چنگیز اعتماتوف

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
چنگیز اعتماتوف
(کرغیز وچ: Чыңгыз Төрөкулович Айтматов خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Tschingis Ajtmatow.jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ 12 دسمبر 1928[1][2][3][4][5][6][7][8][6][9]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 10 جون 2008[10][11][1][2][3][4][5][6][7][8][6][9]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں نیورمبرگ[12]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of the Soviet Union (1922–1923).svg سویت یونین
Flag of Kyrgyzstan.svg کرغیزستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی گورکی انسٹی ٹیوٹ برائے عالمی ادب  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ صحافی[13]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
مادری زبان کرغیز  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں native language (P103) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان فرانسیسی[14]،  روسی[14][13]،  کرغیز[14][13]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
دستخط
Chinghiz Aitmatov Signature.jpg 
ویب سائٹ
بغیر IMDB پر صفحہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں IMDb ID (P345) ویکی ڈیٹا پر

چنگیز اعتماتوف (سانچہ:Lang-ky روسی بولی: Чинги́з Тореку́лович Айтма́тов) (پیدائش: 12 دسمبر، 1928ء - وفات: 10 جون، 2008ء) سوویت تے کرغیزستان دے نامور مصنف، مترجم، سیاستدان، سفارت کار تے کرغیز و روسی ادب دی مشہور شخصیت سن جو اپنے ناول "جمیلہ" دی وجہ تو‏ں مشہور و معروف نيں۔[15]

حالات زندگی و تخلیقی دور[لکھو]

چنگیز اعتماتوف سوویت یونین وچ کرغیزستان دے اک پنڈ شیکر وچ 12 دسمبر، 1928ء نو‏‏ں کرغیز باپ تے تاتار ماں دے گھر پیدا ہوئے۔ والد نو‏‏ں جوزف سٹالن دی طرف تو‏ں 1938ء وچ پھانسی دتی گئی۔ چنگیز اعتماتوف نے ادبی زندگی دا آغاز 1952ء وچ کیتا تے 1959ء تو‏ں روسی اخبار "پراودا" دے لئی بطور کرگیز نامہ نگار لکھنا شروع کیتا۔ انہاں نو‏ں اہ‏م شناخت اپنی نصنف "پہاڑاں تے مرغزاراں دیاں کہانیاں" 1963ء تو‏ں حاصل ہوئی۔ اس تصنیف اُتے انہاں نو‏ں سال 1963ء دا لینن انعام دتا گیا۔ چنگیز اعتماتوف نے اپنی تخلیقات وچ محبت، دوستی، جنگی ہیروازم تے کرغیز نوجواناں دی سماجی و روايتی پابندیاں نو‏‏ں موضوع بنایا اے۔ چنگیز اعتماتوف دی اہ‏م تخلیقات وچ "دشوار راستہ" 1958ء، "روبرو" 1957ء، "جمیلہ" 1958ء، "پہلا استاد" 1967ء، "سفید دخانی کشتی" 1970ء شامل نيں۔[15]

سیاست و سفارت[لکھو]

چنگیز اعتماتوف ادیب دے علاوہ سیاست دان تے سفارت کار ہونے دی وجہ تو‏ں وی مشہور نيں۔ انہاں نو‏ں 1966ء وچ سوویت یونین دی اعلیٰ سوویت دا رکن بنایا گیا۔ 1967ء وچ اگزیکٹیو بورڈ برائے سوویت انجمن مصنفین دے رکن، مشیر برائے صدر سوویت یونین میخائل گورباچوف، سوویت سفیر برائے لکسمبرگ تے 1990ء وچ کرغیزستان دے سفیر برائے یورپی یونین مقرر ہوئے۔[15]

تخلیقات[لکھو]

ناول و افسانے[لکھو]

  • 1956ء - دشوار راستہ
  • 1957ء - روبرو
  • 1958ء - جمیلہ
  • 1962ء - پہلا استاد
  • 1963ء - پہاڑاں تے مرغزاراں دیاں کہانیاں
  • 1970ء - سفید دخانی کشتی
  • 1977ء - سمندرکے کنارے دوڑدا ہويا چتکبری کتا
  • 1986ء - تختۂ دارا
  • 1986ء - جدو‏ں پہاڑ گردے نيں

انگریزی تراجم[لکھو]

  • 1964ء – Short Novels
  • 1970ء – Farewell Gul'sary
  • 1972ء – White Steamship
  • 1972ء – The White Ship
  • 1973ء – Tales of the Mountains and the Steppes
  • 1975ء – Ascent of Mount Fuji
  • 1983ء – Cranes Fly Early
  • 1988ء – The Day Lasts More Than a Hundred Years
  • 1989ء – The Place of the Skull
  • 1989ء – Time to Speak
  • 1988ء – The time to speak out
  • 1990ء – Mother Earth and Other Stories
  • 2008ء – Jamila

اعزازات[لکھو]

اداراں تو‏ں وابستگی[لکھو]

وفات[لکھو]

چنگیز اعتماتوف 79 سال دی عمر وچ 10 جون ،2008ء نو‏‏ں نورنبرگ، جرمنی وچ وفات پاگئے۔[15]

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb118882433 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License
  2. 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Chingiz-Aytmatov — named as: Chingiz Aytmatov — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017 — عنوان : Encyclopædia Britannica
  3. 3.0 3.1 SNAC Ark ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6s75nfz — named as: Chinghiz Aitmatov — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  4. 4.0 4.1 ISFDB author ID: http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?1760 — named as: Чингиз Айтматов — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  5. 5.0 5.1 Discogs artist ID: https://www.discogs.com/artist/628794 — named as: Tschingis Aitmatow — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 NooSFere author ID: https://www.noosfere.org/livres/auteur.asp?numauteur=1978 — named as: Tchinguiz AITMATOV — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017 سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "39a25f09e7c0cdc86c3fa8ba2b65111e055d0e79" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "39a25f09e7c0cdc86c3fa8ba2b65111e055d0e79" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "39a25f09e7c0cdc86c3fa8ba2b65111e055d0e79" defined multiple times with different content
  7. 7.0 7.1 named as: Tschingis Aitmatov — Filmportal ID: https://www.filmportal.de/76e48966bdb847c4956a6ef5862abc55 — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  8. 8.0 8.1 Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000017446 — named as: Tschingis Aitmatow — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  9. 9.0 9.1 Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/aitmatow-tschingis-cingis — named as: Tschingis (Čingis) Aitmatow
  10. http://rt.com/news/famous-writer-aitmatov-dies-aged-79/
  11. http://rt.com/news/famous-writer-aitmatov-dies-aged-79/ — اخذ شدہ بتاریخ: 29 اپریل 2014 — اجازت نامہ: CC0
  12. اجازت نامہ: CC0
  13. 13.0 13.1 13.2 مصنف: Paul de Roux — عنوان : Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — اشاعت دوم — جلد: 1 — صفحہ: 30 — ناشر: Éditions Robert Laffont — ISBN 978-2-221-06888-5 سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "de87bdd4efa91dcfb297eca90e62f8888abe58a7" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "de87bdd4efa91dcfb297eca90e62f8888abe58a7" defined multiple times with different content
  14. 14.0 14.1 14.2 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb118882433 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License
  15. 15.0 15.1 15.2 15.3 چنگیز اعتماتوف، دائرۃالمعارف برطانیکا آن لائن