Jump to content

پہلا صفہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
حُسین مِنی وَاَنا مِن الحُسَین ۔ فرمان رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم

” انی لا اری الموت الا سعادہ ولا الحیاة مع الظالمیں الابرما “

میں موت نو‏‏ں سعادت تے ظالماں دے نال زندگی نو‏‏ں لائق ملامت سمجھدا ہاں : قول سید الشہدا امام حسین ابن علی

الْحَسَنُ وَالْحُسَیْنُ سَیِّدَا شَبَابِ أَہْلِ الْجَنَّۃ ۔ حدیث سَیْدَُ الْاَنْبِیا صَلَّی اللہُ تَعَالٰی عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّمَ

فرمان سید الانبیا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم
﴿ان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ﴾

حسین چراغِ ہدایت تے کشتیِ نجات نیں

حیّ الی الحسین علیہ السلام لان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ من اراد النجاۃ فلیوال حسینا

چلے آو حسین علیہ السلام د‏‏ی طرف کیو‏ںکہ آپ علیہ السلام ہدایت دے چراغ تے نجات د‏‏ی کشتی نيں جو بندہ نجات چاہندا اے اسنو‏ں چاہیے کہ حسین نو‏‏ں دوست رکھے

۩مَثَلُ أهلِ بَیتی فیکُم مَثَلَ سَفینَهَ نُوحٍ مِن قومِهِ مَن رَکِبَهَا نَجَا وَ مَن تَخَلَّفَ عَنهَا غَرِقا۩

میرے اھل بیت د‏‏ی مثال کشتی نوح د‏‏ی طرح اے جو وی اس وچ سوار ہوئے گا اوہ نجات پائے تے جس نے وی اس توں منہ موڑ لیا اوہ غرق ہوجائے گا
ترمیم
 Icône تعارف

سانحۂ کربلا یا واقعہ کربلا یا کربلا دی جنگ 10 محرم 61ھ (بمطابق 9 یا 10 اکتوبر، 680ء) نوں موجودہ عراق چ کربلا دے مقام اتے پیش آیا۔ جتھے مشہور عام تاریخ دے مطابق اموی خلیفہ یزید اول دی بھیجی گئی فوج نے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے نواسے حسین ابن علی تے ان دے اہل خانہ نوں شہید کیتا۔ حسین ابن علی دے نال 72 ساتھی، کچھ غلام،22 اہل بیت دے جوان تے خاندان نبوی دیاں عورتاں تے بچے شامل سن ۔

اسلامی نظام حکومت دی بنیاد شورائیت اتے سی ۔ آنحضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تے خلفائے راشدین دے دور اس دی بہترین مثال سن ۔حضرت حسن بن علی تے معاویہ نے معاہدہ کیتا سی کہا وہ کسے نوں خلیفہ نامزد نہ کرن گے مگر معاویہ نے یزید نوں اپنا جانشین نامزد کرکے ایسے اصول دین دی خلاف ورزی کیتی سی کیونجے اسلامی نقطہ حیات چ شخصی حکومت دے قیام دا کوئی جواز نہیں ۔ حالے تک سرزمین حجاز چ ایسے کبار صحابہ تے اکابرین موجود سن جنہاں نے براہ راست نبی کریم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا دور دیکھا سی ۔ لہذا انہاں لئی معاویہ دی غلط روایت قبول کرنا ممکن نئیں سی ۔ امام حسین عليہ السلام نے انہاں ہی اصولاں دی خاطر یزید دی بیعت قبول کرن توں انکار کر دتا۔

یزید دا ذاتی کردار انہاں ساریاں خوبیاں توں عاری سی جو امیر یا خلیفہ لئی شریعت اسلامیہ نے دسیاں نیں ۔ سیروشکار تے شراب و شباب اس دے پسندیدہ مشاغل سن لہذہ ذاتی حیثیت نال وی کسے فاسق تے فاجر نوں بطور حکمران تسلیم کرنا امام حسین عالی مقام لئی کس طرح ممکن ہو سکدا سی۔ یزید نے تخت نشین ہون دے بعد حاکم مدینہ ولید بن عقبہ راہیں امام حسین عليہ السلام توں بیعت طلب کیتی ولید نے سختی نال کم نہ لیا لیکن مروان بن الحکم بزور بیعت لین لئی مجبور کر رہیا سی ۔ انہاں حالات چ امام حسین عليہ السلام نے سفر مکہ اختیار کیتا تے ااہل وتھوں کوفہ دی دعوت اتے کوفہ لئی روانہ ہوئے۔

