پسوں پالن

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج

پسوں پالن، منکھاں ولوں پسوآں دا پربندھن اتے دیکھبھال اے، جس وچّ جماندرو گناں اتے ووہار، جناں نوں منُکھاں لئی فائدہ مند منیا جاندا اے، نوں اگے ودھایا جاندا اے۔ ایہہ شبد "مقابلاتی نسل کشی" اتے "پشواں نوں مُتحرک کرن"، جو کہ فائدہ مندی، کھیڈاں، انند جاں کھوج لئی جانوراں وچ لوڑیندے گناں نوں مُتحرک کرن دی مشق دا حوالہ دے سکدے ہن۔

نسل کشی دا اتہاس[لکھو]

جانوراں دا پہلا پالن پوسن کرن توں بعد ہزاراں سالاں توں پسوں پالن دا پریوگ کیتا گیا اے۔ 18 ویں صدی وچّ بریٹیش ایگریکلچرل روولیوشن دے دوران روٹبٹ بیکویل ولوں لوڑیدا وشیشتاواں لئی چونو نسل کشی پہلی وار وگیانک مشق وجوں قائم کیتا گیا سی۔ اس دا سبھ توں اہم نسل کشی پروگرام بھیڈاں نال سی۔ نیٹو سٹوک دی ورتوں کردے ہوئے، اوہ چھیتی ہی وڈیاں، لمبے، چمکیلے انّ نال، ودھیا بھری بھیڈ دی چون کرن وچّ سمرتھّ سی۔ لنکن لونڈولّ نوں بیکویل نے سدھاریا سی اتے بدلے وچّ لنکن دا اگلا نسل تیار کرن لئی ورتیا گیا سی، جسدا نام نواں (جاں ڈیشلی) لیسٹر اے۔ ایہہ سکھردار سی اتے سدھے سدھیاں سطراں دے نال اک طبعہ، ماسی سریر سی۔ ایہناں بھیڈاں نوں برآمد کیتا گیا سی اتے ایہناں نے بہت ساریاں جدید نسلاں وچّ یوگدان پایا۔

اپنے اثر ماتحت، انگریزی کساناں نے پشواں دی ورتوں مکھ طور تے ورتوں لئی بیپھ دے طور تے کیتی سی - (پہلاں، پشو پہلی اتے سبھ توں پہلاں بلداں دے روپ وچ ہلاں نوں کھچن لئی نسل دے سن)۔ لمے سنگاں والے تانیداراں نوں ویسٹمورلڈ بیلڈ دے نال پار کیتا گیا اتے اخیر وچّ ڈیشلی لونگون بنا دتا۔ اگلے دہاکیاں دوران، کھیتاں دے پشواں دا آکار اتے کوآلٹی وچ ناٹکی وادھا ہویا اے۔ 1700 وچ، قتل عام لئی ویچیا گیا بلد دا اوسط بھار 370 پاؤنڈ (168 کگا) سی۔ 1786 تک، ایہہ بھار دگنا توں 840 پونڈ (381 کلوگرام) ودھگیاسی۔[حوالہ درکار]

برطانیہ اتے کینیڈا وچ کاؤبوئزاں نوں شامل کرن لئی 19 ویں صدی وچ خاص طور اُتے پسوں پالن والے پشواں دا کم، میکسیکو وچ چورس اتے ویکروس، دکھنی امریکہ دے گؤکوس اتے ہوآسوس اتے آسٹریلیا وچ سٹاک۔

ودھیرے جدید ویلے وچ، گھوڑیاں، سارے کھیتراں دے واہناں، موٹر سائیکل، چار پہیہ واہن واہن، اتے ہیلیکاپٹراں اُتے جھکیا جا رہا اے، جو بھورا اتے پشواں دے مدنظر اے۔ اج، اجڑ دے پربندھک اکثر ہزاراں جانوراں اتے کئی سٹاف دی نگرانی کردے ہن۔پشواں دی دیکھبھال لئی فارماں، سٹیشناں اتے شرانٹ نسل کشی والے، جھنڈ دے صحتَ ماہر، پھیڈر اتے گائک نوں نیوکت کر سکدے ہن۔

نسل کشی تکنیک[لکھو]

نقلی گربھ پات اتے بھرون ٹرانسفر جاے تکنیکیاں نوں اج-کلّ ورتی جاندی اے، نہ کہ ودھواواں دی گرنٹی دے طور تے، جو کہ عورتاں نسلی روپ وچّ پیدا ہندیاں ہن، پر جھنڈ جینیٹکس سدھارن وچّ مدد لئی وی ورتے جاندے ہن۔ ایہہ بھروناں نوں اچّ گنوتا والے مادھئماں توں ہیٹھلے کوآلٹی سرونگیٹ ماواں وچ تبدیل کرن ولوں کیتا جا سکدا اے - اچّ گنوتا والی ماں نوں مڑ تجویز کرن توں روکیا جا سکدا اے۔ ایہہ پریکٹس بچیاں دی گنتی ودھاؤندی اے جو ودھیا گنوتا والے پالتو جانوراں دی چھوٹی جہی چون ولوں تیار کیتے جا سکدے ہن۔ اک پاسے، ایہہ جانوراں دی سمرتھا وچّ سدھار کردا اے تاں کہ فیڈ نوں گوشت، دودھ، جاں فائیبر نوں ودھیرے پربھاوی طریقے نال بدلن اتے آخری اتپاد دی گنوتا وچّ سدھار کیتا جا سکے۔ دوجے پاسے، ایہہ جونیٹک وبھنتا گھٹدی اے، ہور جوکھماں وچ کجھ بیماری دے پھیلاء دی تیبرتا نوں ودھاؤندا اے۔

