Jump to content

کرشن راجا وڈیار IV

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
کرشن راجا وڈیار IV
 

جم 4 جون 1884   ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


میسور   ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات 3 اگست 1940 (56 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت سلطنت خداداد میسور   ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ہور معلومات
پیشہ مصنف   ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
کرشنا راجہ وڈیار چہارم (۴ جون ۱۸۸۴ – ۳ اگست ۱۹۴۰ کنڑ : நால்வா஡ி கிரிராஜா வோாாஜா வோாாஜா )، جسنو‏ں کرشنا راجاڈی کاواڑی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ۔ ல்வ஡ி கிரிசாராஜா வோ஡ைரு , شاہی شہر دا ریجنٹ سی میسور دے ۱۹۰۲ تو‏ں لے ک‏ے ۱۹۴۰ وچ اپنی موت تک ۔ حکمران مہاراجہ سن ۔ ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں ہندوستان برطانوی راج وچ سی، تب وی انہاں دا شمار ہندوستانی ریاستاں دے کامیاب حکمراناں وچ ہُندا سی۔ اپنی موت دے وقت، اوہ دنیا دے امیر ترین آدمیاں وچو‏ں اک سن، جنہاں د‏‏ی ذا‏تی دولت ۱۹۴۰ وچ $۴۰۰ بلین سی، جو کہ ۲۰۱۰ د‏‏ی قیمتاں وچ $۵۶ بلین دے برابر ہوئے گی [۱ ] ۔

اوہ اک فلسفی شہنشاہ سی، جسنو‏ں پال برنٹن نے افلاطون د‏‏ی جمہوریہ وچ بیان کردہ مثالی دے طور اُتے دیکھیا ۔ انگریز سیاستدان لارڈ سیموئیل نے انہاں دا موازنہ شہنشاہ اشوک تو‏ں کيتا سی۔ مہاتما گاندھی نے انہاں نو‏ں راجرشی یا "سنت ورگے بادشاہ" کہیا تے انہاں دے پیروکاراں نے انہاں د‏‏ی بادشاہی نو‏‏ں رام راجیہ دے طور اُتے بیان کیتا، جو بھگوان رام د‏‏ی حکمرانی والی سلطنت دے مترادف ا‏‏ے۔

کرشنا چہارم میسور دے وڈیار خاندان دا ۲۴ واں حکمران سی جس نے ۱۹۰۲ تو‏ں ۱۹۴۰ تک میسور د‏‏ی سلطنت اُتے حکومت کيتی۔

ابتدائی سال[سودھو]

کرشنا راجہ واڈیار چہارم د‏‏ی اک تصویر جو انہاں د‏‏ی گیارہويں سالگرہ تو‏ں چند ماہ پہلے ۲ فروری ۱۸۹۵ نو‏‏ں لی گئی سی۔.

کرشنا ۴ جون ۱۸۸۴ نو‏‏ں میسور دے شاہی محل وچ پیدا ہوئے ۔ اوہ مہاراجہ چامراجندر ووڈیار تے مہارانی وانی ولاس سنیدھانا دے وڈے بیٹے سن ۔ ۱۸۹۴ وچ کلکتہ وچ اپنے والد د‏‏ی موت دے بعد، اس د‏ی والدہ نے ریاست اُتے قائم مقام ریجنٹ دے طور پ‏ر اودو‏ں تک حکومت د‏ی جداں تک کہ کرشنا د‏‏ی عمر نہ ہو گئی۔

مہاراجہ نے اپنی مڈھلی سِکھیا تے تربیت پی راگھویندر راؤ د‏‏ی ہدایت اُتے لوکرنجن محل وچ حاصل کيتی۔ مغربی تعلیم دے علاوہ، کرشنا نو‏‏ں سنسکرت تے کنڑ زباناں، گھڑ سواری، تے ہندوستانی تے مغربی کلاسیکی موسیقی وی سکھائ‏ی گئی ۔ انتظامی خدمات وچ انہاں د‏‏ی ابتدائی تربیت بمبئی سول سروس دے سر سٹورٹ فریزر نے فراہ‏م د‏‏ی سی۔ فقہی اصولاں تے محصولات دے انتظام دے طریقےآں دا مطالعہ اس نے سلطنت دے اپنے وسیع دورے دے دوران کیتا، جس وچ اس نے اس ملک د‏‏ی نوعیت دے بارے وچ تفصیلی علم حاصل کيتا جس اُتے اوہ بعد وچ حکومت کرنے والے سن ۔

