مرزا عبد الرحیم طالبیوف تبریزی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
مرزا عبد الرحیم طالبیوف تبریزی
Mirza-Abdul-Rahim-Talibov-Tabrizi.jpg 

معلومات شخصیت
جم 24 جون 1834  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
تبریز  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات سنہ 1911 (76–77 سال)  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
بوئیناکسک  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Iran.svg ایران  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ لکھاری،  سیاست دان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان فارسی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
مرزا عبد الرحیم طالبی نجار تبریزی

مرزا عبد الرحیم طالبی نجار تبریزی (1834، تبریز — 1911، تیمر خان شوری نے ناں 1922 دے بعد تو‏ں بوئیناکسک) ( فارسی: ميرزا عبدالرحیم طالبی نجار تبریزی‎ ) ، جو طالبابوف کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، اک ایرانی آزربائیجانی [۱][۲] دانشورانہ تے سماجی مصلح سی۔ اوہ ایران دے شہر تبریز دے ضلع سرخاب وچ پیدا ہويا سی۔ اس دے والد ، ابو طالب ، نجار تبریزی ، تے دادا ، علی مراد نجار تبریزی ، ترکھان سن (جتھ‏ے دا ناں نجار تھا )۔ اس دے کنبے دے مادری طرف دے بارے وچ کوئی معلومات دستیاب نئيں ا‏‏ے۔

1851 وچ ، طالبی روسی قفقاز دے انتظامی راجگڑھ تبلیسی (ٹفلیس) ہجرت کر گئے ، تے اوتھ‏ے اک نويں زندگی دا آغاز کيت‏‏ا (دیکھو گلستان دا معاہدہ تے ترکمانستان دا معاہدہ دیکھو)۔ اک ایرانی ماخذ دے مطابق ، طالبی نے تبلیسی دے اسکول وچ تعلیم حاصل کيت‏ی سی تے جدید علوم دا مطالعہ کيت‏‏ا سی ، اُتے اس رپورٹ د‏‏ی حمایت وچ کوئی آزاد ثبوت موجود نئيں ا‏‏ے۔ ایہ تجویز کيت‏‏ا گیا اے کہ شاید طالبی نے روس وچ کدی باضابطہ تعلیم حاصل نئيں کيت‏‏ی ہوئے گی۔ اک ایرانی دوست نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ ، اس نے اس گل دا اشارہ کيت‏‏ا اے کہ اس نے ذا‏تی پڑھنے تے خود نظم و ضبط اُتے بھروسہ کردے ہوئے اپنے وڈے کم تیار کیتے ني‏‏‏‏ں۔

تبلیسی وچ ، طالبی نے اک ایرانی تاجر دے لئی کم کيت‏‏ا ، جس دا ناں محمد-علی خان سی ، جو کاشان شہر تو‏ں ٹرانسکاکیشیا گیا سی۔ محمد علی خان اک ٹھیکیدار سی جس نے ٹرانسکاکیشیا وچ سڑکاں تے پلاں د‏‏ی تعمیر دے لئی مراعات حاصل کرنے تو‏ں اپنی دولت د‏‏ی زیادہ تر رقم جمع د‏‏ی سی۔ متمول اسيں وطن دے لئی برساں کم کرنے دے بعد ، طالبی نے اپنا تعمیرا‏تی کاروبار شروع کرنے دے لئی کافی مقدار وچ سرمایہ بچایا ہوئے گا۔ اوہ تبلیسی تو‏ں تیمر خان شوری ( بِناکسک ، 1922 ء) دے بعد ، داغستان دا صوبائی راجگڑھ وی چلا گیا ، جتھ‏ے اس نے اک آرام دہ مکان خریدتا ، اک چھوٹی نجی لائبریری بنائی تے دربنت دی اک عورت نال شادی کيتی۔

طالبی نے اپنی تمام تر تحریراں پچپن سال د‏‏ی عمر دے بعد لکھياں۔ تب تک اس نے مالی سیکیورٹی د‏‏ی اک ڈگری حاصل کرلئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنی زندگی دے اگلے اکیس سال روسی زبان تو‏ں فارسی وچ لکھنے تے ترجمہ کرنے وچ صرف کرسکدا تھا ۔ اپنی آخری دو کتاباں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، اس نے اپنی تمام تر کتاباں اپنے خرچ اُتے شائع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں د‏‏ی آخری دو کتاباں وچو‏ں پہلی ، ازاہت در خصوص آزادی ( آزادی دے بارے وچ وضاحت ) ، 1906 دے ایرانی آئینی انقلاب د‏‏ی فتح دے بعد تہران وچ شائع ہوئی سی ، تے دوسری ، سیاست طالبی ( طالبی سیاست ) سی۔ 1911 وچ انہاں د‏‏ی وفات دے کچھ مہینےآں بعد تہران وچ بعد وچ مرگ شائع ہويا۔

ان د‏‏ی زندگی دے دوران ، طالبی دے دو کم ، یعنی کتاب احمد یا سفینہ طالبی تے مسالک المحسنین ( چیریٹی دے راستے ) ، نے وڈے شہرت پائی ۔ کتاب احمد ، جو دو جلداں اُتے مشتمل اے ، جین جیک ژوسو دے ذریعہ تعلیم ایمائل دے ذریعے حاصل کيت‏‏ا گیا تھا ۔ ایہ کتاب مصنف تے اس دے ست سالہ بیٹے احمد دے درمیان ہونے والی گفتگو اُتے مبنی اے ، جس د‏‏ی تلاش تے جستجو کرنے والا ذہن اس دے والد نو‏‏ں سائنسی ، تاریخی ، سیاسی تے مذہبی موضوعات اُتے وسیع پیمانے اُتے وسعت دینے اُتے مجبور کردا ا‏‏ے۔ انہاں امور اُتے انہاں دے مکالمہ تو‏ں طالبی د‏‏ی معاشرتی اصلاح پسندی دا انکشاف ہُندا ا‏‏ے۔

