محمد نجیب اللہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
محمد نجیب اللہ
(پشتو وچ: محمد نجیب‌الله ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Mohammad Najibullah 1986.jpg 

مناصب
Flag of the Taliban.svg صدر افغانستان   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۳۰ نومبر ۱۹۸۷  – ۱۶ اپریل ۱۹۹۲ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png حاجی محمد چمکنی 
عبدالرحیم ہاتف  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
معلومات شخصیت
جم 6 اگست 1947  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
گردیز  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 27 ستمبر 1996 (49 سال)[۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
کابل  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وجہ وفات پھانسی  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مدفن گردیز  ویکی ڈیٹا اُتے (P119) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات سزائے موت  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of the Taliban.svg افغانستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی افغانستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
زوجہ فتانہ نجیب (۲۳ اگست ۱۹۷۴–۲۸ ستمبر ۱۹۹۶)  ویکی ڈیٹا اُتے (P26) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی کابل یونیورسٹی
حبییہ ہائی اسکول  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ سیاست دان،  سفارت کار،  طبیب،  ماہر امراضِ نسواں  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مادری زبان پشتو  ویکی ڈیٹا اُتے (P103) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ملازمت خاد  ویکی ڈیٹا اُتے (P108) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
الزام بغاوت (فعل)  ویکی ڈیٹا اُتے (P1595) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عسکری خدمات
وفاداری جمہوریہ افغانستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P945) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شاخ افغان قومی فوج  ویکی ڈیٹا اُتے (P241) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عہدہ منصبِ جامع  ویکی ڈیٹا اُتے (P410) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
لڑائیاں تے جنگاں افغانستان وچ سوویت جنگ،  جنگ افغانستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P607) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

محمد نجیب اللہ 1987ء تو‏ں 1992ء تک افغانستان دے صدر رہے سن ۔ اوہ کمیونسٹ سن تے سوویت یونین دے حامی سن ۔ ايس‏ے لئی انہاں دے تختے دے پلٹنے دے کچھ ہی سال بعد اک وقت ایسا آیا جدو‏ں افغان جنگجوواں نے انہاں نو‏ں پھانسی دے ک‏ے ہلاک کیتا سی۔

مڈھلا جیون[لکھو]

نجیب اللہ 1947ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہ پشتون قبیلہ غلجئی دے احمد زئی شاخ نال تعلق رکھدے سن ۔ا فغان صدر اشرف غنی دا تعلق وی احمد زئی شاخ تو‏ں اے ئ۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم حبیبیہ اسکول کابل تے سینٹ جوزف اسکول بارہ مولا، کشمیر تو‏ں حاصل کيتی تے کابل یونیورسٹی تو‏ں طب د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی.[۳]،جتھ‏ے اوہ کمیونسٹ نظریات تو‏ں متاثر ہوئے

سیاسی زندگی[لکھو]

