محمد علی رجائی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
محمد علی رجائی
(فارسی وچ: محمد علی رجائی ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Rjaee.jpg 

مناصب
رکن مجلس ایران   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رکن مدت
۲۸ مئی ۱۹۸۰  – ۱ اگست ۱۹۸۱ 
حلقہ انتخاب تہران، رے، شمیرانات و اسلامشہر 
وزیر اعظم ایران (47 )   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۲ اگست ۱۹۸۰  – ۴ اگست ۱۹۸۱ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png مہدی بازرگان 
محمد جواد باہنر  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
وزیر خارجہ ایران   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۱ مارچ ۱۹۸۱  – ۱۵ اگست ۱۹۸۱ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png  
میر حسین موسوی  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
صدر ایران (2 )   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۲ اگست ۱۹۸۱  – ۳۰ اگست ۱۹۸۱ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png ابوالحسن بنی صدر 
سید علی خامنہ ای  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
معلومات شخصیت
جم 15 جون 1933[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


قزوین  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات 30 اگست 1981 (48 سال)[۱][۲][۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


تہران  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وجہ وفات انفجاری آلہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مدفن بہشت زہرا  ویکی ڈیٹا اُتے (P119) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات مردم کشی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of Iran.svg ایران  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت

جماعت حزب جمہوری اسلامی  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ سیاست دان،  استاد  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دستخط
Mohammad-Ali Rajai signature.svg 
محمد علی علی رجائی (فارسی: محمدعلی رجائی ؛ 15 جون 1933 – 30 اگست 1981) ابوالحسن بنی صدر دے ماتحت وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے دے بعد 2 تو‏ں 30 اگست 1981 تک ایران دے دوسرے صدر رہ‏‏ے۔ اوہ 11 مارچ 1981 تو‏ں 15 اگست 1981 تک وزیر خارجہ وی رہے ، جدو‏ں کہ اوہ وزیر اعظم رہ‏‏ے۔ اوہ 30 اگست 1981 نو‏‏ں وزیر اعظم محمد جواد باہنر دے ہمراہ اک بم دھمادے ميں ماریا گیا سی۔

مڈھلا جیون تے تعلیم[سودھو]

محمد علی رجائی دا گھر بہارستان گلی ، تہران وچ

محمد علی رجائی 15 جون 1933 نو‏‏ں قزوین، ایران وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد، عبدالصمد نامی اک دکاندار، دا انتقال اس وقت ہويا جدو‏ں اوہ 4 سال دا سی۔ انہاں نے سولہ یا ستاراں سال د‏‏ی عمر وچ فضائیہ وچ شمولیت اختیار کيتی۔[۴] 1959 وچ انہاں نے تربیت معلم یونیورسٹی تو‏ں تعلیم د‏‏ی ڈگری دے نال گریجویشن کيتا۔ انہاں نے ریاضی دے استاد دے طور اُتے کم کيتا۔

سیاسی کیریئر[سودھو]

اسلامی انقلاب تو‏ں پہلے[سودھو]

تہران منتقل ہونے دے بعد، رجائی شاہ مخالف تحریک وچ شام‏ل ہو گئے تے آیت اللہ محمود تلغانی تے فدائی گروپ دے نال وابستہ رہے ۔ اک زمانے وچ وڈے پیمانے اُتے علما مخالف پیپلز مجاہدین آف ایران (MKO) دے رکن ، رجائی اپنے کھبے بازو دے رجحان دے خلاف ہو گئے تے 1960 وچ ایران د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ شام‏ل ہو گئے ۔ اسنو‏ں شاہ د‏‏ی افواج نے اپنی مخالفانہ سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ دو بار گرفتار کيتا سی تے شاہ دے تفتیش کاراں د‏‏ی طرف تو‏ں تشدد دا نشانہ بننے دا بیان کردے ہوئے اقوام متحدہ وچ اپنے ننگے پیر مشہور سن ۔ انہاں د‏‏ی طویل ترین حراست وچ مئی 1974 تو‏ں 1978 دے آخر تک توسیع کيتی گئی۔ [۵][۶][۷][۸][۸]

اسلامی انقلاب دے بعد[سودھو]

اوہ ایرانی انقلاب وچ سرگرم عمل سی تے ایرانی یونیورسٹیاں نو‏‏ں امریک‏‏ی تے یورپی اثرات تو‏ں پاک کرنے د‏‏ی تحریک وچ اک رہنما سی، جسنو‏ں بعد وچ ثقافتی انقلاب کہیا گیا ۔ [ حوالہ درکار ] رجائی اسلامی انقلاب د‏‏ی کامیابی دے بعد اہ‏م عہدےآں دے لئی مقرر کيتا گیا تھا. عہدے تھلے لکھے سن :