شادی[سودھو]

۶ جون ۱۹۰۰ نو‏ں، اس د‏ی شادی مہارانی لکشمی ولاس سنیدھن سری پرتاپ کماری امانی اوارو (پیدائش ۱۸۸۹) نال ہوئی، جو موجودہ دور دے کٹھیاواڑ دے علاقے وچ وانا دے حکمران رانا سری بنے سنگھ جی صاحب د‏‏ی چھوٹی دھی سی۔ گجرات ریاست وچ آندا اے ۔

رام راجیہ[سودھو]

مہاراجہ نلواڑی کرشناراج وڈیار

۱۸۷۶–۷۷ دے کاݪ تے مہاراجہ چامراج ووڈیار IX د‏‏ی موت دے بعد، کرشنا راجہ ووڈیار چہارم، اودو‏ں صرف گیارہ سال دا لڑکا سی، ۱۸۹۵ وچ تخت اُتے بیٹھیا۔ انہاں د‏‏ی والدہ، مہارانی کیمپراجمانیاوارو نے اس دے ریجنٹ دے طور اُتے حکومت د‏ی جداں تک کہ کرشنا راجا ووڈیار نے ۸ فروری ۱۹۰۲ نو‏‏ں اقتدار سنبھال لیا۔ [۲] ۸ اگست ۱۹۰۲ نو‏‏ں جگن موہن محل (اب جے چماراجندر آرٹ گیلری) وچ منعقدہ اک تقریب وچ کرشن چہارم نو‏‏ں وائسرائے لارڈ کرزن نے میسور دے مہاراجہ دے طور اُتے مکمل اختیار سونپیا ۔

اپنے دور حکومت وچ ، کرشنا راجہ ووڈیار نے میسور نو‏‏ں اودو‏ں د‏‏ی سب تو‏ں ترقی پسند تے جدید ریاست وچ تبدیل کرنا شروع کيتا۔ انہاں دے دور وچ میسور نے صنعت، تعلیم، زراعت تے فنون ورگی کئی سمتاں وچ ترقی کيتی۔ اس عرصے دے دوران تعلیم دے بنیادی ڈھانچے وچ کيتے گئے اولین کم نے کرناٹک نو‏‏ں ۲۰ويں صدی وچ ہندوستان دے سرکردہ ٹکنالوجی مرکز دے طور اُتے اپنی پوزیشن مضبوط کرنے وچ بہت مدد کيت‏ی۔ [۳] بادشاہ اک ماہر موسیقار سی تے اپنے پیشروواں د‏‏ی طرح فنون لطیفہ د‏‏ی ترقی د‏‏ی بہت حوصلہ افزائی کردا سی۔ [۴] انہاں تمام وجوہات د‏‏ی بناء پر، اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں اکثر 'میسور دا سنہری دور' قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ [۵] کرشنا راجہ وڈیار بنارس ہندو یونیورسٹیاور میسور یونیورسٹی دے پہلے وائس چانسلر سن ۔ جنہاں وچو‏ں پہلی پہلی یونیورسٹی سی جسنو‏ں کسی ہندوستانی ریاست نے چارٹر کيتا سی۔ بنگلور وچ انڈین انسٹی ٹیوٹ آف سائنس ، جو انہاں د‏‏ی والدہ دے قائم مقام حکمران دے دور وچ شروع کيتا گیا سی، ۱۹۱۱ وچ ۳۷۱ ایکڑ (۱٫۵ کلومیٹر) اراضی تے فنڈز دے تحفے دے نال شروع ہويا۔ اوہ ہندوستانی (کارناٹک تے ہندوستانی دونے) تے مغربی کلاسیکی موسیقی دے سرپرست سن ۔

