پانی

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
برف دا پعاڑ

پانی اک صاف، نتھریا پانی سار اے جیدے نال کسیاں، جھیلاں، سمندر تے مینہ بندے نیں۔ ایہ جیوندیاں شیواں، کیمیائی کمپاؤنڈ دا اہم انگ اے۔ پانی دے اک مالیکیول وچ اک آکسیجن تے دو ہائیڈروجن ایٹم کوویلنٹ جوڑ نال جڑے ہوندے نیں۔ پانی عام پدھری گرمی ناپ تے دباؤ تے پانی سار ہوندا اے پر ایہ زمین تے اپنے پینڈے ویس برف وچ تے گیسی ویس پاف وچ وی ملدا اے۔

پانی نے زمین دے 71٪ پاسے نوں گھیریا ہویا اے۔ زمین تے پانی دا 96.5% حصہ سمندراں وچ اے، 1.7% زمینی پدھر تھلے اے، 1.7% گلیشیراں، انٹارکٹکا تے گرین لینڈ اتے اے۔ ماسہ جیا حصہ پانی دے اکٹھاں وچ ہے تے 0.001% حصہ ہوا وچ اے۔ زمین دے پانی دا 2.5% حصہ سجرا پانی اے تے ایہدا 98.8% برف دی ویس وچ اے یا زمینی پانی وچ۔ 0.3% توں وی گھٹ پانی دریاواں، جھیلاں تے ہوا وچ اے تے ایس توں وی گھٹ اے (0.003%) جیوندیاں شیواں یا بنیاں شیواں وچ اے۔انسان پانی توں بنا صرف 3 دن رہ سکدا اے۔

زمین تے پانی اک چکر وچ ریندا اے۔ ایہ پانی توں پاف وانگوں اڈ کے اتے ول جاندا اے تے ٹھنڈا ہوکے بدل بندا اے تے مینہ ورسدا اے تے ایہ فیر کجھ زمین وچ تے چوکھا کسیاں دریاواں راہیں سمندر اپڑدا اے۔

صاف پانی انساناں تے دوسریاں جیوناں لئی ضروری اے پاویں ایہدے وچ کوغی کلوری یا طاقتوالی شے نہیں ہوندی۔ پچھلے کئی دھاکیاں وج صاف پانی دنیا دیاں ساریاں تھانواں تے ہے پر ساریاں دی پونج وچ نہیں۔ ہجے وی اک ارب لوک صاف پانی توں تھڑے نیں تے ڈھائی ارب لوک ضروری صفائی توں۔ صاف پانی دے ورتن تے کسے دیس دی آمدنی دا آپس وچ گوڑا جوڑ اے۔ کجھ سوچواناں دا گویڑہ اے جے 2025 تک دنیا دی ادھی لوک گنتی کسے نہ کسے پاسیوں پانی دے رپھڑ وج ہوویگی۔ نومبر 2009 دی اک کھوج لکھت ایہ کیندی ے جے 2030 تک دنیا دے اگے ودھویں دیساں وچ پانی دی لوڑ ہوند توں 50% ودھ جائیگی۔ پانی فیکٹریاں چلان وچ وی لوڑیدا اے تے کل ورتے گۓ صاف پانی دا گھٹ ودھ 70% وائی بیجی وچ ورتیا جاندا اے۔

کیمیائی گلاں[لکھو]

پانی اک کیمیائی مادھ اے جیدا کیمیائی فارمولا یا کیمیائی بنتر اے۔ پانی دے اک مالیکیول وچ دو ایٹم ہائیڈروجن دے اک ایٹم آکسیجن دا کوویلنٹ کیمیائی ول نال بنے ہوندے نیں۔ پانی نیچر وچ مادے دے تن ویساں ٹھوس، پانی سار تے گیس یا ہوا وچ ملدا اے تے ایہ زمین تے کئی مورتاں وچ دسدا اے: ہوا وچ، بدلاں وچ اسمان تے، سمندراں وچ لونے پانی وانگوں، قطبی سمندراں برف پہاڑاں وچ، پہاڑاں دے گلیشیراں وچ، لونیاں تے سجرے پانی دیاں جھیلاں، دریاواں تے زمین دے اندر۔

  • پانی پدھرے گرمی ناپ تے دبآ تے اک پانی سار اے۔ ایہ بے سوادا اے تے ایہدے چوں کوئی مشک نہیں آندی۔ پانی تے برف ہلکی جی نیلے رنگ دی پآں ماردے نیں. ہوا وچ اڈدا پانی نہیں دسدا۔
  • الیکٹرومیگنیٹک سپیکٹرم وچ پانی بالکل صاف اے تے ایہدے وچوں ویکھیا جاسکدا اے۔ ایس باہجوں پانی بوٹے پانی وچ رہ سکدے نیں جے سورجی چانن اوہناں تک اپڑ سکدا اے۔ تھلویں رتے چانن () نوں آکسیجن-ہائیڈروجن دا جوڑ اپنے ول کھچ لیندا اے۔
  • کیوں جے پانی دا ایٹم سدھا نئیں تے آکسجین دے ایٹم وچ ہائیڈروجن دے ایٹم نالوں چوکھی الیکٹرونیگیٹیوٹی ہوندی اے تے ایس لئی آکسیجن دے ایٹم تے تھوڑا جیا نیگیٹو چارج ہوندا اے۔ ایس باہجوں پانی دا مالیکیول پولر ہوندا اے جیدے وچ الیکٹریکل ڈائیپول ٹور ہوندی اے۔ پانی دے مالیکیول دے ہائیڈروجن ایٹم دوسرے ایٹماں نال کئی جوڑ بنالیندے نیں۔


بارلے جوڑ[لکھو]

اتہ پتہ[لکھو]