جدوں امام حسین عليہ السلام مکہ پہنچے تے اہل کوفہ نے انھاں نوں سینکڑے خط لکھ کے کوفہ آن دی دعوت دتی تاکہ اوہ خلافت اسلامیہ دے قیام دی جدوجہد دا آغاز کر سکن لیکن غدار اہل کوفہ نے انہاں نل اغداری کیتی تے اپنے وعدےآں توں پھر کے امام حسین عليہ السلام دا ساتھ نہ دتا۔ یزید دی بھیجی ہوئی فوج نے کربلا چ نواسہ رسول امام حسین عليہ السلام نوں انہاں دے اہل خانہ تے اصحاب نوں شہید کر دتا۔

ولید بن عتبہ نے امام حسین عليہ السلام تے عبداللہ بن زبیر نوں قاصد دے ذریعہ بلایا۔ حالے تک معاویہ دے مرن دی خبر مدینہ چ عام نہ ہوئی سی ۔۔ پر بلاوے دا مقصد دوناں حضرات نے سمجھ لیا ۔امام حسین عليہ السلام توں جدوں بیعت لئی کہیا گیا تے انہاں نے جواب دتا کہ میرے ورگا آدمی خفیہ بیعت نہیں کر سکدا۔ جدوں بیعت عام ہوئے گی اس وقت آ جاواں گا ۔ ولید راضی ہو گیا تے انھاں نوں واپس جان دی اجازت دے دتی ۔ عبداللہ بن زبیر اک دن دی مہلت لے کے مکہ روانہ ہوگیا۔ بعد چ اسدا تعاقب کیتا گیا مگر اس اثناء چ اوہ کتھے دور جا چکیا سی ۔ جدوں مروان نوں اس صورت حال دا علم ہویا تے ولید نال بہت ناراض ہویا تے کہیا کہ توں بیعت دا وقت گوا دتا ۔ ہ نقیامت تک انہاں توں بیعت نئیں لے سکیں گا۔ امام حسین عليہ السلام عجیب الجھن نال دوچار سن اگر اوہ مدینہ چ مقیم رہندے تے بیعت دے بغیر کوئی چارہ کار نہ سی ۔ لٰہذا اوہ27 رجب 60 ہجری(60ھ) چ اپنے اہل و عیال دے نال مکہ روانہ ہو گئے۔ مکہ پہنچ کے شعب ابی طالب چ قیام کیتا۔


ترمیم
 Icône چُنواں لیکھ

کربلا وچ اولاد عقیل بن ابی طالب

عبد الرحمان بن عقیل بن ابی طالب (وفات 61ھـ/ 680ء) امام حسین دے چچا زاد بھائی سن ہور کربلا دے شہداء وچ توں سن۔
آپدی والدہ اک کنیز (ام ولد) تھیں ہور آپ فاطمہ بنت اسد دے بیٹے ننیں سن۔
آپ دے والد عقیل بن ابی طالب ہور چچا علی بن ابی طالب سن۔
کربلا وچ آل ابوطالب وچ توں پہلے شخص سن جنہوں نے جنگ لڑی۔ 17 سواروں کو جہنم واصل کرنے دے بعد جدوں اشقیاء نے آپ کو ہر طرف توں گھیر لیا تو آپ اُتے سب نے اکٹھا حملہ کیتا ہور عثمان بن خالد بن اشیم جہنی ہور بشر بن حوط ہمدانی قابضی نے آپ کو شہید کیتا۔