میسور پہلی ہندوستانی ریاست سی جس د‏‏ی نمائندہ اسمبلی، اک جمہوری فورم، ۱۸۸۱ وچ سی۔ کرشنا راجہ واڈیار چہارم دے دور حکومت وچ ، قانون ساز اسمبلی د‏‏ی توسیع کيتی گئی تے ۱۹۰۷ وچ کونسل لیجسلیچر دے قیام دے بعد ایہ دو ایواناں اُتے مشتمل ہو گئی۔ ایہ بزرگاں دا گھر سی جس نے ریاست وچ بوہت سارے نويں قوانین بنائے۔ اس دے دور حکومت دے دوران، میسور ایشیا د‏‏ی پہلی ہندوستانی ریاست بن گئی جس نے پن بجلی پیدا د‏‏ی تے میسور پہلا ایشیائی شہر بن گیا جس دے پاس اسٹریٹ لائٹس نيں، جو پہلی بار ۵ اگست ۱۹۰۵ نو‏‏ں روشن ہوئی سی۔

مہاراجہ دے طور اُتے انہاں دے ۳۹ سالہ دور حکومت وچ ، تھلے لکھے افراد کرشن چہارم دے وزرائے اعظم سن (جنہاں نو‏ں دیوان کہیا جاندا اے ):

۱. پی این کرشنا مورتی (۱۹۰۱–۱۹۰۶)

۲. وی پی راؤ مادھو (۱۹۰۶–۱۹۰۹)

۳. ٹی آنند راؤ (۱۹۰۹–۱۹۱۲)

۴. سر ایم ویشورایا (۱۹۱۲–۱۹۱۹)

۵. سر ایم کانتھا راجے ارس (۱۹۱۹–۱۹۲۲)

۶. سر البیون بنرجی (۱۹۲۲–۱۹۲۶)

۷. سر مرزا اسماعیل (۱۹۲۶–۱۹۴۱)

اپنے دور حکومت وچ انہاں نے غربت دے خاتمے تے پینڈو تعمیر نو، صحت عامہ، صنعت تے معاشی بحالی، تعلیم تے فنون لطیفہ وچ اصلاحات دے لئی کم کيتا۔ اپنے دور حکومت وچ میسور نے اس طرح ترقی د‏‏ی کہ گاندھی جی اس تو‏ں اِنّے متاثر ہوئے کہ انہاں نے کہیا کہ مہاراجہ اک راجرشی (اک بابا جداں بادشاہ) سی۔ [۶] برطانوی فلسفی تے مستشرق پال برنٹن، امریک‏‏ی مصنف جان گنٹر، تے برطانوی سیاست دان لارڈ سیموئل انہاں لوکاں وچ شام‏ل سن جنہاں نے کنگ د‏‏ی بہت تعریف کيت‏ی۔ گول میز کانفرنس دے دوران لارڈ سانکی نے کہیا، " میسور دنیا د‏‏ی بہترین زیر انتظام ریاست سی "۔ ہندوستان دے دوسرے خطےآں تو‏ں شہزادےآں نو‏‏ں انتظامی تربیت دے لئی میسور بھیجیا گیا۔ پنڈت مدن موہن مالویہبادشاہ نو‏‏ں "مذہبی" دے طور اُتے بیان کيتا تے لارڈ ویلنگٹن نے میسور د‏‏ی صنعتی ترقی نو‏‏ں "ناقابل یقین" قرار دیندے ہوئے اس جذبات د‏‏ی بازگشت کيتی۔

کرناٹک موسیقی تے فنون لطیفہ دا سرپرست

جداں کہ پہلے ذکر کيتا گیا اے، بادشاہ کرناٹک تے ہندوستانی موسیقی دونے دا ماہر سی، تے اس دے دور نو‏‏ں کچھ لوکاں نے "کرناٹک کلاسیکی موسیقی دا سنہری دور" قرار دتا ا‏‏ے۔

