منشی پریم چند

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


Nuvola apps ksig.png
منشی پریمچند
جم دھنپت رائے شریواستو
31 جولائی 1880(1880-07-31)
لمہی، اتلے لہندے صوبے ، برطانوی ہند
موت 8 اکتوبر 1936(1936-10-08) (عمر 56)
وارانسی، برطانوی ہند دے متحدہ صوبے، برطانوی ہند
قلمی ناں نواب رائے
کم کِتہ لکھاری، ناول کار، استاد اتے اڈیٹر
بولی ہندوستانی (ہندی-اردو )
قومیت برطانوی بھارتی
وڈے کم گودان،[1] بازار-اے-ہسنر، کرمبھومی، شطرنج کے کھلاڑی
سوانی شورانی دیوی
نیانے سریپت رائے، امرت رائے، کملا دیوی

دستخط

منشی پریمچند (ہندی: मुन्शी प्रेमचंद; 31 جولائی 1880–8 اکتوبر 1936) دے قلمی ناں نال لکھن والے دھنپت رائے شریواستو ہندی اتے اردو دے مہان بھارتی لکھاریاں وچوں اک ہن۔ اوہناں نوں منشی پریمچند اتے نواب رائے ناں نال وی جانیا جاندا ہے۔ اوہناں نوں بنگال دے اُگھے ناول کار شرتچندر چٹوپادھیائے نے ناول سمراٹ ناں دتا سی۔ اوہناں نے ہندی کہانی اتے ناول دی حقیقت پسند روایت دی نیہہ رکھی۔ اوہ اک حساس لکھاری، سچیت شہری، محنتی اڈیٹر سن۔ پریمچند توں متاثر لکھاریاں وچّ یشپال توں لے کے مکتیبودھ تکّ بے شمار نام شامل ہن۔

جیون[لکھو]

پریمچند دا جنم 31 جولائی 1880 نوں وارانسی توں چار میل دور لمہی پنڈ وچّ ہویا سی۔ [2] اوہ وڈے خاندان وچوں سن، جہڑا چھ بگھے زمین دا مالک سی۔[3] اسدا دادا گر شے لال پٹواری سی۔ اوہناں دی ماں دا نام آنندی دیوی سی اتے پیؤ دا منشی عجائب رائے۔ اوہ لمہی وچّ ڈاک منشی سن۔

سکھیا اتے نوکری[لکھو]

اوہناں دی سکھیا دا شروع اردو، فارسی پڑھن توں ہویا اتے روزگار دا پڑھاؤن توں۔ پڑھن دا شوق اوہناں نوں بچپن توں ہی ہو گیا سی۔ 13 سال دی عمر وچّ ہی اوہناں نے اردو دے مشہور رچناکار رتنناتھ شرسار، مرزا رسبا اتے مولانا شرر دے ناول پڑھ لئے سن۔ 1898 وچّ میٹرک دا امتحان پاس کرن دے بعد اوہ اک مقامی سکول وچّ استاد تعینات ہو گئے۔ نوکری دے نال ہی اوہناں نے پڑھائی جاری رکھی۔ 1910 وچّ اوہناں نے انگریزی، فلسفہ، فارسی اتے اتہاس دے موضوعات لے کے انٹر پاس کیتا اتے 1919 وچّ بی.اے. پاس کرن دے بعد سکولاں دے ڈپٹی سب-انسپیکٹر دے عہدے اتے تعینات ہوئے۔ ستّ سال دی عمر سی جدوں اوہناں دی ماں دی موت ہو گئی اتے جلد ہی اوہدی دادی ، جسنے اسنوں سامبھیا سی، وی مر گئی۔ [4] اتے چوداں سال دی عمر وچّ پیؤ مر گیا۔ اس کارن اوہناں دا شروعاتی جیون جدوجہدی رہا۔

ویاہ[لکھو]

اوہناں دا پہلا ویاہ پندراں سال دی عمر وچّ ہویا جو اسپھل رہا۔ اوہ اس سمیں دے وڈی سماجی مذہبی تحریک آریہ سماج توں متاثر رہے۔ اوہناں نے ودھوا-ویاہ دی حمایت کیتا اتے 1906 وچّ دوجا ویاہ بال-ودھوا شورانی دیوی نال کیتا۔ اوہناں دے تنّ بچے ہوئے-سریپت رائے، امرت رائے اتے کملا دیوی۔