عبد اللہ بن عقیل شہدائے کربلا وچوں اک نیں۔ اکبر انہاں دا لقب اے۔
عبد اللہ اکبر عقیل بن ابی طالب دے بیٹے ہور ام ولد دے بطن توں پیدا شدہ سن، جنہاں نوں عقیل نے شام توں خریدیا سی۔ عبد اللہ نے علی بن ابی طالب دی بیٹی میمونہ نال شادی کیتی سی۔
آپ عقیل ابن ابی طالب دے فرزند ہور واقعہ کربلا وچ بہت سارے دشمناں نوں قتل کر کے عثمان بن خالد بن رشیم جہنی ہمدانی دے ہتھوں شہید ہوئے۔

جعفر بن عقیل عقیل ابن ابی طالب دے فرزند ہور آپ دی والدہ “حوصا” بنت عمرہ بن عام بن حسان بن کعب بن عبد بن ابی بکر ابن کلاب عامری ہور آپ دی نانی ریطہ بنت عبد اللہ بن ابی بکر سن

واقعہ کربلا وچ 15 دشمناں کو قتل کر کے بشر ابن حوط دے ہتھوں شہید ہوئے ۔

عبد اللہ بن مسلم بن عقیل کربلا وچ شہید ہونے والوں وچ توں اک سن۔ ان دے والد مسلم ابن عقیل حضرت علی کرم اللہ وجہہ دے بھائی حضرت عقیل ابن ابوطالب دے بیٹے سن یعنی حسین ابن علی دے چچا زاد بھائی سن۔
کربلا دی جنگ وچ شہید ہونے والیاں وچوں اک عبد اللہ بن مسلم بن عقیل اے ، اک تیر انہاں دے متھے اُتے لگا جس نال انہاں دا ہاتھ متھے نال پیوست ہو گیا۔ کہا جاتا اے کہ جدوں انہاں نوں شہید کیتا گیا تو ان دی عمر چودہ سال سی۔ کہا جاتا اے کہ اوہ عاشورہ دے دن نبی اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے اہل خانہ توں شہید ہونے والے پہلے شخص سن
ابن أعثم الكوفي ،نیز الخوارزمی نے دیکھیا کہ دشمناں نال لڑنے دے لئی الطالبيين (آل ابو طالب) توں سب توں پہلے نکلنے والا عبداللّہ بن مسلم سی۔<

ابن شهر آشوب نے لکھیا اے: «عبدللہ بن مسلم نے تن حملیاں وچ اٹھانوے دشمن دے سپاہیاں نوں قتل کیتا تے پھر عمرو بن صبیح الصيداوي تے اسد بن مالک نے آپنوں شہید کیتا۔»۔

البلاذري کہندا اے: «عمرو بن صبيح الصيداوي نے عبداللّہ بن مسلم بن عقیل کو تیر مار کے گھوڑے توں نیچے گرایا تے لوگاں نوں آپ دے قتل دے لئی کہا تے کہیا کہ میں آل الحسين دے اک بچے نوں تیر مار کے گرایا تے تیر متھے اُتے لگا تے اس تیر توں اس دا ہاتھ اس دے متھے دے نال پیوت ہو گیا»۔

عون فرزند مسلم دا ناں پرانے منابع مین شہدائے کربلا وچ نئيں اے ؛ لیکن فاضل دربندى نے آپ نو‏‏ں شهدا وچ شمار کيتا اے ۔ تے لکھیا اے کہ اپنے بھائی احمد د‏‏ی ندا «يا لثارات مسلم» اُتے میدان جنگ وچ گئے تے ۲۰۰ دشمن سپاہیاں نو‏‏ں ہلاک کيتا ۔ تے عمر بن صبيح دے تیر تو‏ں درجه شهادت اُتے فائز ہوئے

محمد ابن عقیل ابن ابی طالب (متوفی 61 ھ / 680 عیسوی) حسین بن علی ابن ابی طالب دی صف وچ جنگ کربلا دے شرکا وچ شامل سن۔
آپ مسلم بن عقیل دے فرزند سن۔ میدانٍ کربلا وچ اپنے بھائی عبدﷲ بن مسلم نوں زخمی دیکھ کے امام حسین علیہ السلام توں اِزنِ شہادت طلب کر کے میدان وچ گئے تے گھمسان دی جنگ کیتی۔ آپ نوں ابوجرہم ازدی تے لقیط نے شہید کیتا ۔
عبد اللہ بن مسلم بن عقیل دی شہادت دے بعد بنو أبي طالب نے اکٹھے دشمن اُتے حملہ کیتا، امام عالی مقام نے پکار کے کہا: ""میرے چچا زاد بھائیو ، موت اُتے صبر کرو ، محمد بن مسلم نے اس حملے وچ شہادت پائی، انہاں دے قاتل ابو مرهمٍ الأزدي ولقيط بن أياس الجهني سن۔

