یاقوت الحموی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
یاقوت الحموی
(عربی وچ: ياقوت الحموي خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
معلومات شخصیت
جم تریخ 1178[1]زمرہ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالہ جات  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں اناطولیہ P19  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 20 اگست 1229  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں حلب P20  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ جغرافیہ دان P106،  لکھاری P106  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان عربی P1412[2]زمرہ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالہ جات  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل تریخ P101،  جغرافیہ P101  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
کارہائے نمایاں معجم البلدان P800  زمرہ:کا رہائے نمایاں ویکی ڈیٹا سے ماخوذ خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں notable work (P800) ویکی ڈیٹا پر

یاقوت الحموی (پیدائش: 1178ء12 اگست 1229ء) مسلمان مؤرخ تے جغرافیہ نگار سن۔ اُنہاں دی وجہ شہرت معجم البلدان اے جو دنیاء دے شہراں دی انسائیکلوپیڈیا لغت اے جو پنجوی‏‏ں تے چھیویں صدی ہجری دے زمانہ وچ دنیا دے مختلف تھاواں توں متعلق معلومات فراہم کردی اے۔

ابتدائی حالات[لکھو]

بغداد وچ قیام[لکھو]

بحیثیت مؤرخ تے جغرافیہ نگار[لکھو]

جیون[لکھو]

الشیخ الامام شہاب الدین ابو عبد اللہ یاقوت بن عبد اللہ الحموی الرومی البغدادی اے، تریخ وچ انہاں دی پیدائش دے متعلق کچھ نئی‏‏ں ملدا، پر ایہ ثابت اے کہ انہاں روم توں قیدی بناکے دوسرے قیدیاں دے نال بغداد لیایا گیا سی جتھے انہاں اک غیر تعلیم یافتہ تاجر “عسکر الحموی” نوں فروخت کر دتا گیا چنانچہ انہاں توں منسوب ہوکر یاقوت الحموی کہلائے۔

عسکر الحموی نے انہاں پڑھنے اُتے ڈال دتا اس امید دے نال کہ اوہ نہ صرف انہاں فائدہ پہنچائے گا بلکہ دوسری تاجر برادری دے حساب کتاب مرتب کرنے وچ معاون ثابت ہون گے، انہاں نے صرف ونحو تے لغت دے دوسرے قاعدے سکھے، عسکر الحموی نے انہاں تجارتی اسفار وچ استعمال کیتا فیر انہاں آزاد کر دتا، آزاد ہونے دے بعد انہاں نے نسخِ کتب نوں ذریعۂ روزگار بنایا، اس کم توں انہاں بوہت ساریاں کتب دے مطالعہ دا موقع ملیا تے انہاں دے علمی افق وچ اضافہ ہویا۔

کچھ عرصہ بعد اوہ عسکر الحموی دے کول دوبارہ لوٹ آئے جنہاں نے انہاں اُتے فیر نظرِ کرم کیتی تے انہاں اپنے تجارتی اسفار دا نگران بنادتا، اس کم توں انہاں نے خوب فائدہ اٹھایا تے منفرد جغرافیائی معلومات اکٹھیاں کیتیاں، فیر حلب گئے تے اوتھوں خوارزم جاکے سکونت اختیار کرلی، 616 ہجری وچ جدو‏‏ں چنگیز خان نے خوارزم اُتے شبِ خون ماریا تو اپنا سب کچھ چھڈ کے موصل چلے گئے تے آخر کار فیر حلب آ گئے جتھے 626ھ وچ انتقال کر گئے۔

انہاں دیاں اہم لکھتاں وچ انہاں دی مشہور ترین کتاب “معجم البلدان” اے جو کئی زباناں وچ ترجمہ ہوکے کئی بار شائع ہوچکی اے، اس کتاب وچ ہور موضوعات دے نال نال زمین دی تصویر تے متقدمین تے متاخرین دا زمین دے بارے وچ تصور زیرِ بحث لیایا گیا اے، کتاب وچ برید، الفرسخ، المیل، الکورہ ورگے الفاظ دی کثرت توں تکرار اے۔

حوالے[لکھو]

  1. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb131894251 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License Q3238028 P275
  2. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb131894251 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License Q3238028 P275