بنو امیہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
بنو امیہ
Umayyad Caliphate
661–1031
Umayyad Flag.svg
چنڈا
راجکعر: دمشق،قرطبہ
سرکار: خلافت
پیلا خلیفہ: معاویہ
تھاں: 13.2ملین مربع کلومیٹر
Califate 750.jpg

خلافت بنو امیہ عرب مسلماناں دک سب توں وڈی تے اوس ویلے تک دی تریخ وچ بنن والیاں دنیا دیاں سلطنتاں دی سب توں وڈی سلطنت سی۔ ایہ 4,054,073 مربع میل (10,500,000 مربع کلومیٹر) تے پھیلی ہوئی سی۔ ایدے کعیر وچ پاکستان توں لے کے تھلویں فرانس تک دا تھاں آندا سی۔ بنو امیہ مکہ عرب دے اک ٹبر دا ناں اے۔ اے پیغمبر اسلام محمد دے ساک سن۔ اینہاں دے ٹبر دے اک بندے امیر معاویہ نے چوتھے خلیفہ علی تدے مکروں راج سنبھال لیا تے اس توں بعد بنو امیہ دے ٹبر دا راج شروع ہویا جس دا راجگڑھ شام دا شہر دمشق سی بنو امیہ دی حکومت 90 ورے تک 660 توں 750 تک ساری اسلامی دنیا تے تے 1031 تک سپین تے پرتگال تے چلی۔

دمشق چ جدوں بنو امیہ دی حکومت عرب دے ٹبر بنو عباس نے ختم کر دتی تے بنو امیہ دا اک شہزآدہ عبدالرحمان سپین چلا گیا تے اوتھے بنو امیہ دی حکومت دوبارہ قائم ہوگئی جیڑی 1031 تک چلدی رئي ۔ بنو امیہ علم نوں ودان چ وڈا کردار ادا کیتا۔ عبدالرجمان تے بنو امیہ دے اگلے آن والے جکمراناں نے علم انصاف رواداری تے جیداری ورگے گناں تے اک ایسی رہتل دی نیوں رکھی جینے سپین نوں یورپ تے دنیا دا امیر تے پڑھیا لکھیا دیس بنا دتا جینے یورپ نوں ہنیریاں چوں کڈیا۔ نیشنل جیوگرافک سوسائٹی نے اپنے 100ویں ورے چ 1988 چ سپین دے ایس ویلے انسانی تریخ دا سب توں اہم ویلہ دسیا اے۔[1] اونہاں دے دور چ جیڑے ملک فتح ہوۓ اوہ اے نے پاکستان افغانستان وسطی ایشیاء دیاں ریاستاں لبیا ٹیونس مراکش سپین، پرتگال۔

خلافت بنو امیہ نے دینا دی تریخ سائینس ساہت آرکیٹیکچر تے رہتل تے گوڑے رنگ چھڈے نیں۔

بیت المقدس، دمشق، قرطبہ وچ بنو امیہ دیاں مسیتاں
Dome of the Rock1.jpg Ummayad Mosque at night.jpg Mosque of Cordoba Spain.jpg

نیو[لکھو]

خلافت بنو امیہ دی نیو عرب دے قبیلہ قریش دی اک ٹعنی بنو امیہ دے بندے معاویہ نے رکھی۔ معاویہ پیغمبر اسلام محمد دے نیڑے دے ساک سن۔ معاویہ پین رملہ محمد پیغمبر اسلام دی ٹبری سی