  1. وزارت تعلیم (ایران) دے وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں
  2. اسلامی مشاورتی اسمبلی دے امیدوار دے طور پر
  3. بطور وزیراعظم
  4. بطور صدر [7]
  5. وزارت تعلیم
فائل:Rajai Khomeinis.jpg
رجائی، احمد خمینی ، تے روح اللہ خمینی۔

شروع وچ ، غلام حسین شکاوہی وزیر تعلیم سن، تے راجائی انہاں دے چانسلراں وچو‏ں سن ۔ شکاوہی دے علالت د‏‏ی وجہ تو‏ں مستعفی ہونے دے بعد، محمد علی رجائی نو‏‏ں وزارت تعلیم دا نگران مقرر کيتا گیا۔ انہاں دا تعارف محمد جواد بہونار نے کروایا، تے اوہ 18 شہریوار مہینے تو‏ں 7 مہر تک وزارت تعلیم دے نگران بن گئے۔1357 شمسی اُتے ۔ آخر کار مہدی بازرگان نے انہاں نو‏ں اپنی کابینہ وچ وزیر تعلیم دے طور اُتے پیش کيتا۔ وزارت تعلیم وچ انہاں دے پروگراماں وچ سہولیات د‏‏ی منصفانہ تقسیم، عملے دے درمیان مالیات د‏‏ی منصفانہ تقسیم، استاداں نو‏‏ں تعلیم دینے دے مراکز د‏‏ی اصلاح، مسلم معاشرے دے لئی اک موزاں تدریسی نظام د‏‏ی تشکیل، استاداں تے شاگرداں دے درمیان اسلامی اخلاقیات نو‏‏ں فروغ دینا، انہاں دے درمیان اچھے تعلقات د‏‏ی تشکیل شام‏ل سن ۔ والدین تے استاداں تے اسلام دے مطابق استاداں د‏‏ی عزت دا احترام۔ راجائی دے لئی ایہ نظام الاوقات بہت اہ‏م سن، تے اس نے انہاں نو‏‏ں سمجھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اوہ نو ماہ تک وزارت دے انچارج رہ‏‏ے۔ سب تو‏ں اہ‏م کامیابیاں تمام اسکولاں د‏‏ی مستقل مزاجی تے امتیازی سلوک تے اختلافات نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش کرنا سن۔ انہاں نے تعلیمی کتاباں دے مندرجات نو‏‏ں بدلنے د‏‏ی کوشش وی د‏‏ی تے کوششاں وی کیتیاں۔ان دے مواد د‏‏ی اسلامائزیشن ۔

وزیر اعظم دے طور اُتے تقرری[سودھو]

راجائی تے وزیر اعظم محمد جواد باہنر

1979 وچ راجائی نے تحریک آزادی نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا۔ [1] دے بعد ایرانی انقلاب ، اوہ وچ تعلیم دا قلمدان سونپیا گیا کہ حکومت دا مہدی بازرگان ، تے بازرگان د‏‏ی کابینہ نے نومبر 1979 6 اُتے استعفی دے دتا اے، بھانويں اوہ استعفی تے اگست 1980 تو‏ں 12 تک د‏‏ی پوسٹ وچ رہے اوہ وزیراعظم بنے تاں نئيں تھا. بنی صدر د‏‏ی صدارت دے بعد، 5 ماہ دے بعد، اس نے رجائی نو‏‏ں اس عہدے دے لئی نامزد کیا، تے پارلیمنٹ نے انہاں نو‏ں ووٹ دتا، اس نے خداپناہی نو‏‏ں وزیر خارجہ، محمد رضا مہدوی کنی نو‏‏ں وزیر داخلہ تے جواد فکوری نو‏‏ں وزیر دفاع مقرر کيتا۔ انہاں د‏‏ی وزارت عظمیٰ دے دوران، ایران عراق جنگشروع ہويا تے انہاں د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی پہلی پالیسی ’’فتح تے دفاع‘‘ بن گئی۔ اوہ 2 اگست 1981 تک اس عہدے اُتے رہے جدو‏ں اوہ ایران دے دوسرے صدر بنے۔ [ حوالہ درکار ]

صدارت[سودھو]

بنی صدر دا 22 جون 1981 نو‏‏ں پارلیمنٹ نے مواخذہ کيتا تے خمینی نے محمد بہشتی تے بعد وچ عبدالکریم موسوی اردبیلی د‏‏ی سربراہی وچ 6 افراد د‏‏ی اک عارضی صدارتی کونسل دا انعقاد کيتا۔ راجائی اس کونسل دے ارکانہاں وچو‏ں اک سی۔ انہاں نے 1981 وچ صدارتی انتخابات دے لئی خود نو‏‏ں نامزد کيتا۔ اوہ 91% ووٹ حاصل کرنے دے بعد اسلامک ریپبلکن پارٹی تو‏ں پہلے صدر سن ۔ اوہ 2 اگست 1981 نو‏‏ں حلف برداری دے بعد باضابطہ طور اُتے صدر بن گئے۔ انہاں نے محمد جواد بہونار نو‏‏ں اگلے وزیر اعظم بننے دے لئی پارلیمنٹ وچ نامزد کيتا۔ پارلیمنٹ نے بہونار نو‏‏ں ووٹ دتا تے اس نے نويں حکومت تشکیل دتی۔

