محمد نافع محمدی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
محمد نافع محمدی
جم سنہ 1915  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


محمدی شریف  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

تاریخ وفات 30 دسمبر 2014 (98–99 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

قومیت  برطانوی ھند
 پاکستان
عرفیت مولا‏نا محمد نافع
عملی زندگی
پیشہ تحقیق و تالیف
باب ادب


محمد نافع محمدی (معروف بَہ مولا‏نا محمد نافع؛ 1915ء - 2014ء) اک پاکستانی مسلما‏ن عالم، محقق تے مصنف سن، جنھاں نے بطور محقق بیش بہا تحقیقی خدمات سر انجام دتیاں۔ اوہ دارالعلوم دیوبند دے فاضل سن ۔ رحماء بینھم ، بنات اربعہ، سیرت علی المرتضی تے سیرت امیر معاویہ ورگی کتاباں انہاں دیاں لکھتاں وچ شام‏ل نيں۔ اوہ محمد ذاکر محمدی دے چھوٹے بھائی سن ۔

مختصر سوانحی خاکہ[سودھو]

محمد نافع 1335ھ بہ مطابق 1915ء نو‏‏ں محمدی شریف، ضلع جھنگ، برطانوی ہند (موجودہ ضلع چنیوٹ، پنجاب، پاکستان) وچ پیدا ہوئے۔[۱][۲] 1352ھ بمطابق 1933ء وچ اپنے والد عبد الغفور دے پاس حفظ قرآن مکمل کيتا۔ [۳] ابتدائی دینی کتاباں د‏‏ی تعلیم اللہ جوایا شاہ (متوفی: 1362ھ) تے اپنے برادر بزرگ محمد ذاکر محمدی تو‏ں حاصل کيتی تے فیر اس دے بعد دینی مدرسہ اشاعت العلوم جامعہ مسجد کچہری بازار لائل پور (فیصل آباد) وچ داخل ہوئے، جتھے محمد مسلم عثمانی تے عبد المجید نابینا تو‏ں فصول اکبری علم الصیغہ تے نحو میر، صغریٰ و کبریٰ وغیرہ کتاباں پڑھیاں۔[۳] ايس‏ے دوران محمدی شریف تحصیل چنیوٹ ضلع جھنگ وچ انہاں دے برادر بزرگ محمد ذاکر محمدی شاگردِ انور شاہ کشمیری نے دار العلوم جامعہ محمدی د‏‏ی نیہہ رکھی۔[۳] سب تو‏ں پہلے سید احمد شاہ چوکیروی فاضل دار العلوم دیوبند بطور صدر مدرس تشریف لائے۔[۳] چنانچہ محمد نافع واپس گھر تشریف لیائے تے مقامی دار العلوم جامعہ محمدی وچ اپنی تعلیم جاری رکھی تے علم نحو وچ ھدایۃ النحو، کافیہ، الفیہ تے شرح جامی، علم فقہ وچ قدوری، ھدایہ (اولین) وغیرہ، معقولات وچ ایساغوجی، مرقاۃ، شرح رہتل تے قطبی دا کچھ حصہ پڑھیا، ايس‏ے دوران جدو‏ں جامعہ ہٰذا وچ قطب الدین اچھالوی تشریف لیائے تاں انھاں نے انہاں تو‏ں قطبی دا باقی حصہ تے میبذی پڑھی تے علم فقہ وچ شرح وقایۃ (آخرین) تے علم بلاغت وچ مختصر المعانی وغیرہ کتاباں پڑھیاں۔[۴] مولا‏نا شیر محمد تو‏ں نور الانوار تے شرح وقایۃ (اولین) وغیرہ کتاباں پڑھیاں۔[۳] بعد وچ 1359ھ بہ مطابق 1940ء وچ جامعہ محمدی شریف وچ غلام احمد لاہوری دے مشہور شاگرد احمد بخش گدائی تشریف لیائے تاں انہاں تو‏ں محمد نافع نے جلالین، شرح نخبۃ الفکر، ھدایہ (آخرین) تے دیوان متنبی وغیرہ کتاباں د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔[۳] ہور حصول علم دے لئی محمد نافع واں بھچراں (ضلع میانوالی) تشریف لے گئے تے تقریباً 7 ماہ وچ مولا‏نا غلام یٰسین تو‏ں مشکوٰۃ شریف، حمد اللہ عبد الغفور (حاشیہ شرح جامی) وغیرہ کتاباں پڑھیاں۔[۵] اس دے بعد 1360-61ھ بہ مطابق1941ء وچ انھاں نے موضع انّی ضلع گجرات دے مشہور استاذ ولی اللہ گجرا‏تی (متوفی 1393ھ، نومبر 1973ء) دے سامنے زانوئے تلمذ تہ کيتا تے وکھ وکھ فنون و اصول فقہ وچ توضیح التلویح، مسلم الثبوت، میرزاہد، ملاجلال، میر زاہد، رسالہ قطبیہ، میر زاہد امور عامہ تے قاضی مبارک تے شرح عقائد نسفی و مطول وغیرہ کتاباں د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے بالآخر 1362ھ نو‏‏ں دار العلوم دیوبند وچ داخلہ لیا تے دورۂ حدیث شریف مکمل کيتا۔ ایہ اوہ دور سی جدو‏ں دار العلوم وچ محمد اعزاز علی امروہوی، محمد ابراہیم بلیاوی، مفتی ریاض الدین تے محمد شفیع عثمانی سینکڑاں طلباء نو‏‏ں علوم دینیہ دا درس دیندے سن تے حسین احمد مدنی جیل فرنگ وچ قید سن ۔ محمد نافع نے مذکورۂ بالا حضرات تو‏ں دورۂ حدیث پڑھیا۔[۵] چنانچہ جدو‏ں اوہ 1363ھ بہ مطابق 1943ء وچ دار العلوم دیوبند تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے تاں انہاں نو‏‏ں سند فراغ نمبر 13054 تو‏ں نوازیا گیا۔[۵] دار العلوم دیوبند وچ انھاں خواجہ خان محمد تے سرفراز خان صفدر د‏‏ی معاصرت حاصل رہی۔[۶] تعلیم تو‏ں فراغت دے بعد تحریک تنظیم اہل سنت پاکستان تو‏ں منسلک ہوئے، اپنے برادر کبیر محمد ذاک‏ر ک‏ے قائم کردہ مدرسہ محمدی وچ تدریسی خدمات انجام دیندے رہ‏ے، فیر اک زمانے وچ ناظم وی رہ‏‏ے۔[۷] جدو‏ں 1373ھ بہ مطابق 1953ء وچ مرزائیت دے خلاف تحریک ختم نبوت شروع ہوئی تاں اس وچ بھرپور عملی حصہ لیا تے گرفتاری پیش کيت‏‏ی، پہلے جھنگ وچ فیر بورسٹل جیل لاہور وچ تن ماہ اسیر رہ‏‏ے۔[۱][۷] تنظیم اہل سنت دے ترجمان سہ روزہ ’’الدعوۃ‘‘ لاہور تے سید احمد شاہ چوکیروی دے رسالہ ’’الفاروق‘‘ وچ محمد نافع دے مضامین شائع ہويا کردے سن ۔[۷][۸]