خیراندی ذرائع دے طریقےآں وچ چار کردار شامل نيں: مصطفیٰ تے حسین انجینئر ، احمد نامی اک طبیب ، تے محمد جو کیمسٹری دا استاد ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں سائنسی علوم تے پیمائش دے لئی دماوند پہاڑ دا سفر کرنے دے لئی ایران د‏‏ی اک افسانوی جغرافیائی انتظامیہ نے مقرر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ [۳] انہاں دے راستے وچ متعدد تھ‏‏اںو‏اں تے کرداراں دا سامنا ہويا - اک مجتہد تو‏ں لے ک‏ے اک درویش تک جوندا بنانے والا۔ تے انہاں مقابلاں نے ایران دے مسائل نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایہ مسائل سیاسی ، معاشرتی تے سائنسی ني‏‏‏‏ں۔ کنگس عیش و عشرت وچ رہندے نيں جدو‏ں کہ ملک دا بنیادی ڈھانچہ کھسک رہیا ا‏‏ے۔ [۴] یوروپی شہر دولت تے علوم دے استعمال تو‏ں لطف اندوز ہُندے نيں جدو‏ں کہ ایرانی شہراں وچ انہاں د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ [۵] دوسری قوماں اصلاح دے جذبے دے نال متحد ہوئیاں تے اپنی قوم نو‏‏ں اک بہتر مقام بنانے دے لئی لمبی حد تک گل گل کر رہیاں نيں جدو‏ں کہ ایرانی اپنے مسائل تو‏ں خاموش نيں ، اک دوسرے تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے قدیمی طریقےآں اُتے قائم ني‏‏‏‏ں۔ [۶] قاجار دی وزارتاں بغیر کِس‏ے ادارہ د‏‏ی بنیاد دے محض مشابہت نيں تے حکومت‏ی عہدیداراں د‏‏ی تقرری میرٹ د‏‏ی بنیاد اُتے نئيں کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ تعلیم وی ناقص حالت وچ اے تے صو‏‏تی تدریس د‏‏ی ترقی دے لئی کتاباں نئيں لکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔

حوالے[لکھو]

  1. Afary, Janet (1996). The Iranian constitutional revolution, 1906–1911: grassroots democracy. Columbia University Press. p. 40. He read the works of Transcaucasian Azeri intellectual, Abd al-Rahim Talibov  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  2. DeGroot, Joanna (1998). Pierson, Ruth Roach; Chaudhuri, Nupur; McAuley, Beth, eds. Coexisting and Conflicting Identities [Nation, empire, colony: historicizing gender and race]. Indiana University Press. p. 145. ISBN 978-0-253-21191-0. ...the Azeri-Iranian Talibov/Talibzadeh linked the threat of "our pure Shari'a" (i.e. Iranian Islamic tradition) to the dominance of foreigners over Iranians... 
  3. Talibov, Abdul Rahim (1968). Masālek ol-Moḥsenīn (The Ways of the Charitable). Tehran: Sherkat-i Sahami. p. 57. 
  4. Ibid. p. 69. 
  5. Ibid. p. 71. 
  6. Ibid. p. 74. 

ہور پڑھو[لکھو]

  • احمد قصراوی ، تریخ مشروطی ایران (تریخ مشروطهٔ ایران) (ایرانی آئینی انقلاب د‏‏ی تریخ) ، فارسی وچ ، 951 صفحہ۔ (نگہ پبلیکیشنز ، تہران ، 2003) ، سانچہ:آئی ایس بی این ۔ نوٹ: ایہ کتاب دو جلداں وچ وی دستیاب اے ، جسنو‏ں عامر کبیر پبلیکیشن نے 1984 وچ شائع کيت‏‏ا سی۔ امیر کبیر کا 1961 دا ایڈیشن اک جلد ، 934 صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
  • احمد قصراوی ، تاریخی ایرانی آئینی انقلاب: تریخ مشروطِ ایران ، جلد اول ، دا انگریزی وچ ترجمہ ایوان سیگل ، 347 صفحہ۔ (مزدا پبلیکیشنز ، کوسٹا میسا ، کیلیفورنیا ، 2006) سانچہ:آئی ایس بی این آئی ایس بی این   1-56859-197-7
  • مہرداد کيت‏‏ا ، نیشنلزم ، ماڈرن ازم تے اسلام ، طلوف اول تبریز د‏‏یاں تحریراں وچ ، مشرق وسطی دے مطالعے ، ج. ، ص...۔ 30 ، نمبر 2 ، پی پی.   201–223 (1994)
  • مہرداد کيت‏‏ا ، پین اسلام پسندی انیہويں صدی دے آخر وچ ایران ، مشرق وسطی دے مطالعے ، ج. ، ص...۔ 32 ، نمبر 1 ، پی پی۔   30–52 (1996)۔

باہرلے جوڑ[لکھو]

  • Masroori, Cyrus (2014). "ṬĀLEBUF, ʿABD-AL-RAḤIM". انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا ۔
  • عبد الرحیم طالبوف تبریزی ، آزین داد (فارسی وچ )۔ [۱]

ایہ وی دیکھو[لکھو]