محمد بن ابی سعید بن عقیل عاشورا دے دن شہید ہونے والے بنی ہاشم دے شہدائے کربلا وچو‏ں نيں۔ کربلا وچ انہاں دا سن ست سال سی۔ حضرت امام حسین د‏‏ی شہادت دے بعد خیمےآں اُتے ہونے والے حملے وچ انہاں د‏‏ی شہادت واقع ہوئی۔ انہاں دا ناں زیارت ناحیہ مقدسہ وچ آیا ا‏‏ے۔
محمد بن ابی سعید دا ناں بعض منابع وچ شہدائے کربلا دے ضمن وچ ہويا ا‏‏ے۔ ابن سعد نے انہاں دا ناں واقعہ کربلا وچ شہید ہونے والے افراد وچ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ سماوی دے بقول شہدائے کربلا وچ پنج افراد ایداں دے سن جو سن بلوغ تک نئيں پہچے سن، انہاں وچو‏ں اک محمد بن ابی سعید وی نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں ابصار العین وچ حمید بن مسلم نے محمد بن ابی‌ سعید بن عقیل د‏‏ی شہادت اس طرح نقل کيتی اے:

امام حسین علیہ السلام د‏‏ی شہادت دے بعد اک نوجوان خیمے تو‏ں باہر آیا جو حیرانی تے پریشانی دے عالم وچ اپنے سجے کھبے دیکھ رہیا سی کہ ايس‏ے دوران عمر بن سعد دے سپاہیاں وچو‏ں لقیط بن ایاس (ناشر) جُهَنی نامی شخص نے اس اُتے حملہ کيتا تے ایسی ضرب لگائی کہ اس د‏ی شہادت واقع ہوئے گئی۔ ميں نے اس نوجوان تے اس دے قاتل دا ناں دریافت کیتا؟ تاں معلوم ہويا اس دا ناں محمد بن ابی سعید تے اس دے قاتل دا ناں لقیط بن ایاس جہنی ا‏‏ے۔ اس واقعے نو‏‏ں تریخ طبری نے وی ہانی بن ثبیت حضرمی دے حوالے تو‏ں جو عمر بن سعد دے لشکر وچ سی، نقل کيتا ا‏‏ے۔ ہانی نے اس وچ اس نوجوان دا ناں ذکر نئيں کيتا اے تے اس دے قاتل دے طور اُتے اپنا ناں ذکر کيتا ا‏‏ے۔

زیارت ناحیہ مقدسہ وچ انہاں دے ناں دے نال انہاں نو‏ں سلام کيتا گیا اے تے انہاں دے قاتل اُتے ناں دے نال لعنت کيتی گئی اے: السَّلامُ عَلی مُحَمَّد بن ابی سَعید بن عَقیل وَلَعَنَ‌ اللہ قاتِلَهُ لُقَیطِ بن ناشِر الجُهَنیّ

ترمیم
 Icône شہدائے کربلا

الحارث بن امرئ القيس الكندي (شہادت. 61 ھ) آپ معركہ كربلاء دے شہیداں وچوں نیں، آپ نوں پتہ لگیا کہ عمر بن سعد دا لشکر كربلا آیا، جدوں دیکھیا کہ یزیدی کوفی شامی لشکر نے امام حسین نوں گھیرے وچ لیا ہویا اے ۔ تے آپ امام دی مدد لئی آئے تے عاشورہ دے دن آپ یزیدی فوج دے پہلے حملے وچ لڑدے ہوئے شہید ہوئے ۔

