معجم الکبیر طبرانی
| معجم الکبیر طبرانی | |
|---|---|
| (عربی وچ: المعجم الكبير) | |
 |
|
| مصنف | طبرانی |
| اصل زبان | عربی |
| موضوع | حدیث |
ترمیم  | |
المعجم الکبیر اہل سنت دے مشہور تے مستند عالم ابو القاسم امام طبرانی دا مرتب کیہ ہویا احادیث دا مجموعہ اے۔ ایہ کتاب 25 جلداں وچ 7800 صفحات اُتے مشتمل اے۔
حافظ ابو القاسم سلیمان بن احمد بن ایوب الطبرانی (360ھ) نے معجم دے ناں توں تن کتاباں لکھياں (معجم کبیر، معجم اوسط تے معجم صغیر) ایہ انہاں دی مشہور و معروف لکھتاں نيں جو علم حدیث دی بلند پایہ کتاباں سمجھی جاندیاں نيں، محدثین دی اصطلاح وچ معجم انہاں کتاباں نوں کہیا جاندا اے جنہاں وچ شیوخ دی ترتیب اُتے حدیثاں درج کيتی گئی ہاں۔اس کتاب وچ امام طبرانی نے اپنے شیوخ دی روایات نوں جمع کيتا تے انہاں دے ناواں نوں حروف معجم اُتے مرتب کيتا۔
اس وچ صحابہ کرام دی ترتیب اُتے انہاں دی مرویات شامل دی گئیاں نيں۔ تے اس وچ مشہور صحابی ابو ہریرہ (ف59ھ) جنہاں دی مرویات دی تعداد 5374 اے اس وچ شامل نئيں نيں کیونجے اوہ مصنف نے علاحدہ کتاب لکھی اے، ایہ کتاب 12جلداں وچ اے تے اس وچ 60 ہزار احادیث جمع کیتیاں نيں۔[۱] اس کتاب نوں اکبر معاجم الدنیا کہیا جاندا اے یعنی دنیا دی سب توں وڈی معجم دا خطاب ملیا اے محدثین دے ہاں جدوں مطلق لفظ معجم بولا جاندا اے تاں ایہ معجم مراد لی جاندی اے جے کوئی تے معجم مراد ہوئے تاں نال ناں دی قید لگائی جاندی اے۔[۲]
موضوعِ کتاب
[سودھو]کتاب المعجم الكبير امام ابو القاسم سلیمان بن احمد الطبرانی دی سب توں وڈی حدیثی تصنیف اے، جس دا بنیادی موضوع صحابۂ کرام رضوان اللہ علیہم اجمعین دی معرفت تے انہاں دی روایات اے۔ امام طبرانی فرماندے نيں:
> "یہ کتاب اساں انہاں تمام افراد دے ذکر دے لئی تالیف کيتی اے جنہاں تک ساڈی رسائی ہوئی تے جنھاں نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم توں روایت کيتی، خواہ مرد ہاں یا عورتاں تے انہاں سب دے ناواں نوں اساں حروفِ تہجی دے مطابق مرتب کيتا اے: الف، باء، تاء، ثاء۔"
شرطِ مصنف تے منہج
[سودھو]امام طبرانی نے اس کتاب وچ تھلے لکھے اصول و ضوابط دی پابندی کیتی:
- صحابہ دے ناواں نوں حروفِ معجم دے اعتبار توں مرتب کيتا۔
- ہر صحابی، خواہ مرد ہو یا عورت، توں انہاں دی روایت کردہ احادیث وچوں اک، دو یا تن یا حسبِ روایت ودھ احادیث ذکر کیتیاں۔
جن صحابہ دی روایات کم سی، انہاں دی تمام مرویات ذکر کیتیاں۔
جو صحابہ روایات نقل نئيں کردے سن لیکن جنہاں دا رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے نال جہاد یا صحبت دا ذکر آندا اے، انھاں وی ذکر کیا—اور انہاں دی فضیلت و سوانح دوسرے صحابہ دی مرویات توں بیان کيتی۔
امام طبرانی نے ابو ہریرہ رضی اللہ عنہ دی مرویات نوں وکھ "مسند أبي هريرة" وچ جمع کیتا، اس لئی اس کتاب وچ انہاں دا مسند شامل نئيں کيتا۔
حافظ ذہبی فرماندے نيں: > "اس وچ ابو ہریرہ دا مسند شامل نئيں تے نہ اس نے محدثین صحابہ دی تمام روایات نوں جمع کيتا۔ " امام طبرانی دا بنیادی مقصد صحابہ کرام دی شناخت، انہاں دی فضیلت تے انہاں توں مروی احادیث دا تعارف سی، نہ کہ تمام روایات نوں اکٹھا کرنا، خصوصاً محدث صحابہ کيتی۔[۳] [۴]
حوالے
[سودھو]
| ||||||||||||||||||||||||||||||||