کارٹون

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
A cartoon shows a bearded man with a red bow tie holding numerous items. He holds the hat from Dr. Seuss's "The Cat in the Hat" and balances a fishbowl on his left index finger.
اک جدید کارٹون دا اداہرن۔ ٹیکسٹ ڈاکٹر۔ سییوس اُتے وکیپیڈیا لیکھ توں کارٹونسٹ گریگ ولیئمز نے چھاپیا سی۔

اک کارٹون اک قسم دا اداہرن جاں مثال اے، ممکن طور اُتے اینیمیٹ کیتی ہندی اے، خاص کرکے اک غیر-حقیقت پسند جاں اردھ-حقیقت پسند سٹائل وچ۔ ویلے دے نال خاص مطلب ترقی یافتہ ہو گئے ہن، پر جدید ورتوں عامَ طور اُتے اسدا حوالہ اشارہ کردا اے: وینگ، ہاسے-مخول جاں ہاسے لئی امیج دے چتر جاں لڑی؛ جاں اک موشن پکچر جو اسدا اینیمیشن لئی درشٹانتاں دے لڑی اُتے انحصار کردا اے۔ کسے انسان جو پہلے مطلب وچ کارٹون تیار کردا اے، نوں کارٹونسٹ[1][1] کیہا جاندا اے اتے دوجے مطلب وچ ایہہ عامَ طور تے اینیمیٹر کہاؤندا اے۔

ایہہ تجزیہ مدھیگ یگ وچ شروع ہویا سی اتے سبھ توں پہلاں کلا دے اک ٹکڑے جویں کہ پینٹنگ، پھریسے، ٹیپسٹری، جاں سٹی ہوئی کچّ دی ونڈو لئی تیاری ڈرائنگ دا ذکر کیتا گیا سی۔ 19ویں صدی وچ، اسدا حوالہ - پہلاں وئنگمئی طور اُتے - رسالے اتے اخباراں وچ ہاسیپورن ذکر کرن لئی۔ 20 ویں صدی دے شروع وچ، ایہہ اینیمیٹڈ فلماں نوں اشارہ کرنا شروع کر دتا گیا جو کہ پرنٹ کارٹون نال ملدے ہن۔[2]

پرنٹ میڈیا[لکھو]

A detailed black-and-white illustration is vignetted in the center showing people of various sizes looking at pictures framed on the left and back walls.
جون لیک، کارٹون نن ۔1: مادہ اتے پرشاواں، 1843، ویسٹمنسٹر دے پیلیس وچ مستقبل دیاں تیاریاں لئی تیاری کر راے وینگ کارٹون۔

پرنٹ میڈیا وچ، اک کارٹون اک اداہرن، عامطور تے منورنجن وچ جاں درشٹانت دی لڑی اے۔ ایہہ ورتوں 1843 توں، جدوں پنچ میگزین نے اسدے پیجاں وچ وئنگک ڈرائنگ دی شرط لاگوُ کیتی، خاص طور اُتے جون لیک ولوں سکیچ ایہناں وچوں پہلی نے ویسٹمنسٹر دے اس ویلے دے نویں پیلیس وچ شاندار تریخی مستقبل دی تیاری لئی پرنٹری کارٹوناں نوں مدد کیتی۔ ایہناں ڈرائنگاں لئی اصلی سرلیکھ سی مسٹر پنچ دا چہرہ اکھر دا سوال اے اتے نویں سرلیکھ "کارٹون" دا مقصد وئنگاتمک ہونا سی، ویسٹمنسٹر دے سیاستداناں دے سوے-ترقی لئی زور دین دا اک حوالہ۔[3]

کارٹون نوں گیگ کارٹون وچ ونڈیا جا سکدا اے، جس وچ سمپادکی کارٹون اتے کامیڈی سٹرپ شامل ہن۔

سمپادکی کارٹون لگبھگ اخباراں دیاں خبراں دے پرکاشناں اتے نیوز ویبسائیٹاں وچ ملدے ہن۔ حالانکہ اوہ ہاسرسی نوں وی نوکری کردے ہن، اوہ ٹون وچ ودھیرے گمبھیر ہندے ہن، عامَ طور تے وئنجن جاں وینگ دا استعمال کردے ہن کلا عامَ طور اُتے موجودہ سماجی جاں سیاسی موضوعاں دے نظریہ نوں درساؤن لئی اک درشٹیکرت روپک دے طور تے کم کردا اے۔ سمپادکی کارٹون وچ اکثر بھاشن غبارے شامل ہندے ہن اتے کئی واری کئی پینل ورتدے ہن نوٹبکّ دے سمپادکی کارٹونسٹز وچ ہیروبیک، ڈیوڈ لوء، جیپھ میکنیلی، مائیک پیٹرز اتے جارالڈ سکارپھی شامل ہن۔

کامک سٹرپس، جس نوں یونائیٹڈ کنگڈم وچ کارٹون سٹرپ وی کیہا جاندا اے، روزانہ اخباراں وچ ملدے ہن، اتے عامَ طور تے کرم وچ کارٹون چتراں دی چھوٹی لڑی ہندی اے۔ امریکہ وچ، اوہناں نوں عامَ طور تے "کارٹون" نہیں کیہا جاندا، سگوں "کامکس" جاں "منورنجن" کیہا جاندا اے۔ پھر وی، کامک سٹرپس دے سرجن ہار-دے نال-نال کامک کتاباں اتے گراپھک ناول-عامَ طور تے "کارٹونسٹ" وجوں جانیا جاندا اے۔ بھاویں مزاحیہ سبھ توں پرچلت موضوع اے، پر اس مدھم وچ ساہت اتے ڈرامہ وی درسائے گئے ہن۔ ہاسے کامک سٹرپس دے کجھ مشہور کارٹونسٹ سکاٹ ایڈمس، سٹیو بیلّ، چارلس سکلز، ای۔ سی۔ سیگر، مارٹ واکر اتے بل ویٹسن دیاں ہن۔