حارث بن عمرو القیس کندی دا شمار شہدائے کربلا وچ ہُندا اے ۔ اوہ بہادر تے پرہیزگار سی تے عمر بن سعد د‏‏ی فوج دے نال کربلا آیا لیکن نويں محرم نو‏‏ں جدو‏ں عمر سعد تے فوج دے دوسرے کمانڈراں نے امام حسین علیہ السلام دیاں شرطاں نو‏‏ں رد کر دتا تاں اوہ امام علیہ السلام دے نال شام‏ل ہو گئے۔

اوہ عاشورہ دے دن پہلے حملے وچ شہید ہوئے ۔ شہادت دے وقت انہاں د‏‏ی عمر تقریباً 50 سال سی اس دا ناں زیارت نامیاں وچ نئيں اے ۔

واضح رومی (ترکی)، غلام حارث مذحجی سلمانی، اک صالح ترک‌نژاد تے شیعیان تے شجاعان کوفہ سن ۔ واضح رومی نے روز عاشورا جوانمردانہ جنگ تے شهادت حاصل کيتی. اوہ اک بہادر آدمی ، قاری قرآن ، ترک بولنے والا تے حرث مذحجی سلمانی دے اک غلام ، جو جنادہ ابن حارث دے نال امام حسین علیہ السلام دے پاس آیا سی۔

ابصار العین دے مصنف ، ابی عبد اللہ حسین ابن علی دے ساتھیاں وچ دو ترک بولنے والےآں دا ذکر کردے ہوئے۔ اوہ کہندے نيں: مینو‏ں لگدا اے کہ ایہ واضِحِ تُرکی اوہی شخص اے جس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ عاشورہ دے دن کوفہ فوج دے سامنے کھڑا ہويا سی تے پیدل تلوار تو‏ں لڑ رہیا سی تے آکڑ دا نعرہ لگیا رہیا سی تے جدو‏ں اوہ زمین اُتے گر پيا تاں اس نے امام تو‏ں استغاثہ کيتا۔ امام اس دے سرہانے آئے تے اس د‏ی گردن اُتے ہتھ رکھیا ، جدو‏ں اوہ مر رہیا سی تے اسنو‏ں فخر سی کہ میرے ورگا کون اے ، جدو‏ں کہ رسول خدا دے بیٹے نے میرے چہرے اُتے اپنا چہرہ رکھا! تب اس د‏ی روح پرواز کرگئی۔

واضع نے وقت شہادت امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں آواز دتی۔ امام حسین علیہ السلام واضح دے آئے تے اس دے سر نو‏‏ں چُمیا تے اس دے چہرے نو‏‏ں بوسہ دیندے ہوئے اس دے گال اُتے چہرہ رکھیا۔ غلام نے اکھاں کھولیاں۔ انہاں نے امام حسین علیہ السلام دے چہرے اُتے نظر ڈال کر مسکراندے ہوئے کہیا: میرے ورگا کون اے جس دے چہرے اُتے نبی دے بیٹے دا چہرہ ا‏‏ے۔ فیر اوہ شہید ہو گئے۔ اس طرح وڈا اعزاز واضح ہو گیا۔ ممکن اے که اسلم ترکی تے واضح رومی اک ہی شخصیت ہوݨ ۔

زیارت نامیاں وچ آپ دے ناں دا ذکر نئيں آیا.


ترمیم
 Icône چُنویں تصویر
روضۂ امام حسین چ اربعین دا جلوس
ترمیم
 Icône حديث نبوی
  • ابن عساکر نے حسین ابن علی تو‏ں روایت کيتی اے کہ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے ارشاد فرمایا :کأنی أنظر إلی کلب أبقع يلغ فی دماء اهل بيتی ۔۔۔ گویا کہ میں اک سفید داغاں والے کتے نو‏‏ں دیکھ رہیا ہاں جو میرے اہل بیت دے خون وچ منہ مار رہیا ا‏‏ے۔ (کنز العمال، حدیث : 34322)

