چٹان

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Rawat-Dog's tooth.jpg

پڑی زمین دی سائنس (Geology) چ اپنے آپ ہون والے معدنیات دے پکے پینڈے کٹھ نوں کیندے نیں۔ زمین دا اپرلا چھلڑ پڑیاں نال بنیا اے۔ چٹاناں دیاں تِن ونڈاں نیں : اگ چٹان، بیٹھی چٹان تے پلٹی چٹان ۔

چٹاناں دی ونڈ[لکھو]

چٹاناں نوں اوہناں دے کیمیائی میل جول، اوہناں دے ملن والے ذریاں دی بنتر تے اوہ ول جیہناں نال اوہ بݨدیاں نیں، نال ونڈیا جاندا اے۔ ایہ ناپ ایہناں نوں اگ چٹان، بیٹھی چٹان تے پلٹی چٹان چ ونڈدے نیں۔ ہور ایناں نوں زریاں دے ناپ نال وی ونڈیا آندا اے۔

SandstoneUSGOV.jpg

اگ چٹاناں اودوں بندیاں نیں جدوں پگھلیا میگما ٹھنڈا ہوندا اے تے دو گٹھاں چ ونڈیا جاسکدا اے: پلوٹونک چٹان تے ولکینک پڑی۔ پلوٹونک پڑی اودوں بندی اے جدوں میگما ٹھنڈا ہوکے زمین دے چھلڑ چ کرسٹل بندا اے (ادھارن: گرینائیٹ)۔ وولکینک چٹان اودوں بݨدی اے جدوں میگما زمین دی پدھر دے اتے لاوا بݨدا اے (ادھارن:بسالٹ تے پومائس)۔

بیٹھیاں چٹاناں زمین تے لبن والیاں عام پڑیاں نیں۔ اے زمی دی پدھر تے یا ایدے نیڑے ہوندیاں نیں۔ بیٹھیاں پڑیاں تہواں وچ بندیاں نیں تے اک دے اتے دوجی تہ بندی جاندی اے۔ تہواں موٹیاں پتلیاں ہوسکدیاں نیں۔ ایہ تہواں چوڑے، کاربن والے کیمیکلز تے کیمیائی تعاملات نال بݨدیاں نیں تے اپنے ای جوکھ نال جڑدیاں تے پکیاں ہوندیاں جاندیاں نیں۔ پلٹیاں پڑیاں دوجیاں پڑیاں توں بندیاں نیں۔ ایہ چوکھی گرمی تے دباؤ نال بندی اے زمین دی پدھر تھلے ہمیشا چوکھا دباؤ تے گرمی ہوندی اے کسے پہاڑی سلسلے تھلے یا اگ دے پہاڑ کول گرمی تے دباؤ نال چٹاناں پلٹ جاندیاں نیں ۔ سنگ مرمر اک ادھارن اے۔

انسانی ورتن[لکھو]

چٹاناں دے ورتن نے انسانی رہتل تے گوڑے رنگ چھڈے نیں۔ پڑیاں نوں انسان پچھلے 20 لکھ وریاں توں ورتدا آیا اے۔ دھاتاں ل‏ی پڑیاں نوں کھننا انسان دے اگے ودن دا اک وڈا ول ریا اے۔پتھر ویلہ انسانی رہتل دا اک وڈا ویلا رہیا اے۔


بارلے جوڑ[لکھو]