ونڈ توں پچھوں پاکستان وچ بنیا نہری گرڈ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

انڈس واٹر ٹریٹی مطابق جس اپر بھارت اتے پاکستان نے 1960 وچ دستخط کیتے سن، تنّ پوربی دریاواں، ستلج، بیاس اتے راوی دا پانی بھارت نے ورتنا سی اتے پچھمی دریاواں چناب، جیہلم اتے سندھ دریا دا پاکستان نے ۔ بدلویں پربندھ کرن لئی پاکستان نوں معاہدے دے آرٹیکل 2 پیرا 6 مطابق دس سال دا ویلہ دتا گیا . جو 1 اپریل، 1960 توں شروع ہو کے 31 مارچ، 1970 نوں ختم ہونا سی ۔ ایہناں پچھمی دریاواں دا برساتی پانی 140 ایم.اے.ایف. سی، جو کہ اک وڈی مقدار سی ۔ عالمی بینک نے تناں پچھمی دریاواں دے پانی وچوں لوڑیندا پانی پوربی دریاواں ستلج تے راوی جو معاہدے مگروں پانی توں سکھنے ہو جانے سن، ولّ موڑن لئی پاکستان نوں مالی مدد مہیا کروائی تاں جو ونڈ کارن جو کھیتر پاکستان وچ نہری پانی توں متاثر ہوئے سن، نوں پانی اسے طرحاں مل سکے، جس طرحاں 1947 توں پہلاں ملدا سی ۔ اس کارج لئی بھارت نے پاکستان نوں 62060000 سٹرلنگ پاؤنڈ دا اپنا حصہ وی دتا ۔ دریاواں نوں جوڑن دا کم جو پہلاں برطانوی راج ویلے سرکار نے ٹرپل کینال پراجیکٹ دی اساری ویلے اپنایا سی، بڑا انوٹھا سی اتے پاکستان نے اسے طرحاں ہی انڈس رور بیسن واٹر مینیجمینٹ ہیٹھ وڈا وستھار کیتا ۔ پنجاب دے دریاواں دے کمپلیکس اتے لنک کینال سسٹم نے پنجاب دی سماجی اتے معاشی حالت 'تے ڈنوگھا اثر چھڈیا اتے اس نوں ویہویں صدی دا انجینیئرنگ دا اک وڈا عجوبہ کیہا جا سکدا اے ۔ پاکستان نوں انڈس واٹر ٹریٹی اپرنت جو پانی ملیا اس نال نا صرف ونڈ کارن متاثر ہوئے علاقےآں نوں پانی ملیا بلکہ ہور کھیتر وی سنچت ہوئے ۔ پاکستان نے بڑی گتی نال کئی کم کیتے جنہاں وچوں کجھ کو دا ویروا اینج اے ۔


بی آر بی ڈی لنک نہر[لکھو]

دیپالپور نہر جو حسینیوالا ہیڈورکس فروزپور توں دریا ستلج چوں سجے پاسیوں نکلدی سی، دا ہیڈّ بھارت دی حد اندر سی، جدکہ نہر پوری دی پوری پاکستان وچ پیندی سی ۔ 1948 وچ بھارت نے پاکستان نوں پانی بند کر دتا ۔ 14 مئی، 1948 نوں ہوئی اک معاہدے مطابق پاکستان نوں وقت دتا گیا کہ اوہ اپنے بدلویں پربندھ کر لوے ۔ پاکستان نے دریا چناب وچوں مرالا دے نیڑیوں اک لنک نہر کڈھی جو راوی دریا نوں شاہدرا توں اپر پنڈ سدھنوالی کول ملدی سی ۔ راوی نوں پار کرکے اس نہر نوں پنڈ بیئیاں کول دی لجا کے دیپالپور نہر وچ سٹّ دتا گیا ۔ ایہہ کم 1958 وچ ختم ہویا ۔ اس لنک نہر بی.آر.بی.ڈی. بمبانوالا راوی بیدیاں دیپالپور نہر کیہا گیا ۔ اسے نہر نوں ہی اچھوگل نہر وی کیہا جاندا اے، جس دا 1965 دی پاک بھارت لڑائی وچ بہت ذکر ہندا سی ۔

مرالا راوی لنک نہر[لکھو]

ایہہ نہر چناب دریا توں مرالا دے لاگیوں بی آر بی ڈی لنک نہر دے نکلن دے تھاں توں کجھ اپروں نکل کے راوی چ آ ڈگدی اے تاں جو خالی پئی راوی نوں فیڈ کیتا جا سکے تے پانی اگوں نکلن والیاں نہراں دے کم آ سکے ۔

رسول قادرآباد لنک نہر[لکھو]

ایہہ لنک نہر جہلم دریا چوں رسول بیرج توں نکلدی اے، جس دی کپیسپٹی 18996 کیوسکس اے، دریا چناب نال قادرآباد دے تھاں تے ملدی اے اتے پھر دریا نوں پار کرکے ایہہ اپنا پانی قادرآباد بلوکی لنک نہر نوں دندی اے ۔

قادرآباد بلوکی لنک نہر[لکھو]

