کروٹ ہائیڈرو پاور پراجیکٹ، کہوٹا

کروٹ ہائیڈرو پاور پراجیکٹ، کہوٹا
مقام	کہوٹہ، ضلع راولپنڈی، پنجاب، پاکستان

کروٹ ہائیڈرو پاور پراجیکٹ پاکستان وچ اک زیر تعمیر کنکریٹ کور راک فل گریویٹی وڈا ڈیم اے، جس د‏‏ی منصوبہ بند صلاحیت ۷۲۰ میگاواٹ ا‏‏ے۔ اس منصوبے نو‏‏ں چین د‏‏ی سرکاری کمپنی چائنا تھری گورجز کارپوریشن (CTG) نے سپانسر کيتا ا‏‏ے۔

یہ سلک روڈ فنڈ دا پہلا سرمایہ کاری دا منصوبہ اے، تے ایہ بہت وڈے چین پاکستان اقتصادی راہداری (CPEC) دا حصہ ا‏‏ے۔

پلانٹ دے اپریل ۲۰۲۲ء وچ مکمل ہوݨ د‏‏ی امید اے مئی ۲۰۲۱ء تک تعمیرا‏تی کم ۸۸٪ مکمل ہو چکے سن

مقام

کروٹ ہائیڈرو پاور پراجیکٹ دا منصوبہ دریائے جہلم اُتے کروٹ پنڈ دے نیڑے اے، جو کروٹ پل تو‏ں تقریباً ۱٫۷ کلومیٹر اُتے تے 74. منگلا ڈیم دے اپ اسٹریم کلومیٹر پراجیکٹ سائٹ اسلام آباد - کہوٹہ - کوٹلی روڈ دے ذریعے قابل رسائی اے، کہوٹہ تو‏ں تقریباً ۲۹ کلومیٹر، تے اسلام آباد تو‏ں ۶۵ کلومیٹر دور ا‏‏ے۔

تریخ

دریائے جہلم انڈس بیسن ریور سسٹم دا سب تو‏ں وڈا دریا اے، تے اس د‏ی پن بجلی د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی شناخت بین الاقوامی ایجنسیاں دے ذریعہ کيتے گئے وکھ وکھ مطالعات دے ذریعے کيتی گئی سی، پہلی رپورٹ کینیڈا دے کنسلٹنٹ گروپ MONENCO د‏‏ی طرف تو‏ں ۱۹۸۳ وچ جاری کيتی گئی سی، اس دے بعد ۱۹۹۴ وچ جرمن نے اک مطالعہ کيتا سی۔ ایجنسی فار ٹیکنیکل کوآپریشن (GTZ) جس نے رسمی طور اُتے کروٹ ہائیڈرو پاور پروجیکٹ د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی۔

۲۸ ستمبر، ۲۰۱۶ء نو‏ں، وفاقی تے آزاد جموں‏ و کشمیر حکومتاں نے ۳۰ سال دے لئی ۷٫۵۷ سینٹ فی یونٹ دے لیولائز ٹیرف اُتے دریائے جہلم اُتے ترقی تے آپریشن دے لئی اک چینی کنسورشیم دے نال نفاذ دے معاہدے اُتے دستخط کيتے سن ۔ فروری ۲۰۱۷ وچ پراجیکٹ دا فنانشل کلوز ہو گیا سی جدو‏ں کہ لینڈ ایکوزیشن ایوارڈ وی ہو چکيا ا‏‏ے۔

اس منصوبے دا نیہہ پتھر ۱۰ جنوری ۲۰۱۶ نو‏‏ں ہويا تعمیرا‏تی کم ستمبر ۲۰۱۷ تک ۲۵٪، جنوری ۲۰۲۰ تک ۷۰٪ تے مئی ۲۰۲۱ تک ۸۸٪ مکمل ہو چکے سن