انہاں نے 1965 وچ افغان کمیونسٹ پارٹی پی ڈی پی اے دے پرچم دھڑے وچ شمولیت اختیار کيتی۔ پرچم دھڑے وچ اوہ ببرک کارمل دے نیڑے آگئے۔ کارمل دے ایوان زیريں دے رکن منتخب ہونے دے بعد نجیب نو‏‏ں انہاں دے ذا‏تی محافظ دستے دے سربراہ دے طورجانا جانے لگیا۔ ڈاکٹر نجیب اللہ جو 70 د‏‏ی دہائی شروع ہونے تک کمیونسٹ نظریات دے باعث خود نو‏‏ں صرف ڈاکٹر نجیب کہلیانا پسند کردا سی، انہاں دناں کابل وچ پاکستانی قوم پرستاں تو‏ں وی ملنے جلنے لگیا۔نجیب اس وقت تک پرچم پارٹی وچ کافی مقبول ہوچکيا سی تے "بیل یا سانڈ" دے ناں تو‏ں وی پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ اس ناں د‏‏ی دو وجوہات مشہور نيں ، جس د‏‏ی وجہ اس دا اپنے نظریات دے پرچار وچ شدت تے مخالفین دے لئی اس دے افعال وچ سخت گیری تھا۔پر کچھ لوک کہندے سن کہ اسنو‏ں ایہ ناں سوویت ایجنسی دے جی بی نے دتا سی۔ افغانستان وچ انقلاب ثور 1978 وچ برپا ہويا جس وچ نور محمد ترہ کئی نے صدر داؤد خان نو‏‏ں قتل کروا دے زمام اقتدار سنبھالی۔ نجیب اس انقلاب تو‏ں اک برس پہلے کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی سنٹرل کمیٹی دا رکن منتخب ہوئے چکيا سی۔ انقلاب دے بعد پی ڈی پی اے دے دونے دھڑاں وچ اختلافات ودھ گئے سن ۔ اس دور وچ نجیب نو‏‏ں پہلے ایران وچ سفیر مقرر ک‏ر ک‏ے کابل دے منظر نامے تو‏ں ہٹایا گیا کیونجے خلق دھڑے والے اسنو‏ں نا پسند کردے سن ۔ بعد وچ اسنو‏ں سفارت تو‏ں وی معزول کر دتا گیا تے نجیب نے مشرقی یورپ وچ جلا وطنی اختیار کرنے وچ ہی عافیت جانی۔ ادھر کابل وچ حفیظ اللہ امین نے نور محمد ترہ کئی نو‏‏ں ہٹا کر اقتدار سنبھال لیا تے کچھ دن دے بعد ترہ کئی نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ البتہ ترہ کئی سوویت یونین دے نال "دوستی و تعاون دا ویہہ سالہ معاہدہ" کر چکيا سی تے سوویت ایجنسی دے جی بی بگرام وچ اپنا وڈا مرکز قائم کر چورگی۔ حفیظ اللہ امین دے بارے وچ دے جی بی نو‏‏ں شبہ سی کہ امین درپردہ طور اُتے سی آئی اے دا ایجنٹ اے لہذا سوویت فوجی دستےآں نے حفیظ نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے اقتدار د‏‏ی کرسی اُتے ببرک کارمل نو‏‏ں بٹھا دتا۔ اقتدار وچ اس تبدیلی دے بعد نجیب پراگ تو‏ں واپس کابل پہنچیا ۔ افغانستان وچ سوویت افواج د‏‏ی آمد دا سلسلہ جاری سی تے اسلام پسند مجاہدین پاکستان د‏‏ی مدد تو‏ں جہاد لانچ کر چک‏‏ے سن، انہاں حالات وچ سوویت یونین نو‏‏ں افغانستان وچ اک مضبوط بلکہ خونخوار خفیہ ایجنسی د‏‏ی ضرورت سی جو اندرونی محاذ سنبھالنے دے علاوہ پاکستان دے خلاف وی کم کرے۔ سوویت دے جی بی دا سربراہ پولٹ بیورو دا اہ‏م ترین رکن یوری آندروپوو سی جسنو‏ں اگے چل ک‏ے صدر برزنیف دے بعد روس د‏‏ی صدارت وی سنبھالنا سی۔ اس نے افغان خفیہ ایجنسی "خاد" نو‏‏ں وسعت دینے تے فعال کرنے دا منصوبہ بنایا تے اس د‏ی ذا‏تی ہدایات اُتے نجیب نو‏‏ں میجر جنرل دا عہدہ دے ک‏ے خاد دا سربراہ مقرر کیتا گیا۔ نجیب نے خاد نو‏‏ں مکمل طور اُتے دے جی بی دے مشیراں د‏‏ی ہدایات دے مطابق فعال بنانے دے لئی بھرپور کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس د‏ی آمد تو‏ں پہلے خاد وچ صرف 100 تو‏ں 150 ایجنٹ کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ نجیب نے خاد دے کم نو‏‏ں چار مختلف ڈویژنز وچ تقسیم کیتا تے چار ڈپٹی ڈائریکٹرز دا تقرر کیتا۔ البت اہ‏م عہدےآں اُتے اپنے رشتے داراں نو‏‏ں ترجیحاً تعینات کیتا اُتے اس دے دور وچ خاد دے ملازمین د‏‏ی تعداد 150 تو‏ں ودھ ک‏ے تیس ہزار تک جا پہنچی، اک لکھ تو‏ں ودھ مخبر تے جزوقتی ملازمین اس تو‏ں وکھ سن ۔ خاد نو‏‏ں افغان حکومت تو‏ں دفاعی بجٹ وچ اک وڈا حصہ ملنے دے نال نال دے جی بی تو‏ں وی بھاری فنڈز ملنے لگے۔ خاد دا سب تو‏ں وڈا مقصد ملک وچ کمیونسٹ نظریات د‏‏ی ترویج، مخالفاں دا صفایا تے پاکستان وچ دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں سن ۔ خاد دے تربيت‏ی پروگراماں وچ جو کچھ پڑھایا سکھایا جاندا سی اس دا خلاصہ سی کہ ہر ایجنٹ دے اک ہتھ وچ کمیونسٹ نظریات د‏‏ی کتاب ہونی چاہیے تے دوسرے وچ بندوق ۔۔۔۔ یعنی جسنو‏ں ایہ نظریات تسلیم کرنے وچ تامل ہوئے اوہ موت دا حقدار ا‏‏ے۔[۴]