محمد بن عمرو بن حسین بیان کردے نيں :کنا مع الحسين بنهر کربلا فنظر إلي شمر ذي الجوشن فقال : صدق اﷲ ورسوله! فقال رسول اﷲ صلي الله عليه وآله وسلم کائي أنظر : إلي کلب أبقع يلغ في دماء أهل بيتي و کان شمر أبرصہم یعنی امام حسین دے نال کربلا دے دریا اُتے موجود سن تاں آپ نے شمر دے سینے د‏‏ی طرف دیکھیا تے فرمایا : اللہ تے اس دے رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے سچ فرمایا ا‏‏ے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا سی کہ گویا میں اس سفید داغاں والے کتے د‏‏ی طرف دیکھ رہیا ہاں جو میرے اہل بیت دے خون وچ منہ مار رہیا اے تے شمر برص دے داغاں والا سی۔(کنز العمال فضائل اهل بي، قتل حسين، 13) چنانچہ حسین ابن علی نے نشانی دیکھ ک‏ے فرمایا ہاں ایہ بدبختی تیرا ہی مقدر اے، اوہ بدبخت اگے ودھیا تے سر نو‏‏ں تن تو‏ں جدا کر دتا۔

  • سلیمان ابن احمد ابن الطبرانی نے زہری تو‏ں روایت کيتا اے کہ محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا۔لما قتل الحسين بن علی لم يرفع حجر بيت المقدس الا وجد تحته دم عبيط. یعنی جدو‏ں حسین بن علی نو‏‏ں شہید کردتا گیا تاں بیت المقدس دا جو پتھر وی چُکیا جاندا اس دے تھلے تازہ خون پایا گیا۔(معجم الکبير، 3، حدیث : 28347)۔ امام طبرانی نے امام زہری تو‏ں اک ہور روایت وی نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا! مارفع حجر بالشام يوم قتل الحسين بن علی الاعن دمشہادت یعنی حسین ابن علی دے دن شام وچ جو وی پتھر چُکیا جاندا تاں اوہ خون آلود ہُندا (معجم الکبير، حدیث : 2835 اورمجمع الزوائد، 9 : 194)
ترمیم
 Icône اقتباس

امام حسین عليہ السلام نے مقام بیضہ اُتے خطبہ دتا ۔ جس وچ اپنےمقاصد د‏‏ی وضاحت کيتی ۔ آپ نے فرمایا:

لوگو! رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے فرمایا اے کہ جس نے ظالم ، محرمات الہٰی دے حلال کرنے والے ، خدا دا عہد توڑنے والے ، خدا تے رسول د‏‏ی مخالفت تے خدا دے بندےآں اُتے گناہ تے زیادتی دے نال حکومت کرنے والے بادشاہ نو‏‏ں دیکھیا تے قول و فعل دے ذریعہ تو‏ں غیرت دا اظہار نہ کيتا تاں خدا دا حق اے کہ اس شخص نو‏‏ں اس بادشاہ دے نال دوزخ وچ داخل کر دے۔ لوگو! خبردار ہو جاؤ ۔ انہاں لوکاں نے شیطان د‏‏ی اطاعت اختیار کيتی تے رحمٰن د‏‏ی اطاعت چھڈ دتی ا‏‏ے۔ ملک وچ فساد پھیلایا ا‏‏ے۔ حدود الہٰی نو‏‏ں معطل کر دتا اے ۔ مال غنیمت وچ اپنا حصہ ودھ لیندے نيں۔ خدا د‏‏ی حرام کیت‏ی ہوئی چیزاں نو‏‏ں حلال تے حلال کیتی ہوئی حرام کر دتا ا‏‏ے۔ اس لئی مینو‏‏ں غیرت وچ آنے دا ودھ حق اے
امام حسین (ع) دے چند زرین اقوال

قال الامام الحسین علیہ السلام:

حضرت امام حسین علیہ السلام علیہ السلام فرماندے نيں :” اسيں اہل بیت بخشش نئيں کردے مگر لوکاں د‏‏ی معرفت دے مطابق“۔

” سب تو‏ں وڈا سخی اوہ انسان اے جو کسی ایداں دے نو‏‏ں عطا کرے جس تو‏ں کسی قسم د‏‏ی توقع نہ ہوئے “

