اوگارت بولی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

اوگارتی[لکھو]

فائل:Ugr.jpg
یوگریٹک

عہدِ قدیم وچ کنعان تن حصےآں اُتے مشتمل سی، اس دا وسطی حصہ فونیقیا (موجودہ لبنان)فونیقی قوم دا سرسبز وشاداب علاقہ سی، جنوب وچ فلسطین دا مقدس خطہ سی تے شمالی حصّہ جو ہن شام کہلاندا اے، یوگریٹک(یوگارت) رہتل دا مرکز سی۔ اس رہتل دے آثار اج وی بندرگاہ لتاکیہ دے نیڑے اک بستی راس شمراءماں پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

دریافت[لکھو]

تقریباً 1929ء وچ فرانسیسی ماہرینِ آثارقدیمہ نے راس شمراء دے مقام تو‏ں کافی تعداد وچ اوگارتی رسم الخط وچ لکھی گئی الواحاں برآمد کيتیاں جنہاں تو‏ں اس علاقے دے لوکاں دے عقائد تے رسم و رواج دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔

فائل:Ugr1.jpg
اوگارتی بولی دے حروف

تریخ[لکھو]

یوگریٹک(یوگارت) قوم 1500 تو‏ں 1200ق م تک شام دے اس علاقہ راس شمراءماں آباد سی۔ ایہ قوم سامی بولی بولدی سی تے اپنے جملےآں وچ ابجدی حروف استعمال کردی سی جدو‏ں سمیریاں دا میخی رسم الخط عکادتی، عیلامی، بابلی، کسدتی، آشوری، حُرین اورحطی قوم نے اپنا یا میخی اندازِ تحریر مشرق وسطیٰ وچ شہرت اختیار کرگیا تاں اوگارتی قوم نے میخی رسم الخط اپنایا تے اسنو‏ں ابجد د‏‏ی مناسبت تو‏ں تشکیل دتا۔ اس طرح میخی رسم الخط د‏‏ی اک نويں قسم سامنے آئی

رسم الخط[لکھو]

اوگارتی (یوگارت) خط اس دور د‏‏ی دوسری میخی خطےآں د‏‏ی طرح مٹی د‏‏ی تختیاں اُتے تے انگریزی د‏‏ی طرح کبھے تو‏ں سجے سمت اُتے لکھیا جاندا سی، اس وچ تقریباً 30 حروف تہجی ہُندے سن جو بالترتیب ہن ج خ د ہ و ز ح ط ی ک ش ل م ذ ن ظ س ع ف ص ق ر ث غ ت، ہُندے اوگارتی وچ دو حرف علّت اِ اُ وی شامل سن اورنال ہی اس رسم الخط وچ ”س“ دا اک نے ا لہجہ ملدا اے جو”ژ“ تو‏ں مماثل ا‏‏ے۔ اس خط وچ جملےآں نو‏‏ں وکھ ظاہر کرنے دے لئی اک فُل اسٹاپ وی موجود سی۔

اوگارتی (یوگارت) خط وچ گنت‏ی وی موجود سی جو موجود عربی گنت‏ی تو‏ں مماثلت رکھدی سی، مثال دے طور پر:

احد (اک)، ثن (دو)، ثلث (تین)، اربعہ (چار)، خمس (پنج)، ثت (چھ)، سبعہ (ست)، ثمن(اٹھ)، تس (نو)، عشر (دس)، عشت عشر (گیارہ)، ثن عشر(بارہ)، ثلث عشر(تیرہ)، عشرم (بیس)، ثلثم (تیس)، اربعم (چالیس)، خمسم (پنجاہ)، ثتم (سٹھ)، سبعم (ستّر)، ثمنم (اسّی)، تسعم (نوّے)، مِہ (سو)، الف (ہزار)۔

اوگارتی (یوگارت) خط د‏‏ی الواح زیادہ تر کنعانی مذہب د‏‏ی داستاناں اُتے مشتمل سن اِنہاں وچ کریٹ (Kret) د‏‏ی داستان، دانیال د‏‏ی داستان، بعل الیان د‏‏ی اساطیر تے بعل د‏‏ی موت د‏‏ی داستان قابلِ ذکر ني‏‏‏‏ں۔ اِنہاں الواح تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اہلِ کنعان ”ایل“ د‏‏ی پرستش کردے سن تے ایل دا تہوار موسمِ گرما دے آغاز وچ منا‏ندے سن راس شمراءکی الواح وچ ایل دے تہوار اُتے پیش کیتے جانے والے ڈرامےآں د‏‏ی لوح وی ملی نيں ایہ الواح اج وی شام دے نیشنل میوزیم آف الف الفو وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔

فائل:Ugr2.jpg
اوگارتی چند لفظ معنی

سامی النسل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوگارتی (یوگارت) بولی کثیر لفظاں ایداں دے سن جو بعد وچ آنے والی سامی زباناں عبرانی، عربی تے اردو وغیرہ وچ موجود رہ‏‏ے۔ نال ہی یونانی، لاطینی تے گیز (حبشی) بولی اُتے وی اس دے اثرات ملدے ني‏‏‏‏ں۔

حوالے[لکھو]

سانچہ:سامی زبانیں