وفات[سودھو]

شبانہ روز د‏‏ی انہاں تھک مصروفیات د‏‏ی وجہ تو‏ں وکھ وکھ بیماریاں جنہاں وچ بڑھاپا بذات خود اک بیماری اے نے محمد نافع نو‏‏ں آگھیرا، وفات تو‏ں تن روز پہلے طبیعت ودھ ناساز ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں فیصل آباد دے اک نجی ہسپتال وچ داخل کروایا گیا جتھے تبلیغی جماعت تو‏ں وابستہ ڈاکٹر اشرف دے زیرعلاج رہ‏ے، بالآخر 7 ربیع الاول 1436ھ بمطابق 30 دسمبر 2014ء بروز منگل رات سوا دس بجے انتقال کر گئے۔[۶][۹]

لکھتاں[سودھو]

محمد نافع دیاں لکھتاں وچ مندرجۂ ذیل کتاباں شام‏ل نيں:[۹][۱۰]

  • رحما‌ء بینھم (تین جلداں)
  • سیرت علی المرتضی
  • سیرت امیر معاویہ
  • سیرت حسنین شریفین
  • حضرت ابوسفیان تے انہاں د‏‏ی اہلیہ
  • بنات اربعہ
  • عظمت صحابہ
  • مسئلہ اقرباء پروری
  • مسئلہ ختم نبوت تے سلف صالحین
  • فائدے نافعہ (دو جلداں)
  • سیرت حسنین شریفین
  • حدیث ثقلین

حوالے[سودھو]

حوالے[سودھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ (اپریل 2016ء) "نافع رحمۃ اللّٰہ علیہ (جامعہ آباد جھنگ)، مولا‏نا محمد", چمنستان ختم نبوت دے گلہائے رنگا رنگ (جلد سوم), پہلا (in ur), حضوری باغ روڈ، ملتان: عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت, 440-444. 
  2. Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3440: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
  3. ۳.۰ ۳.۱ ۳.۲ ۳.۳ ۳.۴ ۳.۵ چنیوٹی 2009, p. 8.
  4. چنیوٹی 2009, p. 8-9.
  5. ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ چنیوٹی 2009, p. 9.
  6. ۶.۰ ۶.۱ الراشدی, عمار زاہد, ed. (2 جنوری 2015ء). "حضرت مولا‏نا محمد نافعؒ" (in اردو). روزنامہ اسلام لاہور (zahidrashdi.org). http://zahidrashdi.org/230. 
  7. ۷.۰ ۷.۱ ۷.۲ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3440: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
  8. چنیوٹی 2009, p. 10.
  9. ۹.۰ ۹.۱ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3440: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
  10. Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3440: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).

کتابیات[سودھو]

ہور مطالعہ[سودھو]

  • (2021ء) حیات نافع, 1, محمدی شریف: رحماء بینہم ویلفیئر ٹرسٹ. 

باہرلے جوڑ[سودھو]