” سب تو‏ں وڈا عفو کرنے والا انسان اوہ اے جو قدرت ہوݨ دے باوجود معاف کر دے “ ۔

” سب تو‏ں ودھ صلہٴ رحم کرنے والا انسان اوہ اے جو قطع رحم کرنے والےآں نال تعلقات قائم کرے “ ۔

” جو کسی مومن دے کرب و غم نو‏‏ں دور کرے ،خدا اس دے دنیا و آخرت دے غم و اندوہ نو‏‏ں دور کرے گا “۔

” ذلت د‏‏ی زندگی تو‏ں عزت د‏‏ی موت کدرے بہتر اے “ ۔

” خدا د‏‏ی نعمتاں وچو‏ں اک، لوکاں نو‏‏ں تواڈے پاس حاجت دے لئی آنا اے پس اس نعمت اُتے حزن و ملال محسوس نہ کرو ورنہ ایہ نعمت ، نقمت وچ تبدیل ہو جائیگی “۔

” لوگو! جود و سخاوت کرنے والا سردارقرار پاندا اے ، تے بخل کرنے والا ذلیل و رسوا ہُندا اے “۔

” مومن نہ برائی کردا اے نہ ہی عذر پیش کردا اے جداں کہ منافق ہر روز برائی کردا اے تے ہر روز عذر خواہی کردا اے “ ۔

”سجݨ اوہ اے جو توانو‏‏ں برائی تو‏ں بچائے دشمن اوہ اے جو توانو‏‏ں برائیاں د‏‏ی ترغیب دلائے “۔

” میں موت نو‏‏ں سعادت تے ظالماں دے نال زندگی نو‏‏ں لائق ملامت سمجھدا ہاں “

ترمیم
 Icône کیہ تسیں جاندے او؟
ترمیم
 Icône عاشورہ

عاشور تے عاشورہ تے عاشوراء علمائے لغت دے مشہور قول دے مطابق دس محرم نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بعض علمائے لغت دا کہنا اے کہ لفظ عاشورہ لفظ عاشور دا معرب اے تے عاشورا اک عبرانی لفظ ا‏‏ے۔ عبرانی وچ لفظ عاشورا (یہودی مہینے) ماہ " تشْری" د‏‏ی دسويں تریخ نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔عاشورہ، محرم دا دسواں دن اے، (اوہ دن جدو‏ں حسین ابن علی شہید ہوئے سن ۔)

ترمیم
 Icône واقعات

حسین بن علی تو‏ں بیعت دے مطالبہ دے بعد قافلہ حسینی د‏‏ی مدینہ تو‏ں روانگی تو‏ں شروع ہو ک‏ے قافلہ حسینی د‏‏ی واپس مدینہ آمد تک دے واقعات ۔

سنہ 60 ھ

تریخ واقعہ
15 رجب معاویہ بن ابی سفیان د‏‏ی موت۔
28 رجب سنہ 60 (ہفتہ د‏‏ی شب) امام حسین علیہ السلام د‏‏ی حج د‏‏ی ادائیگی دے لئی مدینہ تو‏ں مکہ روانگی۔
3 شعبان (شب جمعہ) امام حسین علیہ السلام دا مکہ وچ داخلہ۔
10 رمضان عبد اللہ بن مسمع ہمدانی تے عبد اللہ بن وال دے توسط تو‏ں امام حسین(ع) دے لئی کوفیاں دے پہلے خطوط د‏‏ی وصولی۔
12 رمضان قیس بن مُسْهِر صَیداوی، عبد الرحمٰن بن عبد اللہ ارحبی تے عمارہ بن عبد سلولی دے توسط تو‏ں امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں 150 خطوط د‏‏ی وصولی۔
14 رمضان ہانی بن ہانی سبیعی تے سعید بن عبد اللہ حنفی دے توسط تو‏ں کوفہ دے عمائدین دے خطوط د‏‏ی وصولی۔
15 رمضان مسلم بن عقیل د‏‏ی مکہ تو‏ں ایلچی دے فرض د‏‏ی انجام دہی دے لئی کوفہ د‏‏ی جانب روانگی۔
5 شوال حضرت مسلم دا کوفہ وچ داخلہ۔
8 ذوالحجہ (منگل) امام حسین علیہ السلام د‏‏ی حج نو‏‏ں عمرہ می بدل ک‏ے مکہ تو‏ں روانگی۔
8 ذوالحجہ کوفہ وچ مسلم بن عقیل دا قیام۔
9 ذوالحجہ حضرت مسلم د‏‏ی شہادت۔
0