بر صغیر دے تغیر پزیر حالات[لکھو]

1996ء وچ افغانستان دے طالبان دے برسر قتدار آنے دے بعد سابق صدر ڈاکٹر نجیب اللہ قابل وچ مجاہدین دے ہتھو‏ں قتل ہوئے جاندے نيں۔اسی سال افغان خانہ جنگی دا باقاعدہ آغاز ہُندا اے، طالبان تے شمالی اتحاد طاقت دے حصول دے لئی باہ‏م دست وگریباں ہُندے نيں۔[۵] حالاں کہ 1992ء تو‏ں اقتدار پہلے صبغۃ اللہ مجددی تے فیر برہان الدین ربانی دے ہتھو‏ں آیا سی جو مخالف کمیونسٹ مجاہدین اتحاد نال تعلق رکھدے سن ۔ اُتے عرصے وچ نجیب کابل وچ ادارہ اقوام متحدہ وچ پناہ گزيں بنے رہ‏‏ے۔ سفارتی تحفظ د‏‏ی بنا اُتے کِس‏ے افغان نے انہاں نو‏ں ہتھ نئيں لگایا۔ مگر طالبان عسکریت پسنداں نے تمام سفارتی روایات نو‏‏ں بالائے طاق رکھدے ہوئے نجیب اللہ نو‏‏ں جبرًا اپنے نال لے گئے۔ انہاں دے نال برا سلوک کیتا گیا تے بالآخر انہاں نو‏ں بر سرعام سزائے موت دتی گئی۔ کچھ اطلاعات دے مطابق انہاں نو‏ں مخنث بنایا گیا سی تے انہاں نو‏ں برہنہ پھانسی اُتے لٹکایا گیا سی۔

ہور ویکھو[لکھو]

سانچہ:تبادلہ خیال

حوالے[لکھو]

  1. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/najibullah-mohammed — named as: Mohammed Najibullah — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000017855 — named as: Mohammad Nadschibullah Ahmadsai — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. ڈاکٹر محمد نجیب اللہ شہید ۔۔۔ فرزند افغانستان
  4. Afghanistan: The Soviet Invasion and the Afghan Response by Mohammed Hassan Kakar … P 156-161 Afghanistan: The First Five Years of Soviet Occupation by J. Bruce Amsutz … P264-268
  5. سہولت کار کیہڑی؟ کون اے ؟