Jump to content

پرانجا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
پرانجا
 
معلومات لباس
دے ورگا برقع ،  چادر   ویکی ڈیٹا اُتے (P460) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ترمیم سانچہ دستاویز دیکھو
ازبک پارانجا
تریخ تے جغرافیہ دے کونیبوڈم میوزیم وچ نمائش دے لئی تاجک فرانجی

پرانجا یا (عربی تو‏ں: رومنائزڈ: faranjiyyah تاجک: فرانجی فرانزی، فرانچی ازبک سواݨیاں تے کُڑیاں دے لئی اک روايتی وسطی ایشیائی لباس اے جو سر تے جسم نو‏‏ں ڈھانپتا ا‏‏ے۔ [۱][۲][۳] اسنو‏ں عربی وچ "برقعہ" وی کہیا ایہ بنیادی انداز تے فنکشن وچ ہور علاقائی طرزاں جداں افغان چادر نال ملدا جلدا ا‏‏ے۔ اوہ حصہ جس نے چہرے نو‏‏ں ڈھانپ رکھیا سی، جسنو‏ں (ازبکستان: chachvon Совон Сотобония Саchvan Сатобания) یا چشمہ بینڈ (تاجیک: Сашм бнд، Саshmbanid، Семьнато) کہیا جاندا اے تگ ےھ ئج یک ہݪ پل ھن جم ، وزن وچ بھاری سی تے گھوڑے دے بالاں تو‏ں بنا سی۔ ایہ خاص طور اُتے شہری ازبک تے تاجک وچ رائج سی، لیکن تاجکستان دے پہاڑی علاقےآں وچ لوک عام طور اُتے نئيں پہندے سن ۔ [۴][۱] ایہ شیبانیڈز دور حکومت وچ وی پہنا جاندا سی۔ [۵]

1800ء د‏‏ی دہائی وچ ، تاجک تے ازبک مسلم سواݨیاں نو‏‏ں گھر تو‏ں باہر پرانجا پہننا لازمی سی۔ [۶] 1917ء تک جنوبی دریا دے طاساں د‏‏ی شہری ازبک سواݨیاں وچ پرانجی تے چاچوون عام سن ۔ ایہ پینڈو علاقےآں وچ کم کثرت تو‏ں پہنا جاندا سی، تے خانہ بدوش میداناں وچ خبرے ہی پہنا جاندا ہوئے۔ [۷]

پرانجا دا اک تاریخی بیان لارڈ کرزن دا اے، جس نے 1886ء وچ بخارہ دا سفر کيتا سی۔ [۸] اوتھ‏ے اپنے وقت دے دوران اس نے 10 تو‏ں 50 سال د‏‏ی عمر د‏‏ی عورت نو‏‏ں کدی نئيں دیکھیا، کیونجے اوہ سب چھپے ہوئے سن ۔ بھاری سیاہ گھوڑے دے بالاں والے پردہ "بہت خراب تے ضبطی دے لئی موٹے" سن، خالی آستِناں دے نال ڈھیلے لپیٹے ہوئے نیلے گاؤن وچ چݪݨ والی سواݨیاں نو‏‏ں "غلط فہمی وچ گھمدے ہوئے کپڑ‏ے" سمجھیا جا سکدا سی، تے چمڑے دے وڈے جوندے انہاں دے پیراں نو‏‏ں ڈھانپ دیندے سن ۔ [۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳] کرزن نے نوٹ کيتا کہ "عہدے تے اچھے کردار د‏‏ی سواݨیاں کدی وی کسی عوامی جگہ یا بازار وچ خود نو‏‏ں ظاہر کرنے دا ارادہ نئيں کردیاں نيں۔" انہاں نے اس د‏ی مذمت کردے ہوئے اسنو‏ں اک قسم دا ظلم، مشرق وچ ہر جگہ پائے جانے والے اخلاقیات دا مبالغہ آمیز تے غلط تصور قرار دتا، لیکن کدرے وی اِنّا حیرت انگیز نئيں جِنّا کہ بخار وچ ا‏‏ے۔ [۱۴][۱۵]