سیاسی / سیاسی کارٹون[لکھو]

سیاسی کارٹون سینکت سمپادکی جاے ہندے ہن جو سیاسی واقعے اُتے آخری ٹپنی دی سیوا کردے ہن۔ اوہ سوخم تنقید پیش کردے ہن جو کہ ہشیاری اتے مزاحیہ نال ہشیاری طور تے حالیہ حد تک حوالہ دیندے ہن جس دی تنقید ہو جاندی اے۔

فائل:Tammany Ring، Nast crop.jpg
نیسٹ نے ٹوڈ رنگ نوں درسایا: "کسنے لوکاں دے پیسے چوری کیتے؟" / "'اس نوں دہراؤ۔'

سیاسی کارٹون مزاحیہ جاں وئنگاتمک ہو سکدے ہن، کدے-کدے بھیدبھاو اثر نال۔ ہاسے دا نشانہ والا شکایت کر سکدا اے، پر اجیاے مقدمے بہت ہی گھٹ ہن؛ برطانیہ وچ اک صدی توں اک صدی وچ اک کارٹونسٹ دے خلاف پہلا مقدمہ نظر وچ آیا سی، جدوں 1947 وچ نیشنل یونین آف ریلویینز (نر) دے نیتا جے۔ ایچ۔ تھامس نے بریٹیش کمیونسٹ پارٹی دے میگزین دے خلاف معافی دی کاروائی شروع کیتی سی۔تھومس نے "بلیک پھرائر" دیاں واقعے نوں درساؤن والیاں کارٹوناں اتے شبداں دے روپ وچ مانہانی دا دعوہ کیتا، جدوں اسنے لوک-آؤٹ منیرج فیڈریشن نوں دھوکھا دتا۔ تھومس نوں، کھبے پاسے دی اپنی تصویر بناؤن دا خطرہ، اس نے اپنے سوچ نوں مشہور سوچ وچ گھٹاؤن دی دھمکی دتی۔ یورپی سیاست وچ سوویت-راغب کمیونزم اک نواں تتّ سی اتے پرمپرا ولوں بیپرتیک کارٹونسٹاں نے گھرنایوگ قانون دیاں حداں دی پرکھ کیتی۔ تھومس نے مقدمے جت لئے اتے اپنی نیکنامی نوں بحال کیتا۔[4]

سائنسی کارٹون[لکھو]

کارٹون نے سائنس، گنت اتے تکنالوجی دی دنیا وچ اپنی جگہ وی حاصل کیتی اے۔ کیمسٹری نال متعلق کارٹون ہن، اداہرن لئی، xkcd، جو وشا-وستو نوں بدلدا اے، اتے ونڈرلیب، جو لیب وچ روزانہ جیون نوں ویکھدا اے۔ امریکہ وچ، ایہناں کھیتراں لئی اک مشہور کارٹونسٹ سڈنی ہیرس اے۔ سارے نہیں، پر گیری لارسن دے کارٹون دے بہت سارے سائنسی روپ ہن۔

کامک کتاباں[لکھو]

کارٹوناں والیاں کتاباں عامَ طور اُتے میگزین-پھارمیٹ "کامک کتاباں" ہندیاں ہن جاں کدے-کدے اخباراں دے کارٹون دے پرنٹنگ۔

اینیمیشن[لکھو]

a running horse (animated)
اک اینیمیٹڈ کارٹون گھوڑا، ایڈوائڈ میوئ برج دی 19 ویں صدی دیاں فوٹواں وچوں چوروٹکوپنگ ولوں بنایا گیا۔

کامیڈی سٹریپس اتے شروعاتی اینیمیٹڈ فلماں وچلے کلاسیکل سمانتاواں دے کارن، کارٹون اینیمیشن دا حوالہ دین لئی آیا سی، اتے شبد کارٹون ہن اینیمیٹڈ کارٹون اتے گیگ کارٹون دوناں دے حوالہ وچ ورتیا گیا اے۔ جدوں کہ اینیمیشن ولوں چترت چتراں دی کسے وی قسم دی لہر نوں متاثر کرن لئی تیزی نال ویکھیا گیا اے، شبد "کارٹون" دا اکثر بچیاں ولوں بنائے گئے ٹیوی پروگراماں اتے چھوٹیاں فلماں لئی ذکر کیتا جاندا اے، ممکن طور اُتے اینتھروپو موفائیزڈ جانور ، سپرہیروز ، ساہت بال قلعے جاں متعلق موضوع بارے ۔

حوالے[لکھو]

  1. Merriam-Webster's Dictionary۔
  2. Becker 1959
  3. Punch.co.uk. "History of the Cartoon". http://punch.co.uk/cartoonhistory02.html. 
  4. Samuel S. Hyde، "'Please، Sir، he called me “Jimmy!' Political Cartooning before the Law: 'Black Friday،' J.H. Thomas، and the Communist Libel Trial of 1921،" Contemporary British History (2011) 25#4 pp 521-550