نریندر سنگھ کپانی

نریندر سنگھ کپانی (انگریزی: Narinder Singh Kapany) ‏(31 اکتوبر 1926ء – 3 دسمبر 2020ء) اک بھارتی نژاد امریکی سائنسدان، موجد تے صنعتکار سن، جنہاں نوں وسیع طور اُتے “فادر آف فائبر آپٹکس” آکھیا جاندا اے۔ اوہناں نے روشنی نوں باریک شیشے دیاں تاراں (فائبرز) دے ذریعے منتقل کرن دی ٹیکنالوجی دی بنیاد رکھی، جیہڑی آج دے انٹرنیٹ، ٹیلی کمیونیکیشن تے طبی آلات وچ نہایت اہم کردار ادا کردی اے۔

ابتدائی زندگی تے تعلیم

نریندر سنگھ کپانی مُوگا، پنجاب (اس وقت برطانوی ہند، ہن بھارت) وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم دیرا دون دے اسکولاں وچ حاصل کیتی۔ بعد وچ اوہ آگرہ یونیورسٹی توں گریجویشن مکمل کیتی تے پھر امپیریل کالج لندن وچ داخلہ لیا، جتھے اوہناں نے آپٹکس (روشنی دی سائنس) وچ تحقیق کیتی۔

سائنسی خدمات

1950 دیاں دہائیاں وچ کپانی نے فائبر آپٹکس دے میدان وچ بنیادی کردار ادا کیتا۔ اوہناں نے تجربات دے ذریعے ثابت کیتا کہ روشنی نوں باریک شیشے دیاں ریشیاں وچ خم دار راستیاں توں وی مؤثر طریقے نال منتقل کیتا جا سکدا اے۔ اوہناں دی تحقیق دے نتیجے وچ:

• طویل فاصلے اُتے تیز رفتار ڈیٹا ترسیل ممکن ہوئی
• ٹیلیفون تے انٹرنیٹ نیٹ ورکس وچ انقلاب آیا
• طبی شعبے وچ اینڈوسکوپی ورگیاں تکنیکاں ممکن ہوئیاں

اوہناں نے “فائبر آپٹکس” دی اصطلاح نوں عام کیتا تے اس موضوع اُتے کئی تحقیقی مقالے تے کتب لکھیاں۔

پیشہ ورانہ کیریئر

کپانی نے امریکہ وچ مختلف تحقیقی اداریاں تے کمپنیوں نال کم کیتا۔ اوہ سٹینفورڈ یونیورسٹی نال وابستہ رہے تے اوتھے تدریس تے تحقیق وچ حصہ لیا۔ اوہناں نے کئی ٹیکنالوجی کمپنیاں وی قائم کیتیاں، جنہاں نے فائبر آپٹکس دی صنعت نوں فروغ دتا۔

اعزازات

اوہناں دیاں خدمات دے اعتراف وچ کپانی نوں کئی عالمی اعزازات ملے، جنہاں وچ شامل نیں:

• نیشنل میڈل آف ٹیکنالوجی اینڈ انوویشن (امریکہ)
• مختلف سائنسی اکیڈمیاں دی رکنیت
• بین الاقوامی سطح اُتے تحقیقی ایوارڈز

ذاتی زندگی تے ورثہ

نریندر سنگھ کپانی سکھ برادری نال تعلق رکھدے سن تے اوہناں نے پنجابی ثقافت تے ورثے دی ترویج لئی وی کام کیتا۔ اوہناں دی تحقیق نے جدید ڈیجیٹل دنیا دی بنیاد رکھی، جتھے فائبر آپٹکس انٹرنیٹ دی ریڑھ دی ہڈی سمجھی جاندی اے۔

وفات

اوہناں دا انتقال 3 دسمبر 2020ء نوں کیلیفورنیا، ریاستہائے متحدہ امریکہ وچ ہویا۔