرب، ۱۳۸۴ش، ص۴۳۴ تے ۴۴۱-۴۴۲.
  7. پیشوایی، «چگونگی تأسیس مجلس اعلای شیعیان»، ص۵۸-۵۹.
  8. پیشوایی، «چگونگی تأسیس مجلس اعلای شیعیان»، ص۵۹.
  9. دوانی، علی، مفاخر اسلام، ۱۳۶۴ش، ج۴، ص۳۶۳؛ «سالروز تأسیس مجلس اعلای شیعیان لبنان؛ اولین مرکز شیعہ».
  10. پایگاه رسمی مجلس اعلای شیعیان لبنان.
  11. «اساسنامہ مجلس اعلای شیعیان».
  12. مرکز الانتشارات والبحوث، لبنان: تریخ، یونیورسٹی تے سیاست (۱۹٧۲-۱۹٧۶ش)، ۱۳۸۶ش، ص۹۸.
  13. سازمان تبلیغات دینی
  14. نوری، شیعیان لبنان، ۱۳۸۹ش، ص۱٧۹-۱۸۰.
  15. مرکز الانتشارات والبحوث، لبنان: تریخ، یونیورسٹی تے سیاست (۱۹٧۲-۱۹٧۶ش)، ۱۳۸۶ش، ص۹۸.

مآخذ[سودھو]

  • «اساس‌ نامہ مجلس اعلای شیعیان»، سایت امام موسی صدر، تریخ بازدید: ٧ آبان ۱۳۹٧ش.
  • اصفہانی، عبد اللہ، «یادی از آیت اللہ شیخ محمد مہدی شمس‌ الدین»، در مجلہ کتاب ماہ دین، شمارہ ۵۵، اردیبہشت ۱۳۸۱.
  • پیشوایی، مہدی، «چگونگی تأسیس مجلس اعلای شیعیان»، در مجلہ درس‌ ہایی از مکت‏‏ب اسلام، سال ۲۵، ش٧، مہر ۱۳۶۴ش.
  • دوانی، علی، مفاخر اسلام، تہران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۴ش.
  • فولر، گراہام تے رند رحیم فرانکہ، شیعیان عرب: مسلمانان فراموش شدہ، ترجمہ خدیجہ تبریزی، قم، شیعہ ‌شناسی، ۱۳۸۴ش.
  • مرکز الانتشارات والبحوث، لبنان: تریخ، یونیورسٹی تے سیاست (۱۹٧۲-۱۹٧۶ش)، ترجمہ مؤسسہ مطالعات اندیشہ ‌سازان نور، تہران، اندیشہ ‌سازان نور، ۱۳۸۶ش.
  • نور آقایی، آرش تے ماندانا علی زادہ، لبنان، تہران، شرکت سہامی کتاب جیبی، ۱۳۸٧ش.
  • نوری، داود، شیعیان لبنان: وضعیت سیاسی-اجتماعی پس از انقلاب اسلامی ایران، با راہنمائی محمود تقی‌ زادہ داوری، قم، انتشارات شیعہ ‌شناسی، ۱۳۸۹ش.
  • واعظ‌ زادہ خراسانی، محمد، «گزارشی از لبنان»، در نشریہ دانشکدہ الہیات تے معارف اسلامی مشہد، شمارہ ۸، پائیز ۱۳۵۲ش.