ابو الفضل فیضی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابو الفضل فیضی
معلومات شخصیت
جم 24 ستمبر 1547  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
آگرہ[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 5 اکتوبر 1595 (48 سال)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
حیفا  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Fictional flag of the Mughal Empire.svg مغلیہ سلطنت  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
بہن/بھائی
عملی زندگی
پیشہ شاعر،  سفارت کار،  خطاط،  سائنسدان،  مترجم،  لکھاری  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان فارسی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر

ابو الفضل فیضی شیخ ابو الفیض مبارک دے بیٹے اورمؤرخ ابو الفضل علامی دے وڈے بھائی سن ۔ ایہ اکبر دے نورتن وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

ولادت[لکھو]

ان د‏‏ی ولادت سلیم شاہ (سوری) دے عہد وچ آگرہ وچ 1547ء وچ ہوئی۔ ابو الفضل دے والد شیخ مبارک ناگور دے رہنے والے سن تا اسيں ابو الفضل د‏‏ی پیدائش آگرہ وچ ہوئی۔

علمی مقام[لکھو]

انہاں نے عربی بولی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 5برس د‏‏ی عمر وچ ہی اوہ لکھنے تے پڑھنے دے قابل ہوئے گئے سن ۔ اکبر دے دربار وچ شاعر تے ادیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود سن ۔ بہت چنگا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اکبر نے انہاں نو‏ں ’’ ملکہ الشعراء‘‘ دا خطاب عطا کيت‏‏ا تے انہاں نو‏ں شہزادہ مراد دا اتالیق مقرر کيت‏‏ا۔ تن شہزادےآں دے استاد رہ‏‏ے۔ تریخ، فلسفہ تے طب وادبیات دے ماہرسن ۔ ابو الفضل دے تعلق تو‏ں جو منفی گل مشہور اے اوہ ایہ اے کہ انہاں نے اکبر نو‏‏ں دین الہیٰ رائج کرنے دے لئی کافی ترغیب دی۔ عقائد دے معاملے وچ اوہ اکبر دے خیالات اُتے حاوی سن ۔

اکبر دے رتن[لکھو]

1575ماں اکبر دے دربار وچ انہاں د‏‏ی رسائی ہوئی۔ اکبر نے انہاں نو‏‏ں علم و فراست د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے نو رتن وچ شامل کيت‏‏ا سی۔ دکن د‏‏ی کئی جنگاں وچ وی انہاں نے حصہ لیا۔ اوہ مغلیہ فوج دے سپہ سالار وی رہ‏‏ے۔

تصنیفات[لکھو]

وہ بہت وڈا مصنف اے عام طور اُتے کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی تصنیفات 101 سن چند مشہور کتاباں ایہ نيں

  • سواطع الالہام (بے نقط تفسیر)ني‏‏‏‏ں۔
  • مرکز ادوار
  • سلیمان وبلقیس
  • اکبر نامہ (اکبر د‏‏ی سوانح حیات اُتے مشتمل تحریرجس د‏‏ی تن جلدتیاں نيں)
  • بیجاگڑنت
  • لیلاوتی اورمہابھارت دا ترجمہ (مہا بھارت دے اک حصہ دا ترجمہ سنسکرت وچ کیتا)۔
  • دیوان طباشیر الصبح

وفات[لکھو]

ابو الفضل فیضی د‏‏ی وفات عارضہ دمہ د‏‏ی وجہ تو‏ں آگرہ وچ 1595ء بمطابق 1004ھ وچ ہوئی ۔[۲] دسیا جاندا اے کہ ابو الفضل نو‏‏ں اکبر دے بیٹے شہزادہ سلیم نے سازش دے ذریعہ قتل کروادتا۔ دکن د‏‏ی لڑائی تو‏ں واپسی دے دوران ویر سنگھ بندیلا نامی اک راجا دے ذریعہ ایہ کم کروایا گیا۔ ابو الفضل ‘مان سنگھ تے دوسرے نو رتناں د‏‏ی طرح جہانگیر د‏‏ی تاجپوشی دے خلاف سن ۔ مدھیہ پردیش دے ترواڑ دے نیڑے انہاں د‏‏ی تدفین کردتی گئی تے انہاں دا سر شہزادہ نو‏‏ں بطور تحفہ بھیجیا گیا سی۔ ایہ واقعہ1613کا اے جدو‏ں کہ سلیم نے 1602ماں ہی مغلیہ سلطنت د‏‏ی باگ ڈور سنبھال لی سی۔[۳]

حوالے[لکھو]

  1. http://www.gktoday.in/faizi/
  2. اردو دائرہ معارف اسلامہ جلد 15،صفحہ 1088 تا 1089 پنجاب یونیورسٹی لاہور
  3. http://viqarehind.com/اکبر-کے -نو-9-رتن قسط10/
سانچہ:اکبر دے نورتن