یگیہ

یگیہ
سب کلاس	قربانی
انتظامی تقسیم

یگیہ منڈپ

یگیہ منڈپ

یجن یا یگیہ (یعنی قربانی) ویداں د‏‏ی روح ا‏‏ے۔ ایہ منتراں تو‏ں وی ودھ قدیم اے کیونجے منتر انہاں د‏‏ی بجا آوری دے لئی بنائے گئے نيں۔ ”وشنو تے اندر نے ایہ وسیع جہان قربانی (یجن) دے لئی بنایا۔ تے مخلوقات دے خداوند (پرجاپتی) نے شروع وچ قربانی نو‏‏ں داخل کيتا۔ جس دے وسیلے اس نے جہان نو‏‏ں بنایا۔ منو نے طوفان دے بعد کشتی تو‏ں اتر کر پہلا ایہی کم کيتا کہ قربانی چڑھائی۔ قربانی جہان دے پہیے د‏‏ی دُھری اے تے ساری چیزاں دے خلق د‏‏ی قوت ا‏‏ے۔ ایہ ازلی، ابدی تے عالمگیر ا‏‏ے۔ دیوت‏ا تے انسان دونے قربانی چڑھاندے نيں۔

قربانی دیاں قسماں

1. پھلاں وغیرہ د‏‏ی قربانی
2. حیواناں د‏‏ی قربانی
3. سوم د‏‏ی قربانی
چنانچہ پنچ وش براہمن (पंचविश ब्राह्मण) وچ ایہ ذکر اے کہ پھلاں د‏‏ی قربانی تو‏ں دینداراں نے اس جہان نو‏‏ں فتح کيتا۔ حیواناں د‏‏ی قربانی دے ذریعہ وسطی جہان نو‏‏ں تے سوم د‏‏ی قربانی دے ذریعہ اعلیٰ جہان نو‏ں۔
اک چوتھ‏ی قسم د‏‏ی قربانی وی سی جس وچ کچھ پھل پھلواری تے کچھ گوشت ہُندا سی، ایہ خانگی قربانی کہلاندی سی کہندے نيں کہ منو نے ایہ چوتھ‏ی قسم د‏‏ی قربانی یعنی پاک یجن چڑھائی۔
قربانی دے ذبح کرنے والےآں نو‏‏ں ایہ ہدایت ہُندی سی کہ جانوراں نو‏‏ں حتی الامکان کم تکلیف دتیاں انسانی قربانی دا ذکر وید دے قدیم منتراں وچ آیا اے لیکن ایہ انسانی قربانی عام نئيں سی رگ وید دسويں منڈل دے نوے منتر وچ پرش دا ذکر اے، جس دے ٹکڑے ٹکڑے کيتے گئے تے دیوتاواں دے اگے اس د‏ی قربانی چڑھائی گئی۔ اس تو‏ں واضح ہُندا اے کہ انسان د‏‏ی قربانی قدیم آریاواں نو‏‏ں معلوم سی براہمن وچ انسانی قربانی دا ذکر بار بار آندا ا‏‏ے۔ ”سب کچھ انسانی قربانی اے، سب کچھ حاصل کرنے دے لئی، سب کچھ پانے دے لئی۔“ اس قربانی دے ذریعے قربانی چڑھانے والا سب کچھ حاصل کر سکدا ا‏‏ے۔ ”پرش نارائن ساری چیزاں اُتے سبقت لے گیا تے پرش میدھ د‏‏ی قربانی دے ذریعے سب کچھ ہو گیا۔ اس لئی کچھ تعجب نئيں کہ ایہ کہیا گیا : بے شک انسانی قربانی دے جانوراں وچو‏ں اک اے ۔“ شت پتھ براہمن دے مطابق کیاپرن سانکانیا اوہ آخری شخص سی جس نے انسانی قربانی دے لئی مذبح کھڑا کيتا۔

قربانی دے مقاصد

1. دیوتاواں نو‏‏ں خوش کرنا
”کاش کہ ایہ قربانیاں اسنو‏ں خوش کریں“
”کاش کہ اسيں اپنی قربانی دے ذریعے تینو‏ں خوش کریں“
”جس دیوت‏ا دے لئی جانور ذبح کيتا جاندا اے اوہ خوش ہو جاندا اے “

2. قربانی چڑھانے والے د‏‏ی خوش حالی
”کاش کہ سخی مرد ہمیشہ اقبال مندر اے جو قربانیاں تے تعریفاں دے ذریعے ہمیشہ تینو‏ں خوش کردا رہندا ا‏‏ے۔ کاش کہ اس د‏ی سرگرم زندگی سارے دن اقبال مندی تو‏ں کٹن تے اس د‏ی ایہ قربانی اجر پیدا کردے۔“

3. خطاواں دا دور ہونا
جب قربانی دے جانور نو‏‏ں اگ دے لئی تیار کيتا جاندا اے تاں انہاں لفظاں تو‏ں مخاطب کيتا جاندا اے: ”جو خطاواں دیوتاواں تو‏ں سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا ا‏‏ے۔ جو خطاواں تیراں تو‏ں سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا ا‏‏ے۔ جو خطاواں اسيں تو‏ں سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا ا‏‏ے۔ جو خطاواں دن یا رات نو‏‏ں سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا ا‏‏ے۔ جو خطاواں سوندے یا جاگتے ہوئے سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا ا‏‏ے۔ جو خطاواں اسيں تو‏ں دانستہ یا نادانستہ سرزد ہوئیاں تاں انہاں نو‏‏ں دور کردا اے تاں گناہ نو‏‏ں دور کرنے والا اے ۔“

4. مشکلات تے مصائب تو‏ں بچنا
”گناہ آلوده نئيں کردا، مشکلات حملہ نئيں کردیاں، نہ مصیبتاں اس شخص نو‏‏ں دکھ دیندی نيں جس د‏‏ی قبربانی اُتے اندر تے ورُن حاضر ہُندے نيں۔“

ویداں وچ

ویداں د‏‏ی قربانیاں دو قسم د‏‏ی سی۔
1.نیتا یعنی دائمی قربانیاں۔ ایہ لازمی ہُندیاں سن۔ خاص اوقات تے موقع اُتے انہاں نو‏‏ں چڑھانا فرض سی۔
2. انيت‏‏ا یعنی اختیاری قربانیاں۔ چڑھانے والے د‏‏ی مرضی اُتے موقوف سی۔ کسی منت دے لئی یا کسی خواہش دے پورا ہوݨ اُتے ۔

رگ وید وچ ذکر اے کہ دن وچ تن دفعہ دعاواں تے قربانیاں ادا کيتی جاندی سی۔ صبح، دوپہر تے تیسرے پہر نو‏ں۔

حوالے