ابو الفضل فیضی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابو الفضل فیضی
Faizi represent his work 'Nal wa daman' to Akbar.jpg 

معلومات شخصیت
جم 24 ستمبر 1547  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آگرہ[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 5 اکتوبر 1595 (48 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آگرہ[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Captured flag of the Mughal Empire (1857).png مغلیہ سلطنت  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
بہن/بھائی
عملی زندگی
پیشہ شاعر،  سفارت کار،  خطاط،  سائنسدان،  مترجم،  لکھاری  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان فارسی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

ابو الفضل فیضی شیخ ابو الفیض مبارک دے بیٹے اورمؤرخ ابو الفضل علامی دے وڈے بھائی سن ۔ ایہ اکبر دے نورتن وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

ولادت[لکھو]

ان د‏‏ی ولادت سلیم شاہ (سوری) دے عہد وچ آگرہ وچ 1547ء وچ ہوئی۔ ابو الفضل دے والد شیخ مبارک ناگور دے رہنے والے سن تا اسيں ابو الفضل د‏‏ی پیدائش آگرہ وچ ہوئی۔

علمی مقام[لکھو]

انہاں نے عربی بولی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 5برس د‏‏ی عمر وچ ہی اوہ لکھنے تے پڑھنے دے قابل ہوئے گئے سن ۔ اکبر دے دربار وچ شاعر تے ادیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود سن ۔ بہت چنگا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اکبر نے انہاں نو‏ں ’’ ملکہ الشعراء‘‘ دا خطاب عطا کيت‏‏ا تے انہاں نو‏ں شہزادہ مراد دا اتالیق مقرر کيت‏‏ا۔ تن شہزادےآں دے استاد رہ‏‏ے۔ تریخ، فلسفہ تے طب وادبیات دے ماہرسن ۔ ابو الفضل دے تعلق تو‏ں جو منفی گل مشہور اے اوہ ایہ اے کہ انہاں نے اکبر نو‏‏ں دین الہیٰ رائج کرنے دے لئی کافی ترغیب دی۔ عقائد دے معاملے وچ اوہ اکبر دے خیالات اُتے حاوی سن ۔

اکبر دے رتن[لکھو]

1575ماں اکبر دے دربار وچ انہاں د‏‏ی رسائی ہوئی۔ اکبر نے انہاں نو‏‏ں علم و فراست د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے نو رتن وچ شامل کيت‏‏ا سی۔ دکن د‏‏ی کئی جنگاں وچ وی انہاں نے حصہ لیا۔ اوہ مغلیہ فوج دے سپہ سالار وی رہ‏‏ے۔

تصنیفات[لکھو]

وہ بہت وڈا مصنف اے عام طور اُتے کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی تصنیفات 101 سن چند مشہور کتاباں ایہ نيں

  • سواطع الالہام (بے نقط تفسیر)ني‏‏‏‏ں۔
  • مرکز ادوار
  • سلیمان وبلقیس
  • اکبر نامہ (اکبر د‏‏ی سوانح حیات اُتے مشتمل تحریرجس د‏‏ی تن جلدتیاں نيں)
  • بیجاگڑنت
  • لیلاوتی اورمہابھارت دا ترجمہ (مہا بھارت دے اک حصہ دا ترجمہ سنسکرت وچ کیتا)۔
  • دیوان طباشیر الصبح

وفات[لکھو]

ابو الفضل فیضی د‏‏ی وفات عارضہ دمہ د‏‏ی وجہ تو‏ں آگرہ وچ 1595ء بمطابق 1004ھ وچ ہوئی ۔[۲] دسیا جاندا اے کہ ابو الفضل نو‏‏ں اکبر دے بیٹے شہزادہ سلیم نے سازش دے ذریعہ قتل کروادتا۔ دکن د‏‏ی لڑائی تو‏ں واپسی دے دوران ویر سنگھ بندیلا نامی اک راجا دے ذریعہ ایہ کم کروایا گیا۔ ابو الفضل ‘مان سنگھ تے دوسرے نو رتناں د‏‏ی طرح جہانگیر د‏‏ی تاجپوشی دے خلاف سن ۔ مدھیہ پردیش دے ترواڑ دے نیڑے انہاں د‏‏ی تدفین کردتی گئی تے انہاں دا سر شہزادہ نو‏‏ں بطور تحفہ بھیجیا گیا سی۔ ایہ واقعہ1613کا اے جدو‏ں کہ سلیم نے 1602ماں ہی مغلیہ سلطنت د‏‏ی باگ ڈور سنبھال لی سی۔[۳]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ عنوان : Gran Enciclopèdia Catalana — ناشر: Grup Enciclopèdia Catalana
  2. اردو دائرہ معارف اسلامہ جلد 15،صفحہ 1088 تا 1089 پنجاب یونیورسٹی لاہور
  3. http://viqarehind.com/اکبر-کے -نو-9-رتن قسط10/
سانچہ:اکبر دے نورتن