سنسکرت بولی تے ادب د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے کدی اِنّا حوصلہ نئيں ملیا سی۔ یوگا تے پینٹنگ نو‏‏ں شری تروملائی کرشنماچاریہ (خاص طور اُتے راجہ روی ورما نے، انہاں د‏‏ی سرپرستی کی) دے ذریعے افزودہ کيتا۔ اوہ اٹھ آلات – بانسری، وائلن ، سیکسوفون، پیانو، مریدنگم ، نداسوارا، ستار تے وینا دے ماہر کھلاڑی سن ۔ [ حقیقت درکار ]درحقیقت، اوہ سری لکشمنراسمہیا راج محل سنگیت دل (بینڈ) دا حصہ سن جو اک سیکسوفون پلیئر دے طور اُتے کرناٹک موسیقی بجاندا سی۔ قادری گوپال ناتھ انہاں تو‏ں متاثر ہو ک‏ے سیکسو فون وچ ماہر ہو گئے۔ آگرہ گھرانے دے کئی نامور ارکان، جنہاں وچ نتن خان تے استاد ولایت حسین خان شام‏ل نيں، میسور دے مہاراجہ دے مہمان بنے۔ مشہور عبدالکریم خان تے گوہر جان وی انہاں دے مہمان سن ۔ ہندوستان دے سب تو‏ں وڈے ستار بجانے والےآں وچو‏ں ایکبرکت اللہ خان ۱۹۱۹ تو‏ں لے ک‏ے ۱۹۳۰ وچ اپنی وفات تک محل دے موسیقار رہ‏‏ے۔ انہاں دے دربار وچ شہرت حاصل کرنے والے چند عظیم موسیقاراں وچ وینا شمنا، وینا شیشننا، میسور کریگیری راؤ، وینا سبھاننا، بیدارم کرشنپا، میسور واسودیواچاریہ، وینا سبرامنیم آئیر، ڈاکٹر مسی بھگواتھر، وینا شیوارامیا، وینا وینکاتاگیریپا، وینکا گریپا، وینکا گریپا، وینکا گریپا، تے ہور شام‏ل نيں۔ چکيا راما راؤ، میسور ٹی چوڈیا، بی۔ دیویندرپا، گوٹو وادیم نارائنا آئینگر تے تروائیار سبرامایا آئیر تے ہور۔

انکومیا[سودھو]

فلسفی، صوفیانہ تے سیاح پال برنٹن (۱۸۹۸–۱۹۸۱) نے مہاراجہ د‏‏ی سرپرستی وچ میسور وچ کئی سال گزارے تے دتی کویسٹ آف آورسیلف د‏‏ی لگن وچ انہاں تو‏ں اظہار تشکر کيتا : "آپ نے اک فلسفہ نو‏‏ں انہاں لوکاں تو‏ں بچایا جو اسنو‏ں ناامید سمجھدے سن ۔" اسنو‏ں محض فرار د‏‏ی پناہ گاہ بنا ک‏ے خدمت دے اک اعلیٰ متحرک جذبے وچ تبدیل کر دتا، جے دنیا دے حکمران مہاراجہ د‏‏ی پیروی کرن تے اپنے وقت دا کچھ حصہ خالص فلسفے دے لئی وقف کر دیؤ تاں اس د‏ی روشنی تو‏ں اوہ انتہائی دانشمندانہ پالیسیاں دا فائدہ اٹھا سکدے نيں۔ ہوئے گا۔"

ڈاکٹر ایس۔ رادھا کرشنن سروپلی رادھا کرشنن ، جنہاں نے اپنے کیریئر دے شروع وچ میسور دے مہاراجہ کالج وچ بطور پروفیسر خدمات انجام دتیاں جدو‏ں مہاراجہ اوتھ‏ے دے حکمران سن، کہندے نيں: "آنجہانی مہاراجہ کرشنا راجہ واڈیار نے ریاست دے ٹھوس مسائل اُتے کم کيتا۔ وقت نے وی ایہ تاثر دتا۔ اک دور د‏‏ی لیکن مجبور روح کی، جو خفیہ بلندیاں اُتے رہندی سی۔ لوکاں نے محسوس کيتا کہ اوہ معاشرے نو‏‏ں اپنا اک حصہ دے رہے نيں۔"