1910 وچّ اوہناں دی رچنا 'سوزِ وطن' لئی ہمیرپر دے ضلعے کلیکٹر نے اوہناں اتے جنتا نوں بھڑکاؤن دا الزام لگایا۔ سوزِ وطن دیاں ساریاں کاپیاں ضبط کرکے نشٹ کر دتیاں گئیاں۔ کلیکٹر نے نوابرائے نوں تاڑنا کیتی کی اگوں توں جیکر کجھ وی لکھیا تاں جیل بھیج دتے جانگے۔ اس سمیں تکّ اوہ، دھنپت رائے ناں نال لکھدے سن۔ اردو دی زمانہ جُیجد دے جڑلتد اتے اوہناں دے دوس‍ت منشی دیانارائن نگم نے اوہناں نوں پریمچند ناں نال لکھن دی صلاحَ دتی۔ اسدے بعد اوہ پریمچند دے ناں نال لکھن لگے۔ جیون دے انتم دناں وچّ اوہ گمبھیر طور تے بیمار پئے ۔ اوہناں دا ناول منگلسوتر ادھورا ہی رہِ گیا اتے لمبی بیماری دے بعد 8 اکتوبر 1936 نوں اوہناں دی موت ہو گئی۔

رچناواں[لکھو]

ناں صنف بولی اشاعت اشاعت سال (اِ.س.)
اسرارِ موابد ناول اردو
پرتاپچندر ناول ہندی ڈائمنڈ بکس، دلی
شیاما ناول ہندی ڈائمنڈ بکس، دلی
پریما ناول ہندی 1907
کرشنا ناول ہندی
وردان ناول ہندی
پرتگیا ناول ہندی
سیواسدن ناول ہندی
پریماشرم ناول ہندی
نرملا ناول ہندی
رنگبھومی ناول ہندی
کایاکلپ ناول ہندی
غبن ناول ہندی
کرمبھومی ناول ہندی وانی پرکاشن 1932
گودان ناول ہندی 1936
منگلسوتر ناول ہندی
سپتسروج کہانی مجموعہ ہندی
نمک کا دروغا کہانی مجموعہ ہندی
پریم پچیسی کہانی مجموعہ ہندی
پریم پرسون کہانی مجموعہ ہندی
سوزِ وطن کہانی مجموعہ اردو 1908
نوندھِی کہانی مجموعہ ہندی
پریم پورنما کہانی مجموعہ ہندی
پریم دوادشی کہانی مجموعہ ہندی
پریم پرتما کہانی مجموعہ ہندی
پریم پرمود کہانی مجموعہ ہندی
پریم تیرتھ کہانی مجموعہ ہندی
پانچ پھول کہانی مجموعہ ہندی
پریم چترتھی کہانی مجموعہ ہندی
پریم پرتگیا کہانی مجموعہ ہندی
سپت سمن کہانی مجموعہ ہندی
پریم پنچمی کہانی مجموعہ ہندی
پریرنا کہانی مجموعہ ہندی
ثمر یاترا کہانی مجموعہ ہندی
پنچ پرسون کہانی مجموعہ ہندی
نوجیون کہانی مجموعہ ہندی
بینک کا دوالہ کہانی مجموعہ ہندی
شانتی کہانی مجموعہ ہندی
اگنی سمادھی کہانی مجموعہ ہندی
تالستائے کی کہانیاں ترجمہ ہندی
سکھداس ترجمہ ہندی
اہنکار ترجمہ ہندی
چاندی کی ڈبیا ترجمہ ہندی
نیائے ترجمہ ہندی
ہڑتال ترجمہ ہندی
پتا کے پتر پتری کے نام ترجمہ ہندی
سرشٹی کا آرنبھ ترجمہ ہندی
کتے کی کہانی بالساہت ہندی
جنگل کی کہانیاں بالساہت ہندی
رامچرچا بالساہت ہندی
منمودک بالساہت ہندی
درگاداس بالساہت ہندی
سوراج کے فائدے بالساہت ہندی
مہاتما شیکھسادی چرتر ہندی

حوالے[لکھو]