چانگ تھانگ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
لداخ وچ چانگتھنگ دا نظارہ
چانگتھنگ جنگلی حیات محفوظ علاقہ (لعل رنگ وچ)
چانگتھنگ وچ ملن والا 'کیانگ' ناں دا جنگلی تبتی گدھا

چانگتھنگ (تبتی: བྱང་ཐང་།, چینی: 羌塘, انگریزی: Changtang یا Changthang) لہندے تے اتلے تبت وچ واقع اک اُچا پٹھار(سطح مرتفع) ہے جو کچھ حد تک بھارت دے مل مارے کشمیر دے لداخ علاقے دے دکھن چڑھدے حصہ وچ وی پھیلیا ہے۔[1] لداخ توں شروع ہوکر ایہ چڑھدے وچ ١،٦٠٠ کلومیٹر دور چنگہائی صوبے تک پھیلیا ہویا ہے۔ ایہ علاقہ تبتی مول دے چانگتھنگ خانابدوشاں دا وطن ہے تے جغرافیائی نظریے توںتبت دے پٹھار دا حصہ ہے۔[2] چانگتھنگ علاقے وچ دوردور تک کھلے، ششک تے اچے میدانی پٹھار تے وڈیاں جھیلاں پھیلیاں ہوئیاں نیں۔ اسدی اوسط اچائی ٤،٥٠٠ میٹر تے ٤،٩٠٠ میٹر دے وچکار ہے۔[3][4]

ناں[لکھو]

تبتی بولی وچّ چانگ ( བྱང་ ) دا مطلبّ شمالی اتے تھنگ ( ཐང་ ) دا مظلبّ پٹھار ہندا ہے ، یعنی اس علامے دے نام دا مطلبّ شمالی پٹھار جاں سطح مرتفع ہے ۔

موسم[لکھو]

اپنی بوہتی اچائی دے کارن چانگتھنگ پٹھار اتے بہت سردی رہندی ہے ۔ بہت ہی گھٹّ دن ہندے ہن جدوں درجہ حرارت 10 سینٹیگریڈ توں زیادہ ہندا ہے اتے - 25 سینٹیگریڈ دے درجہ حرارت اتھے اکثر ویکھے جاندے ہن ۔[4]

محفوظ علاقہ[لکھو]

اپنی زمین اتے ماحول دے کارن بھارت سرکار اتے تبت اتے قابو رکھن والی چینی سرکار دوناں نے اپنے علاقےآں وچّ چانگتھنگ پٹھار دے وڈے حصے نوں زیر تحفظ جنگلی حیات علاقہ اعلان کیتا ہے ۔

لداخ وچّ چانگتھنگ سیت روہی جنگلی حیات محفوظ علاقہ[لکھو]

بھارت سرکار نے لداخ وچّ چانگتھنگ سیت روہی جنگلی حیات محفوظ علاقہ (Changtang Cold Desert Wildlife Sanctuary) قایم کیتا ہے ۔ استوں اتھے کیانگ ناں دے ملن والے جنگلی تبتی گدھے نوں سرکھیا(تحفظ) دتی جا رہی ہے ۔

تیبت وچّ چانگتھنگ قدرتی محفوظ علاقہ[لکھو]

تبت وچّ چانگتھنگ دا زیادہتر حصہ 4،96،000 مربع کلومیٹر وڈے چانگتھنگ قدرتی محفوظ علاقہ دے انترگت زیر تحفظ ہے ۔ موازنہ لئی اس قدرتی پھلواڑی دا رقبہ بھارت دے اتر پردیش، اتراکھنڈ، بہار تے جھارکھنڈ صوبےآں نوں ملاکے بنن والے زمینی علاقے توں وی وڈا ہے۔

ایہ وی ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Trans-himalayan Caravans: Merchant Princes And Peasant Traders In Ladakh, Janet Rizvi, Oxford University Press, 2001, ISBN 9780195658170, ... ...
  2. Namgail, T., Bhatnagar, Y.V., Mishra, C. & Bagchi, S. (2007) Pastoral nomads of the Indian Changthang: production system, land use and socioeconomic changes. Human Ecology 35, 497–504.
  3. Shamanic Trance and Amnesia: With the Shamans of the Changpa Nomads in Ladakhi Changthang, Ina Rösing, Sonam Norboo Spurkhapa, pp. 52, Concept Publishing Company, 2006, ISBN 9788180692475, ... Ladakhi Changthang - an area of approximately 21,000 km2 ... is situated at an average height of 4,500 metres above the sea level. It is inhabited by nomads and semi-nomads ...
  4. 4.0 4.1 High Altitude Medicine and Physiology, John Burnard West, Robert B. Schoene, James S. Milledge, pp. 33, CRC Press, 2007, ISBN 9780340913444, ... On the Changthang (the northern part of the Tibetan plateau), which has an average height of 4900 m, there are few days when the temperature reaches as high as 10°C, and -25°C has been recorded ...