سوویت یونین دے آغاز وچ ، لینن د‏‏ی قیادت وچ ، روس دے اکتوبر انقلاب دے بعد جس نے ریاستی الحاد نو‏‏ں جنم دتا، سوویت حکا‏م نے ڈھکی ہوئی سواݨیاں نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا کیونجے مسلماناں نو‏‏ں پرانی حکومت تے روسی آرتھوڈوکس چرچ دے خلاف روس دے ابتدائی کمیونسٹاں دے نال اتحاد دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ پ‏ر، بعد وچ اسٹالن دے دور وچ ، سوویتاں نے پردہ تے پارانجا د‏‏ی حوصلہ شکنی یا پابندی لگانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ [۱۶][۱۷] سوویتاں د‏‏ی طرف تو‏ں نقاب کشائی نو‏‏ں ازبک سوویت سوشلسٹ جمہوریہ (ایس ایس آر) وچ ہجم کہیا جاندا سی۔ [۱۸] جداں ہی سوویت کمیونسٹاں نے وسطی ایشیا اُتے اپنا کنٹرول حاصل کیتا، چاچوان تے پرانجا اُتے پابندی عائد کردتی گئی۔ [۱۹][۲۰] پرانجاز نو‏‏ں کمیونسٹاں دے حکم اُتے جلا دتا گیا، جنہاں نے مارکسی-لیننسٹ الحاد دے نظریے نو‏‏ں برقرار رکھا۔ [۲۱] 1920ء د‏‏ی دہائی وچ ، حکومت "عسکریت پسند نوجوان ملحد دے گروہاں نو‏‏ں وسطی ایشیا وچ لے آئی جنہاں نے سواݨیاں اُتے جسمانی حملہ کيتا اکثر تاشقند، سمرکنڈ تے ہور شہراں د‏‏ی گلیاں وچ انہاں دے چہراں دا پردہ پھاڑ دتا۔" پ‏ر، کچھ پردہ پہنے ہوئے مسلم سواݨیاں نے انہاں سواݨیاں نو‏‏ں قتل کر دتا جنہاں نو‏ں پردہ اتارنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ [۲۲][۲۳] کچھ ازبکاں نے پرانجا مخالف، بچےآں د‏‏ی شادی مخالف تے کثرت ازدواج مخالف مہم د‏‏ی پرتشدد مخالفت کيتی جو سوویت یونین نے شروع د‏‏ی سی [۲۴]