رسول قادرآباد لنک نہر دا پانی لے کے ایہہ نہر بلوکی سلیمانکی لنک نہر نوں پانی دندی اے ۔

بلوکی سلیمانکی لنک نہر[لکھو]

قادرآباد بلوکی لنک نہر راہیں لیاندا پانی بلوکی سلیمانکی لنک وچ پا دتا گیا اے جو دریا ستلج نوں سلیمانکی ہیڈ ورکس پاس ملدی اے ۔ اس نہر دا پانی ایسٹرن صادقیہ، فورڈواہ اتے پاکپتن نہراں ورتدیاں ہن جو ستلج دریا وچوں برٹش حکومت ویلے کڈھیاں گئیاں سن ۔

تریموں سدھنائی لنک نہر[لکھو]

دریا چناب اتے جہلم دریا دی سانجھی دھارا توں جھنگ توں لے کے تریموں بیراج توں پانی لے کے حویلی نہر دے بروبرابر چلدی ہوئی ایہہ لنک نہر دریا راوی نوں پانی دندی اے ۔

سدھنائی بہاول میلسی لنک نہر[لکھو]

سدھنائی بیراج راوی توں شروع ہو کے، ایہہ نہر پاکپتن نہر اتے میلسی نہر نوں پانی دندی اے، جس نال پاکپتن اتے بہاول پور دے علاقے نوں پانی ملدا اے ۔ پاکپتن تے میلسی نہراں ستلج دریا تے برٹش حکومت ویلے ستلج ویلی پراجیکٹ تحت بنیاں سن ۔

تونسہ پنجند لنک نہر[لکھو]

ایہہ نہر تونسہ بیراج جو سندھ دریا اپر بنیا اے توں نکلدی اے، جس دی کپیسٹی 2000 کیوسکس اے ۔ ایہہ پنجند دریا (ستلج، بیاس، راوی، چناب اتے جہلم دریا دی سانجھی دھارا) نال ملدی اے ۔ ایہہ پنجند وچ پانی دی مقدار نوں ودھاؤندی اے تاں جو تھلے پیندیاں نہراں نوں پانی مل سکے ۔تونسہ بیراج 1958 وچ بنایا گیا اتے ایہہ اک لکھ کلوواٹ بجلی وی پیدا کردا اے

مظفرگڑھ نہر اتے ڈیرہ غازی خاں نہر[لکھو]

ایہہ نہراں سندھ دریا توں کھبے اتے سجے پاسیوں تونسہ بیراج توں نکلدیاں ہن اتے ضلع مظفر گڑھ اتے ضلع ڈیرہ غازی خان نوں پانی دندیاں ہن ۔

چشمہ جہلم لنک نہر[لکھو]

ایہہ نہر سندھ دریا اپر بنے چشمہ بیراج توں نکل کے جہلم دریا اپر بنے رسول بیراج توں تھلے دریا وچ ڈگدی اے، جس دی کپیسٹی 21700 کیوسکس اے ۔ اس نہر دا پانی دریا چناب اتے جہلم دی سانجھی دھارا تے بنے تریموں ہیڈورکس توں نکلدیاں رنگ پور، حویلی نہراں اتے راوی دریا توں نکلدیاں سدھنائی نہر اتے میلسی نہر تے بہاول نہر جو ستلج چوں نکلدیاں ہن، نوں تریموں سدھنائی میلسی بہاول لنک نہر راہیں پانی سپلائی کردی اے، جس نال ملتان اتے بہاول پور دے علاقے نوں آبپاشی لئی پانی ملدا اے ۔

تھل نہر[لکھو]

سنّ 1919 وچ پہلی وڈی لڑائی توں مگروں کجھ ہور پروجیکٹاں نال برطانوی سرکار نے تھل نہر دا پراجیکٹ وی تیار کیتا ۔ سندھ صوبے نے اس پراجیکٹ بارے کجھ اعتراز کیتے ۔ سندھ اس ویلے بمبئی پریزیڈینسی وچ پیندا سی ۔ سندھ وچ کجھ برساتی نہراں پیندیاں سن جنہاں 'تے اس نہر دے بنائے جان 'تے اثر ہونا سی ۔ بعد وچ اس پراجیکٹ دی اساری لئی کئی یتن ہوئے پر کسے نہ کسے طرحاں اس 'تے اعتراز اٹھدے رہے ۔

ایہہ نہر سندھ دریا تے بنے چشمہ بیراج جو 1960 دی انڈس واٹر ٹریٹی توں پچھوں بنایا گیا توں نکلدی اے اتے ایہہ سندھ دریا دے بروبرابر چلدی اے ۔ ضلع بھکر اتے ضلع لیہ دے آلے-دوآلے دے علاقے نوں پانی دندی اے ۔ اس دیاں بہت ساریاں ڈسٹریبیوٹریز اتے سوئے ہن، جو تونسہ پنجند لنک نہر تکّ چلے جاندے ہن ۔ اس نہر دے بنن نال جہلم اتے سندھ دریاواں وچکار پیندے تھل ریگستان دے لہندے علاقے نوں کافی لابھ ہویا اے اتے لوکاں دی معاشی اتے سماجی ترقی ہوئی اے ۔


سانچہ:پنجاب دیاں نہراں