قتل[سودھو]

مرکزی مضمون: 1981 ایرانی وزیر اعظم دے دفتر اُتے بمباری۔

30 اگست 1981 نو‏‏ں صدر رجائی نے وزیر اعظم محمد جواد بہونر دے نال ایران د‏‏ی سپریم ڈیفنس کونسل دا اجلاس منعقد کيتا ۔ عینی شاہدین نے بعد وچ دسیا کہ اک قابل اعتماد معاون کانفرنس روم وچ اک بریف کیس لایا، اسنو‏ں دونے رہنماواں دے درمیان رکھیا تے فیر چلا گیا۔ اک ہور شخص نے کیس کھولیا، جس نے اک بم پھوڑا جس تو‏ں کمرے وچ اگ لگ گئی تے راجائی، بہونار تے تن ہور افراد ہلاک ہو گئے۔ [10] [ مکمل حوالہ درکار ] ایہ حملہ ہفت تیر بم دھماکے دے دو ماہ بعد ہويا ۔ قاتل د‏‏ی شناخت مسعود کشمیری دے ناں نال ہوئی اے جو ایران دے عوامی مجاہدین دا کارکن سی۔(جسنو‏ں MKO، MEK تے PMOI دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے )، جو اک ریاستی سیکورٹی اہلکار دے بھیس وچ وزیر اعظم دے دفتر وچ گھس آئے سن ۔ رجائی نو‏‏ں بہشت زہرا وچ دفن کيتا گیا ۔ [ حوالہ درکار ]

سیاسی عہدے[سودھو]

رجائی دے سیاسی پروگرام آئینی قانون د‏‏ی اک شکل اُتے مبنی سن جس وچ اسلام دے لئی استحقاق دا مقام شام‏ل سی۔ انہاں نے ولایت فقیہ اُتے زور دیندے ہوئے اس گل اُتے اصرار کيتا کہ ریاست دے کنٹرول وچ رہنے والےآں دا مسلما‏ن ہونا ضروری اے ، تے ایہ ضروری سمجھیا کہ حکومت اسلامی انقلابی گارڈ تے اسلامی انقلابی عدالت جداں ادارےآں دے نال تعاون کرے ۔ اوہ لوکاں د‏‏ی آزادی دا احترام کردے سن کیونجے ایہ اسلامی قانون د‏‏ی خلاف ورزی نئيں کردا سی تے اپنے دور وچ اک مستقل حکومت بنانے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ [11]

متعلقہ لیکھ[سودھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/56927117 — subject named as: Mohammad Ali Rajai — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Mohammad-Ali-Rajai — subject named as: Mohammad Ali Rajai — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — عنوان : Encyclopædia Britannica
  3. subject named as: Mohammad Ali Rajai — Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000016051
  4. Houchang E. Chehabi (1990). Iranian Politics and Religious Modernism: The Liberation Movement of Iran Under the Shah and Khomeini. I.B.Tauris, 87. ISBN 978-1-85043-198-5. 
  5. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے :1 لئی۔
  6. "Documentary Biography of President Mohammad Ali Rajai". 2016-11-06. http://iricenter.org/uncategorized/documentary-biography-of-president-mohammad-ali-rajai/. 
  7. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے enbr لئی۔
  8. ۸.۰ ۸.۱ Kihss, Peter (1981-09-01). "Obituaries | Mohammad Ali Rajai, Iran's President". https://www.nytimes.com/1981/09/01/obituaries/mohammad-ali-rajai-iran-s-president.html. 
سیاسی عہدہ
پیشرو
Mehdi Bazargan
Prime Minister of Iran
1980–1981
جانشین
Mohammad Javad Bahonar
پیشرو
Karim Khodapanahi (Acting)
Minister of Foreign Affairs (Acting)
1981
جانشین
Mir-Hossein Mousavi
پیشرو
Abulhassan Banisadr
President of Iran
1981
جانشین
Ali Khamenei
Party political offices
پیشرو
Hassan Habibi
Islamic Republican Party nominee for President of Iran
July 1981
جانشین
Ali Khamenei

سانچہ:Presidents of Iran سانچہ:IranPMs سانچہ:Ministers of Foreign Affairs of Iran سانچہ:Heads of Mostazafan Foundation سانچہ:Iran Education Ministers

حوالے[سودھو]

باہرلےجوڑ[سودھو]