یورپ وچ اتہاس[لکھو]

مینگسکوگ، سویڈن، 1911 وچّ ڈیئری گارڈ

یورپ وچ روائتی کھیتی باڑی ودھیاں ولوں بنائی گئی اردھ-قدرتی، انپھرٹڈ چرانداں نوں پربندھن اتے پشواں دی چراؤن اتے کچھاں ولوں سانبھ کے رکھیا گیا سی۔ کیونکہ اس امتحان پربندھن دی رنپالیسی دا ماحول اثر قدرتی گڑبڑ دے اثر دے سامان اے، کھیتی باڑی پرنالی کئی لابھکاری وشیشتاواں نوں جیوک وبھنتا دے پرچار سمیت قدرتی نواس ستھاناں نال سانجھیگی۔ کھیتی باڑی نوں تیز کرن اتے صنعتی کرانتی دے دوران اتے اس توں مگروں مشہور ہو کے مکینیکل کیمیا مشتمل ڈھنگاں دے کارن ایہہ رنپالیسی یورپیئن سندربھ وچّ گھٹّ رہی اے۔

ماحول اثر[لکھو]

اج دے دنیا وچّ تازے پانی دی کھپت دے 20% -33% دے لئی جانوراں دی کھیتی ذمہ وار اے۔[1][2]

پشو-پنچھی جاں پشواں دا غذا دھرتی دے برف-رہت زمیناں دے 1/3 امتحان اتے قبضہ کر لیندا اے۔ جانوراں دی کھیتی ہی جاتی وناش دا اک پرمکھ کارن اے، سمندر دے مدھ زوناں، پانی پردوشن، اتے نواس تھاں تباہی۔ جانوراں دیاں قسماں وکھ-وکھ قسماں دیاں قسماں وچّ وگاڑ دندیاں ہن۔ جنگلاں نوں صاف کرکے اتے فیڈ فصل ودھن اتے پشو چرانداں دی متاثر کرن دے کارن، وڈے پدھر اُتے وناش کاری وناش کیتے گئے ہن اتے جانوراں دے منافیاں لئی پربھائے ہوئے خطرے کارن شکاریاں اتے "مقابلہ" پرجاتیاں نوں اکثر نشانہ بنایا جاندا اے اتے شکار کیتا جاندا اے۔ فیڈ فوڈ دے پیداواراں وچ ورتے جاندے کیڑے مار دوائیاں، جڑی-بوٹیاں اتے رسائنک کھاداں دی وسترت ورتوں اکثر پشواں اتے زہر دے پانی دے نسل کشی پرنالیاں وچ دخل دندی اے۔ وپاری پھڑن، بوشگوشت وپار دے نال نال جلوایو پرورتن اُتے جانوراں دی کھیتی دے اثر دے ذریعے جنگلی جیوناں دی بے حدّ ودھیک یوجنابندی، سارے پرجاتیاں اتے سنسادھناں دی وشو-ویاپی کمی نوں ودھاؤندے ہن۔

ساڈے سمندراں وچ دھرتی اتے پشو-پنچھیاں دے کم نے دنیا بھر وچ 500 توں ودھ نائیٹروجن ہڑ آ گئے ہن۔ جانوراں دے نال پرمکھ ڈرائیور، گریس دے 1/3 دے نیڑے موہری اے۔ 2,500 ڈیئری گاواں دے نال اک فارم 411,000 لوکاں دے شہر دے روپ وچّ اکو جہی رہند-کھونہد پیدا کردا اے۔

جانوراں دی کھیتی وچ امیزن دی تباہی دا 91% تک ذمہ وار اے۔

موسمی تبدیلی[لکھو]

Non-Co2 گرینہاؤس گیساں، جویں کہ میتھین اتے نائیٹرس آکسائیڈ، دے پردوشن نوں کھیتی باڑی دے اہم یوگدان دے کارن، منکھاں اتے پشواں دے وچکار سبندھاں دا وشلیشن کیتا جا رہا اے تاں کہ اس دے سمبھاوی سمبھاوی موسم وچ تبدیلی لیا سکے۔ اپاء کرن لئی رننیتیاں وچ توانائی پیداوار لئی کھاد (بائیوگیس) توں پیدا ہوئی گیس دی ورتوں نوں انوکول کرنا شامل اے۔

جانوراں اتے اوہناں دے اپ-پیداوار دا شوہر سال گھٹو-گھٹو 32,000 ملیان ٹن کاربن ڈائی آکسائیڈ، جاں دنیا بھر دے سارے گرینہاؤس گیساں دے پردوشن دا 51% ہندا اے۔ گرینہاؤس گیس نال کاربن ڈائی آکسائیڈ دی گلوبل وارمنگ سمرتھا دے 296 وار دے نال گرینہاؤس گیس دے 65% اتے جانشین وچّ 150 سالاں لئی ماحول وچّ رہندا اے۔ گاواں شوہر دن 150 بلیئن گیلین متھین پیدا کردیاں ہن۔

حوالے[لکھو]