چنگیز خان
 |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: چنگیز خان |
| چنگیز خان | |
| 1162ء - 1227ء | |
 |
|
| منگول سلطنت دا خاقان | |
| دور حکومت | 1206ء توں 1227ء |
| تاج پوشی | 1206ء چ دریائے آنان دی قرولتائی ، منگولیا |
| ناں
|
چنگیز خان (پ؛دکئشی ناں بورچیگن تموچن)
|
| خطاب | خان ، خاقان |
| نیانے | جوجی خان ، تولی خان ، چغتائی خان ، اوگدائی خان تے دوجے
|
| شاہی ٹبر | بروجیگن |
| پیؤ | ییسوخیئی |
| ماں
|
ہوایلون
|
چنگیز خان اک منگول سردار سی۔ اوہ 1162ء وچ دریائے آنان دے علاقے چ پیدا ہویا۔ اسدا اصلی ناں تموچن سی ۔ اوہ اک قبیلے دے سردار دا پتر سی تے1175ء چ 13 سال دی عمر چ اوہ قبیلے دا سردار بن گئیا ۔ اوہ بہت بہادر آدمی سی تے ہولی ہولی اونہے بہت سارے منگول قبیلیاں نوں اپنے نال ملا لیا۔ اتلے چین تے حملہ کیتا تے اس تے قبضہ کر لیا۔ 1219 چ اوہدی فوج نیں خوارزم دی خوارزم شاہی سلطنت تے قبضہ کر لیا تے ایران تے افغانستان وی اس دے قبضے تھلے آگۓ جتھے جتھے اوہدیاں فوجاں گئیاں اوہ تباہی دا پیفام بن گیاں ۔ 1227ء چ اوہ مر گیا۔
حصے |
فتوحات [لکھو]
چنگیز خان دے کجھ سفیر 1219ء سلطنت خوارزم چ قتل ہوگئے ۔ اس واقعے نے اسنوں دنیا دی تسخیر تے ابھریا تے ایہہ دنیا فتح کرن دے ارادے نال نکل کھڑا ہوئیا ۔ خوارزم شاہی سلطنت دی اٹ نال اٹ بحا کے ، بخارا ، مرو تے ہرات تے قبضہ کرلئیا تے اسدے بعد ترکی تے جنوب مشرقی یورپ دا رخ کیتا ۔ اسدیاں فوجاں نے جنوبی روس تے اتلے ہندستان تک یلغار کیتی ۔ 1227ء چ چین تے تیجے حملے دے دوران اسدا انتقال ہوگئیا ۔
ابتدائی حالات [لکھو]
منگولیا دی سرزمین تے مختلف قبیلیاں دی حکومت سی ، چنگیز خان نے اپنے حسن تدبیر نال اینہاں ساریاں قبیلیاں اکٹھا کیتا تے 1206ء چ منگولیا دے ساریاں قبائلی حکومتاں دے سربراہ دریائے آنان دے منبع دے نیڑے اکٹھے ہوئے تے اتفاق راۓ نال چنگیز خان نوں اپنا سردار چنئیا تے خاقان دا خطاب دتا ۔ اسنے فوج دی تنظیم نو دے جہڑے اصول مقرر کیتے اوہ صدیاں تیکر فوجی ماہراں لئی مشعل راہ دا کم دیندے رہے ۔
ہور ویکھو [لکھو]
حوالے [لکھو]
- پاول ریچنیوسکی (1992ء) چنگیز خان ، اسدا جیون تے ورثہ ، آکسفورڈ ، برطانیہ ۔
