چندر گپت موریا

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا چندرگپت موریہ)
جاؤ: پاندھ, کھوج
چندرگپت موریا
چکرورتی
Statue of a standing young man in red stone.
چندرگپت موریا دا بتّ
موریا راجٹبر
راج ویلہ 322-298 ق م
پیشرو نند سلطنت دے دھنا نند
جانشین بندوسار
شریک حیات دردھارا
نسل بندوسار
یونانی ساندروکوٹس
خاندان موریا راجٹبر
جم 340 ق م
پاٹلیپتر، بہار، بھارت
موت 298 ق م (عمر 41–42)
شراونبیلاگاؤ، کرناٹک، بھارت[1]
چندرگپت موریا دا راج

چندرگپت موریا (جم 340 ق م، راج 322 – 298 ق م) بھارت دا بادشاہ سی۔ اسنوں چندرگپت نام نال وی مخاطب کیتا جاندا اے۔ ایہناں نے موریا سلطنت/موریا شاہی خاندان دا قیام کیتا سی۔ چندرگپت پورے بھارت نوں اک سامراج دے ماتحت لیاؤن وچ کامیاب رہا۔

راج[لکھو]

چندر گپت موریہ پرانے ھندستان چ موریہ سلطنت نوں ٹورن والا اک راجہ سی ۔ اوہ 340 ق م چ جمیا 320 ق م توں 298 ق م تک راج کیتا۔ تے 290 چ مر گیا۔ چندر گپت موریہ ھندستان دا پہلا راجہ سی جینے ھندستان نوں اک راج تھلے اکٹھا کیتا۔

چندر گپت موریہ دی سلطنت آسام تے بنگال توں اف‏‏‏غانستان بلوچستان تک کشمیر نیپال توں دکن تک سی۔

کوٹلیہ چانکیہ چندر گپت موریہ دا وزیراعظم سی۔


سلطنت دا قیام[لکھو]

اسنے اپنے وزیر چانکیہ دی مدد نال راجا مہانند اتے نندونش دا ناس کر کے پٹنے وچ راجگڑھ قایم کیتا اتے سارے بھارت نوں ماتحت کیتا۔ اس دے راج وچ افغانستان، بہار، کاٹھیاواڑ اتے پنجاب وغیرہ دیس شامل سن۔ چندرگپت نے یونانی راجا سیلیوکس دی پتری نال ویاہ کیتا۔ مدراراکشس ناٹک وچ چندرگپت دی سندر کہانی ملدی اے۔ ایہہ B.C. 322 وچ راجسنگھاسن تے بیٹھا اتے B.C.298 وچ راجسنگھاسن چھڈکے بنباسی ہو گیا۔ چندرگپت دی چترنگنی فوج 6,90,000 سی۔ اس دا پتر بندوسار وی پرتاپی مہاراجہ ہویا اے۔


موریا سلطنت[لکھو]

موریا سلطنت دے تیجی صدی قبل مسیح دے چاندی دے سکے جنہاں تے ہاتھی تے چکر بنے ہوئے نیں

سنہ 321 قبل مسیح توں 204 ق م تک دے زمانے چ مگدھ ، اتلے ہندستان چ اک بوت وڈی سلطنت سی ، ایہہ سلطنت دریاۓ گنگا دی وادی توں لے کے پنجاب یعنی آریہ ورت تک سارا دیس اس دے ہیٹھ سی ۔ تے قدیم آریا دیاں ساریاں ریاستاں جہڑیاں کہ بدیہہ ، پانچال ، کوشل تے کاشی دے ناواں ناں مشہور سن ، ایہہ ساریاں مگدھ دے سلطنت چ شامل سن ۔ مگدھ دی سلطنت تے حکومت چندر گپت موریا دے خاندان دی سی ، اسنوں موریا اس لئی آکھئیا جاندا اے کہ اس دی ماں دا ناں مرا سی ۔ تریہہ(30) سال دے نیڑے چندر گپت موریا نے اس سلطنت تے راج کیتا ۔

مگدھ دی سلطنت دا راجگھر پاٹلی پتر دا شہر سی ۔ باختر یعنی ترکستان دے راجہ سلوکس نے اس نال صلح کر کے اپنی دھی دا اس نال ویاہ کر دتا سی ۔ مگاستھینز ناں دا اک یونانی سفیر 8ورہے اس دے دربار چ رہئیا ۔ اس نے مگدھ دیس تے ہندوآں دے رسم تے رواج دا جہڑا حال دیکھئیا یاں سنئیا اوہ بوت تفصیل نال لکھئیا اے ۔ اوہ لکھدا اے کہ ، پاٹلی پتر اک بوت وڈا شہر سی جہڑا 9 میل لمبا تے 2 میل چوڑا سی ۔ مگدھ دے راجہ دی فوج چ 6 لکھ پیادے تے چالیہہ(40) ہزار سوار سن ۔ راجہ بوت عقل مندی تے خوبی نال حکومت کردا سی ۔ چندر گپت دا پوتا اشوک (272 ق م توں 232 ق م تک )جہڑا اس خاندان دا تیجا راجہ سی ، اوہ 272 ق م چ گدی تے بیٹھا تے اس نے چندر گپت توں وی ودھ شہرت پائی ۔ اس نوں اکثر اشوک اعظم آکھئیا جاندا اے ، کیونجے ایہہ اپنے ویلے دا سب توں وڈا تے طاقتور راجہ سی ۔

سنہ232 ق م چ اشوک مرئیا تے اس دے 40 سال مگروں موریا ٹبر دا وی خاتمہ ہوگئیا ۔ موریا دے مگروں 2 خاندان مگدھ ہور ہوئے جنہاں دے ناواں سوا دوجے ہور حالات کجھ معلوم نئیں ۔ اشوک دے 2 سو سال مگروں مگدھ دا راج اندھر راجٹبر دے ہتھیں آئیا ۔

حوالے[لکھو]

  1. Mookerji 1988, p. 40.