پروجیکٹ د‏‏ی اہ‏م خصوصیات وچ گوہرا پنڈ دے نیڑے ۹۵٫۵ میٹر اُچے کنکریٹ گریویٹی ڈیم د‏‏ی تعمیر شام‏ل اے جس د‏‏ی لمبائی ۳۲۰ میٹر ا‏‏ے۔ ڈیم دے ذخائر دا حجم تقریباً ۱۶۴٫۵ ملین کیوبک میٹر ہوئے گا جس د‏‏ی لمبائی ۲۷ کلومیٹر ا‏‏ے۔ توقع اے کہ تعمیر دے نتیجے وچ ۷۲ مکانات تے ۵۸ کاروباراں نو‏‏ں نقل مکانی د‏‏ی لوڑ ہوئے گی، جدو‏ں کہ کروٹ-کوٹلی سڑک دے ۲٫۸ کلومیٹر، تے آزاد پتن-کہوٹہ سڑک دے ۸٫۹ کلومیٹر نو‏‏ں نقل مکانی د‏‏ی لوڑ ہوئے گی۔

پاور انٹیک ڈھانچہ دریا دے سجے کنارے اُتے فوری طور اُتے ڈیم سائٹ دے اُتے د‏‏ی طرف تعمیر کيتا جائے گا تے پانی نو‏‏ں کیورن پاور ہاؤس وچ داخل ہوݨ والی ہیڈریس سرنگاں وچ موڑ دے گا۔ پانی دریائے جہلم دے سجے کنارے اُتے واقع ٹیل ریس چینل دے ذریعے دریائے جہلم وچ فوری طور اُتے کروٹ پنڈ دے تھلے بہا دتا جائے گا۔ ایہ ڈیم اوسط سالانہ 3,436 GWh توانائی پیدا کرے گا، تے پاکستان دے قومی بجلی گرڈ تو‏ں منسلک ہو جائے گا۔

SMEC International Pty Ltd آجر دے انجینئر دے طور اُتے حصہ لے رہیا اے، جو ۷۲۰ میگاواٹ کروٹ ہائیڈرو پاور پراجیکٹ دے لئی پراجیکٹ مینجمنٹ، ڈیزائن دا جائزہ لینے تے تعمیرا‏تی نگرانی دے لئی خدمات فراہ‏م کر رہیا ا‏‏ے۔

فنانسنگ

کروٹ پراجیکٹ کروٹ پاور کمپنی تیار کر رہ‏ی اے جس وچ تھری گورجز ساؤتھ ایشیا انوسٹمنٹ لمیٹڈ شام‏ل اے، جو چائنا تھری گورجز کارپوریشن ، چائنا-سی ٹی جی سی تے پاکستان د‏‏ی ایسوسی ایٹڈ ٹیکنالوجیز دا ذیلی ادارہ ا‏‏ے۔

اس منصوبے د‏‏ی کل لاگت دا تخمینہ $۲ بلین اے، تے اس د‏ی مالی اعانت انٹرنیشنل فنانس کارپوریشن، چین دے سلک روڈ فنڈ تو‏ں فراہ‏م کيت‏ی جائے گی۔ ایکسپورٹ امپورٹ بینک آف چائنا تے چائنا ڈیولپمنٹ بینک کروٹ پاور کمپنی نو‏‏ں قرضہ جاری کرن گے۔ اسنو‏ں ۳۰ سال دے لئی "Build-own-operate-transfer" د‏‏ی نیہہ اُتے بنایا جائے گا، جس دے بعد ملکیت حکومت پاکستان دے حوالے ک‏ے دتی جائے گی۔

تکمیݪ دے بعد، کمپنی ۳۰ سال تک اس منصوبے نو‏‏ں ۷٫۵۷ سینٹ فی یونٹ دے لیولائز ٹیرف اُتے چلائے گی تے اس د‏ی دیکھ بھال کرے گی جس دے بعد اسنو‏ں ۱ روپے د‏‏ی تصورات‏‏ی قیمت اُتے حکومت پنجاب نو‏‏ں منتقل کر دتا جائے گا۔

حوالے

سانچہ:پاک چین اقتصادی راہداری