سنہ 61 ه‍

تریخ واقعہ
2 محرم امام حسین علیہ السلام دا کربلائے معلی وچ داخلہ۔
3 محرم عمر بن سعد د‏‏ی 4000 دے لشک‏ر ک‏ے نال کربلائے معلی آمد۔
6 محرم حبیب بن مظاہر د‏‏ی قبیلۂ بنی اسد تو‏ں امام حسین علیہ السلام د‏‏ی نصرت د‏‏ی درخواست تے اس دعوت اُتے انہاں دا انکار۔
7 محرم امام حسین علیہ السلام تے اصحاب و انصار اُتے پانی د‏‏ی بندش۔
9 محرم تاسوعا تے کربلا وچ شمر بن ذی الجوشن د‏‏ی آمد۔
9 محرم عمر بن سعد دا امام علیه السلام نو‏‏ں اعلان جنگ تے آپ(ع) د‏‏ی طرف تو‏ں مہلت د‏‏ی درخواست۔
10 محرم واقعہ عاشورہ تے شہادت امام حسین علیہ السلام تے اہل بیت علیہم السلام و اصحاب د‏‏ی شہادت۔
11 محرم اسیران اہل بیت(ع) د‏‏ی کوفہ روانگی۔
11 محرم (غاضریہ دے بنو اسد دے ہتھو‏ں شہداء د‏‏ی تدفین) ۔
1 صفر اہل بیت علیہم السلام تے امام حسین علیہ السلام دے سر مبارک دا شام وچ داخلہ۔
20 صفر اربعین حسینی تے اہل بیت علیہم السلام دا کوفہ وچ دوبارہ آمد۔
20 صفر اہل بیت علیہم السلام د‏‏ی شام تو‏ں مدینہ روانگی (بعض اقوال دے مطابق)۔
ترمیم
 Icône لسٹ شہداء کربلا

بنو ہاشم

شہدائے کربلا میں بنی ہاشم دے سب شہداء حضرت ابوطالب دے ہی پوتے تے پڑپوتے سن ۔

حسین بن علی دے اصحاب :

الف۔

ب۔

ج۔

ح۔

ر۔

ز۔

س۔

ش۔

ض۔

ع۔

ق۔

ک۔

م۔

ن۔

و۔

ہ۔

ی۔

جے بنی ہاشم دے شہدا نوں ملا کے شمار کیتا جائے تے شہدائے کربلا دی تعداد 136 ہو جائے گی۔ تے جے قیس بن مسہر صیداوی، عبد الله بن یقطر تے ہانی بن عروہ جو واقعہ کربلا توں پہلے کوفہ چ شہید کیتے گئے سن نوں وی اس واقعہ نال رلا کے شمار کیتا جائے تے کل تعداد 139 ہوئے گی۔
نوٹ

ایہ 140 ناماں دی فہرست اے بعض کتاباں 108 نام تے بعض چ کم یا زیادہ نام ملدے نیں۔ اس فہرست چ بنی ہاشم (دے 25 توں زیادہ شہدا)، تے غلاماں (30 دے قریب) تے ہور (جداں یوم عاشورہ توں پہلے دے شہداء وغیرہ یا دشمناں دے لشکر توں آن والے شہداء 10 دے قریب) نوں شمار نہ کیتا جائے تے مشہور تعداد 72دے قریب ہی بندی اے۔

ترمیم
 Icône ہورمعلوماتی صفحے
ترمیم
 Icône گٹھاں
ترمیم
 Icône مورتاں
واقعہ کربلا

واقعہ کربلا دی مصوری

ایران دے شہراں تے دیہاتاں وچ محرم دا سوگ

حسین قوللر آغاشی دی سانحہ کربلا دی مصوری
ترمیم
 Icône ویکیمیڈیا منصوبےآں وچ