حوالے

  1. 1 2 Kamoludin Abdullaev، Shahram Akbarzaheh (27 اپریل 2010)۔ Historical Dictionary of Tajikistan۔ Scarecrow Press۔ صفحہ: 129–۔ ISBN 978-0-8108-6061-2۔ Faranji (Paranja). (…) [The] term is (…) used for a cloak designed to cover the head, face, and body of Tajik females. The traditional Tajik faranji is a light robe made of silk or cotton with vestigial sleeves on the back and ornamented with embroidery, tassels, buttons, or other decoration. The Faranji is paired with a veil made of heavy horsehair that is used to conceal the woman's face. Before the Soviet period, women and girls were required to wear a faranji over the top of the head upon leaving the household. This garment was popular among (…) the females in the urban Tajik North (primarily the regions of Ferghana, Bukhara, and Samarqand); women in the mountainous regions of Tajikistan, including Badakhshon, were not familiar with the faranji and never covered their faces.
  2. ↑ Словник ісламізмів۔ Словник ісламізмів۔ 11 مارچ 2018 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  3. ↑ Ahmad Hasan Dani، Vadim Mikhaĭlovich Masson، Unesco (1 جنوری 2003)۔ History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast : from the sixteenth to the mid-nineteenth century۔ UNESCO۔ صفحہ: 357–۔ ISBN 978-92-3-103876-1
  4. ↑ Traditional Costume of Uzbek Women of the Late 19th and 20th Centuries Khorezm – San'at – Archive of San'at magazine۔ sanat.orexca.com۔ 12 اکتوبر 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  5. ↑ From the History of the Evolution of Uzbek National Costume – San'at – Archive of San'at magazine۔ sanat.orexca.com۔ 17 فروری 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  6. ↑ Asian Muslim Women's Fashion History۔ www.aquila-style.com۔ 18 اگست 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  7. ↑ Northrop 2001
  8. ↑ Face veil, womens, (chachvan), looped construction, horsehair/ cotton, unknown maker (gypsy nomad woman), Russian Turkestan,ت۔ 1900۔ www.powerhousemuseum.com۔ 20 اگست 2016 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  9. ↑ Bokhara – The forbidden city۔ eurasia.travel۔ 10 مئی 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  10. ↑ Craig Benjamin، Samuel N. C. Lieu (2002)۔ Walls and Frontiers in Inner-Asian History: Proceedings from the Fourth Conference of the Australasian Society for Inner Asian Studies (A.S.I.A.S) : Macquarie University, نومبر 18-19, 2000۔ Ancient History Documentary Research Centre, Macquarie University۔ ISBN 978-2-503-51326-3
  11. ↑ Eliakim Littell، Robert S. Littell (1889)۔ Littell's Living Age۔ T.H. Carter & Company۔ صفحہ: 438–The Living Age۔ Littell, Son and Company۔ 1889۔ صفحہ: 438–The Fortnightly Review۔ Chapman and Hall۔ 1889۔ صفحہ: 130–The Fortnightly۔ Chapman and Hall۔ 1889۔ صفحہ: 130–
  12. ↑ Ronald Grigor Suny، Terry Martin (29 نومبر 2001)۔ A State of Nations: Empire and Nation-Making in the Age of Lenin and Stalin۔ Oxford University Press۔ صفحہ: 194–۔ ISBN 978-0-19-534935-1
  13. ↑ Douglas Northrop (4 فروری 2016)۔ Veiled Empire: Gender and Power in Stalinist Central Asia۔ Cornell University Press۔ ISBN 978-1-5017-0296-9 Russia in Central Asia in 1889 & the Anglo-Russian Question۔ Longmans, Green, and Company۔ 1889۔ صفحہ: 175– archived PDF Archived 2016-03-24 at the وے بیک مشین Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/Date_validation/ar at line 45: attempt to compare number with nil.
  14. ↑ Ármin Vámbéry (1868)۔ Sketches of Central Asia: Additional Chapters on My Travels, Adventures, and on the Ethnology of Central Asia۔ Wm. H. Allen & Company۔ صفحہ: 170–171 archived
  15. ↑ Craig Benjamin، Samuel N. C. Lieu (2002)۔ Walls and Frontiers in Inner-Asian History: Proceedings from the Fourth Conference of the Australasian Society for Inner Asian Studies (A.S.I.A.S) : Macquarie University, نومبر 18-19, 2000۔ Ancient History Documentary Research Centre, Macquarie University۔ ISBN 978-2-503-51326-3
  16. ↑ Michael Bourdeaux (2002)۔ Eastern Europe, Russia and Central Asia 2003 (بزبان انگریزی)۔ Taylor & Francis۔ صفحہ: 46۔ ISBN 978-1-85743-137-7
  17. ↑ Background: Women and Uzbek Nationhood۔ Human Rights Watch۔ 2 نومبر 2008 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 16 ستمبر 2010
  18. ↑ Brent Hierman (جنوری 20, 2016)۔ Citizenship in Soviet Uzbekistan۔ Dissertation Reviews۔ دسمبر 1, 2016 میں اصل سے آرکائیو شدہ
  19. ↑ Tajik women's paranja۔ www.powerhousemuseum.com۔ 7 مارچ 2016 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  20. ↑ Kamoludin Abdullaev، Shahram Akbarzaheh (27 اپریل 2010)۔ Historical Dictionary of Tajikistan۔ Scarecrow Press۔ صفحہ: 381–۔ ISBN 978-0-8108-6061-2
  21. ↑ Osman Aray، B. Baykal Eyyuboğlu، Sōgō Kenkyū Kaihatsu Kikō (1999)۔ The newly independent states of inner Asia and Turkey's policy (بزبان انگریزی)۔ National Institute for Research Advancement۔ صفحہ: 577۔ ISBN 9784795574175
  22. ↑ Reuel R. Hanks (21 اکتوبر 2010)۔ Global Security Watch--Central Asia۔ ABC-CLIO۔ صفحہ: 46۔ In an extreme case from the 1920s, the government promoted the khudjum campaign, a movement that encouraged women to voluntarily discard the paranja, as the veil is called in the Turkic-speaking regions, but also brought gangs of militant young atheists to Central Asia who physically assaulted women, often tearing the veil from their faces in the streets of Tashkent, Samarkand, and other cities.
  23. ↑ Clothes of the Past۔ www.khiva.info۔ 15 اکتوبر 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
  24. ↑ The untold story of Uzbekistan's dancer extraordinaire۔ www.aquila-style.com۔ 18 اگست 2017 میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 24 اپریل 2018
"https://pnb.wikipedia.org/w/index.php?title=پرانجا&oldid=700382" توں لیا