عمر دے راج ویلے اوہ شام وچ عرب اسلامی فوجاں نال سن تے بازنطینی سلطنت دیاں فوجاں نال یرموک دی لڑائی دی لڑائی ہور لڑائیاں لڑے۔۔ اوہناں نے خلیفہ عمر نے شام دا صوبیدار بنادتا۔ صوبیدار بن کے اوہ اک ایسے صوبے دے صوبیدار سی جیہڑا عرب تھاں نئیں سے تے ویری رومی سلطنت دی ولگن تے سی۔ معاویہ ایس صوبے دا ودیا ول نال راج سمبالیا تے رومی سلطنت نال جیداری تے سیانف نال نبڑیا۔ خلیفہ عمر دے مرن تے عثمان عرب مسلماناں دا خلیفہ بنیا۔ عثمان دی خلافت دے 12ویں ورے وج بصرہ تے مصر توں فسادیاں نیں مدینہ آکے عثمان نوں قتل کردتا جدوں کے مدینے دے کئی لوک حج تے گۓ ہوۓ سن۔ ایناں فسادیاں نے فیر علی نون چلیفہ بنادتا۔ علی دی خلافت وکھرے ول نال شروع ہوئی۔ عرب مسلماناں نے علی نون خلیفہ من لیا پر اوہدے کولوں عثمان دے قاتلاں نون پھڑن تے سزا دین دی مانگ کیتی۔ عرب قبائلی رہتل وچ کسے قاتل نوں چھڈ دینا عرباں لئی اسان نئین سی۔ نالے عثمان کوئی ممولی بندا نئیں سی اوہ پہلے مسلمان ہون والیاں وچوں تے محمد دے نیڑے دے سکاں وچوں سی تے عرب مسلماناں دا خلیفہ سی۔ پر اگلی سرکار قاتلان نوں پھڑ سکی تے جنان تے عثمان دے قتل دا الزام سی اوہناں نوں وڈیاں عہدیاں تے لایا گیا تے صوبیاں دا صوبیدار بنایا گیا۔ ایس توں غثمان دے قتل دا انصاف منگن والیان عرباں تے علی دی سرکار وشکار لڑائیاں جھڑ گیاں۔ اونٹھ والی لڑائی وچ علی نوں جت وئی پر اگلی صفین دی لڑائی وچ جیہڑی معاویہ تے علی دے وشکار ہوئی لڑائی دے وشکار روک دتی گئی۔ دوناں ٹولیاں نیں دو بندیاں نوں فیصلہ کرن دا اختیار دتا تے ایہ وعدہ کیتا جے جیہڑا فیصلہ ایہ کرن گے دونوین ٹولیان منن گیاں۔ فیصلہ کرن والی کمیٹی نے علی نون خلافت توں لان تے
اموی سلطنت.png
معاویہ نوں خلیفہ بنان دی سفارش کیتی۔ علی نے اپنے وعدے دے باوجود ایہ فیصلہ منن توں منکر گیا۔ ویلے نال علی دے ہتھوں صوبے نکلدے کے تے انت ویلے اوہدے کول کوفہ تے دوالے دا تھاں رہ گیا سی۔ علی نے اپنے پتر نوں پرانے رواج نون تورداں ہویاں جے اوس تون پہلاں کسے نے اپنے پتر یا نیڑے دے ساک نون اگلا خلیفہ نئیں سی بنایا جاندا، اپنے پتر حسن نوں خلیفہ بنان دا ہوکا دےدتا۔۔ علی نون اودے راجگرھ کوفہ وچ اک خارجی نے ماردتا۔ علی دے پتر حسن نے خلافت سنبالی پر اودے کولوں ایہ چل ناں سکی تے اوہ پینشن لے کے خلافت معاویہ دے ح‍ وچ چھڈ گیا۔ اینج معاویہ دے راج تے فیر اوہدے مکرون اوہدے ٹبر دے ان والے لوکاں دے راج دی نیو پئی۔

معاویہ دے خلیفہ بنن نال عرب اسلامی دنیا پچھلے 5 وریاں دیاں لڑائیاںمگروں، جنان وچ چوراسی ہزار دے نیڑے عرب مسلمان مارے گے سن سکون دا سآ لیا۔ معاویہ نے 20 ورے راج کیتا تے عرباں دی خلافت فیر ودن لگ ّئی۔ گغی نویں دیسان تے عرباں نے مل ماریا۔ معاویہ دے ویلے وچ 50ویں ہجری ہون تے قیروان دا شہر وسایا گیا۔


بارلے جوڑ[لکھو]

٭ [1]

اتہ پتہ[لکھو]

  1. نیشنل جیوگرافک میگزین (جولائی 1988)۔ When the Moors Ruled Spain