وارث علی شاہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
وارث علی شاہ
وارث علی شاہ
فائل:Sarkar Waris Pak Dargah,Dewa Shareef,Barabanki,Lucknow India.jpg
درگاہ حاجی وارث علی شاہ، دیوا، بھارت، ضلع بارہ بنکی، ہند۔
معروفیت وارث علی شاہ
جم 1 رمضان المبارک
1817ء
دیوا شریف
وفات 5 اپریل 1905
دیوا شریف، لکھنؤ، بھارت
رہائش دیوا، لکھنؤ، بھارت
ہورناں مٹھن میاں، سرکار وارث پاک، حاجی صاحب، وارث بابا، حاجی سید وارث علی شاہ
ودر ابتدائی انیسویں صدی
شعبۂ زندگی بھارت
مذہب اسلام
فرقہ عشق (تصوف)
سلسلۂ تصوف قادریہ اور چشتیہ (رزاقیہ)

حاجی حافظ سید وارث علی شاہ (ہندی: हाजी वारिस अली शाह) جاں سرکار وارث پاک (ہندی: सरकार वारिस पाक)سانچہ:فاصل (1817ء-1905ء) دیوا، بارہ بنکی توں تعلق رکھنے والے اک صوفی بزرگ تے تصوف دے وارثیہ سلسلے دے بانی سن۔ انہاں نے زیادہ تر مغرب دا سفر طے کیتا تے بہتیراں نے انہاں دے صوفی سلسلے وچ شمولیت اختیار دی[1] انہاں دا مزار دیوا، بھارت وچ واقع اے۔[2][3]

سوانح[لکھو]

پیدائش[لکھو]

انہاں دی ولادت 1232ھ بمطابق 1817ء نوں ”دیوا شریف“ (موجودہ ضلع بارہ بنکی، اترپردیش، بھارت) وچ ہوئی۔[4]

والد[لکھو]

انہاں دے والد دا ناں سید قربانی علی شاہ سی جنہاں دا مقبرہ (مزار شریف) وی دیوا وچ واقع اے۔[5]

نہایت چھوٹی عمر وچ حاجی حافظ سید وارث علی شاہ نے مذہبی زندگی اختیار کرنا شروع کر دی تے انہاں دی دین ول رغبت ودھدی گئی۔ اوہ لڑکپن وچ حد توں زیادہ دین دی معلومات رکھدے سن تے لوک انہاں نوں غیر معمولی عقل رکھنے والا بچہ کہندے سن۔[6]

مشغولیت[لکھو]

اوہ حج دے لئی کئی دفعہ مکہ گئے۔[7] اپنے پورپ دے وسیع و عریض اسفار دے دوران وچ انہاں نے اس وقت دے عثمانی سلطان تے برلن کے بسمارک توں ملاقات دی۔[1] انہاں نے انگلستان دا کدی سفر کیتا تے ملکہ وکٹوریا توں رسمی ملاقات وی دی۔[7]

اوہ عبد الباری فرنگی محلی دے چنگے دوست سن۔[8]

وفات[لکھو]

تساں دا وصال 29 محرم الحرام 1323ھ بمطابق 5 اپریل 1905ء نوں ہویا۔[9]

صوفی سلسلہ[لکھو]

وارث علی شاہ دا تعلق تصوف دے قادریہ تے چشتیہ مکاتب فکر توں سی۔[10] اوہ روایندی چشتیہ سلسلے وچ سن، لیکن انہاں نے مزید آزاد خیال نظریات اپنائے تے اپنے پیروکاراں نوں انہاں دے خود دے مذہب اُتے قائم رہنے دی چھوٹ دی۔[1] اوہ چھوٹی سی عمر وچ گولہ گنج، لکھنؤ (اترپردیش، بھارت) دے اک صوفی بزرگ سید خادم علی شاہ دے مرید ہو گئے۔ رشتے دے لحاظ توں خادم علی شاہ انہاں دے بہنوئی سن۔ تے انہاں دی وفات تک انہاں دے مرید و خلیفہ رہے۔ انہاں دی وفات دے وقت وارث شاہ دی عمر محض سولہ برس سی۔[11]

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 1.2 Hasan, Masoodul (2007). Sufism and English literature : Chaucer to the present age : echoes and images. New Delhi, India: Adam Publishers & Distributors, 5, 183. ISBN 9788174355232. 
  2. Hadi, Nabi (1994). Dictionary of Indo-Persian literature. Janpath, New Delhi: Indira Gandhi National Centre for the Arts, 554. ISBN 9788170173113. 
  3. Prasad, Rajendra (2010). India divided. New Delhi: Penguin Books, 44. ISBN 9780143414155. 
  4. تذکرہ اولیائے پاک وہند۔ انسائیکلوپیڈیا اولیائے کرام، چھیندی 6
  5. (1917) All India Reporter, Volume 4, Part 5. D.V. Chitaley, 81, 85, 87. 
  6. (1917) All India Reporter, Volume 4, Part 5. D.V. Chitaley, 81. 
  7. 7.0 7.1 Ehtisham, S. Akhtar (2008). A medical doctor examines life on three continents : a Pakistani view. New York: Algora Pub., 11. ISBN 9780875866345. 
  8. Qureshi, M. Naeem (1999). Pan-Islam in British Indian politics : a study of the Khilafat movement, 1918 - 1924. Leiden [u.a.]: Brill, 92, 470, 539. ISBN 9789004113718. 
  9. Sharib, Zahurul Hassan (2006). The Sufi saints of the Indian subcontinent. Munshiram Manoharlal Publishers, 290. 
  10. (1982) Mountain Path, Volume 19. Sri Ramanasramam, 20, 21. 
  11. S. D., Chaudhri (1917). Indian Cases: Containing Full Reports of Decisions of the Privy Council, the High Courts of Allahabad, Bombay, Calcutta, Madras and Patna, the Chief Courts of Lower Burma and the Punjab, the Courts of the Judicial Commissioners of Central Provinces, Oudh, Sind and Upper Burma, Reported in ... 25 Legal Periodicals ... with a Large Number of Extra Rulings Not Reported Elsewhere, Volume 40. Great Britain Privy Council Judicial Committee, India Courts: The manager, at the "Law publishing press", 102.