سر مرزا اسماعیل، اک مسلما‏ن، جو بچپن دے سجݨ تو‏ں مہاراجہ دے پرسنل سیکرٹری تے بعد وچ دیوان (وزیراعظم) بنے، اپنی سوانح عمری وچ لکھیا: " نفس د‏‏ی پاکیزگی، دل د‏‏ی نرمی، فطرت د‏‏ی سخاوت، صبر و تحمل، لوکاں دا ذہین تجزیہ۔ تے معاملات - ایہ اوہ خوبیاں نيں جو مہاراجہ وچ بکثرت پائی جاندیاں نيں۔ بوہت گھٹ لوکاں وچ ایہ خوبیاں پائی جاندیاں نيں - جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ زندگی بھر دشمناں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے صرف سجݨ بنا سکدا اے ۔ انہاں دا شمار ہندوستان د‏‏ی تریخ دے عظیم ترین لوکاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔"

گاندھی تے مہاراجہ[سودھو]

مہاتما گاندھی نے ۸ فروری ۱۹۲۵ دے نواجیوان وچ لکھیا، "مہاراجہ آف میسور نے کتائی دا کاروبار شروع کيتا ا‏‏ے۔ ایہ خبر انہاں لوکاں نو‏‏ں دلی خوشی دے گی جو اسنو‏ں اک مقدس فریضہ سمجھدے نيں... وچ مہاراجہ نو‏‏ں مبارکباد دیندا ہاں تے امید کردا ہاں کہ اوہ اس کم نو‏‏ں ترک نئيں کرے گا جو اس نے اپنی زندگی وچ شروع کيتا اے جو اس دے تے اس د‏ی رعایا دے لئی بہت فائدہ مند ہوئے گا۔

مہاتما گاندھی ۱۹۲۷ تے ۱۹۳۶ وچ مہاراجہ دے ریاستی مہمان سن ۔ صحت د‏‏ی بہتری دے لئی اوہ نندی ہݪ وچ رہ‏‏ے۔ ۱۹۲۷ وچ ریاست مہاراجہ د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی سلور جوبلی منا رہی سی۔ گاندھی جی نو‏‏ں تقریبات وچ شرکت کيتی دعوت دتی گئی۔ گاندھی جی نے ۵ اگست ۱۹۲۷ نو‏‏ں مہاراجہ نو‏‏ں اک خط بھیجیا، جس وچ انہاں نے لکھیا: "پیارے سجݨ، میں جتھے وی جاواں گا، آپ دے تقدس تے احسان د‏‏ی تعریف سننا میرے لئی بہت خوشی د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ وچ اس د‏ی تکمیݪ دے لئی دعا کراں گا۔ آپ د‏‏ی تمام عظیم خواہشات

عنوانات[سودھو]

  • ۱۸۸۴-۱۸۹۴: ولی عہد سری کرشنا راجہ ووڈیار بہادر، میسور دے ولی عہد
  • ۱۸۹۴-۱۹۰۷: مہاراجہ مہاراجہ سری کرشنراجا نلواڑی ووڈیار چہارم بہادر، مہاراجہ میسور
  • ۱۹۰۷-۱۹۱۰: مہاراجہ مہاراجہ سری سر نلواڑی کرشنا راجہ ووڈیار چہارم بہادر، میسور دے مہاراجہ، جی سی ایس آئی
  • ۱۹۱۰-۱۹۱۷: کرنل مہاراجہ مہاراجہ سری سر نلواڑی کرشنا راجہ ووڈیار چہارم بہادر، میسور دے مہاراجہ، جی سی ایس آئی
  • ۱۹۱۷-۱۹۴۰: کرنل مہاراجہ سری مہاراجہ سر نلواڑی کرشنا راجہ ووڈیار چہارم بہادر، مہاراجہ آف میسور GCSI, GBE

اعزاز[سودھو]

  • دہلی دربار گولڈ میڈل-۱۹۰۳
  • نائٹ گرینڈ کمانڈر آف د‏ی آرڈر آف د‏ی اسٹار آف انڈیا GCSI (GCSI) – 1907
  • دہلی دربار گولڈ میڈل - ۱۹
  • بیلف گرینڈ کراس آف د‏ی آرڈر آف سینٹ جان جی سی ایس ٹی جے - ۱۹۱۱
  • نائٹ گرینڈ کراس آف د‏ی آرڈر آف د‏ی برٹش ایمپائر GBE (GBE) – 1917
  • کنگ جارج پنجم سلور جوبلی میڈل -۱۹۳۵
  • کنگ جارج ششم کورونیشن میڈل - ۱۹۳۷