اگیتر

اگیتر یا سابقہ (انگریزی: Prefix) لسانیات وچ کِسے لفظ دے شُرُوع وچ لگّݨ آݪا اوہ حرف اے جیہڑا کِسے باقاعدہ، بامعنی لفظ دا مطلب بدل دیندا اے۔ اگیتر کِسے لفظ ناݪ جُڑن توں بغَیر اکلّا کوئی معنی نہِیں رَکھدا۔ مُختلِف زباناں وچ اگیتر ہُندے نیں۔ ایہ اک زبان توں دُوجی زبان دا حِصہ وی بَݨ جان٘دے نیں۔

اگیتر، پچھیتر تے مرکب الفاظ دا فرق

مرکّب الفاظ نُوں وی اگیتر، پچھیتر سمجھ لیا جان٘دا اے پَر لسانیات دے مطابق ایہ اگیتر، پچھیتر نہِیں کیون٘کہ لفظی مرکّب بݨاؤݨ واݪے دوویں الفاظ اکلّے اکلّے وی اپݨے اپݨے باقاعدہ معنی رَکھدے نیں، جَد کہ اگیتر، پچھیتر الَگ الَگ حالت وچ اپݨے کوئی معنی نہِیں رَکھدے۔ خوش حال، ترقی پسند، حملہ آور وغیرہ مرکّب الفاظ نیں۔

پنجابی اگیتراں دِیاں مثالّاں

ک

ک (بَھیڑا ۔ ماڑا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
ک-	چَج	کچجّا\کچجّی	بے سلِیقہ
ک-	نسل	کنسل\کنسلی	بد نسل
ک-	ڈھب	کڈھب	بد شکل
ک-	بندہ	کبندہ	بَھیڑا بندہ
ک-	پُت	کپُت	بَھیڑا پُت
ک-	ذات	کذات	بد ذات
ک-	راہ	کراہ	غلط راہ
ک-	پَت	کپتّا\کپتّی	بد لحاظ
ک-	سُوت	کسُوت\کسُوتا	نامناسب
ک-	ویݪا	کویݪا	بے وقت
ک-	سَنگ	کسَنگ	بَھیڑا ساتھ
ک-	سُتھرا	کسُتھرا	گندا
ک-	سوبھا	کسوبھا	ماڑی ساکھ

اَن

اَن (بے ۔ بغَیر)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
اَن-	پڑھ	اَن پڑھ	ناخواندہ
اَن-	گھڑت	اَن گھڑت	بے ڈھبا
اَن-	مُل	اَنمُل	بے قِیمت
اَن-	گِݨت	اَن گِݨت	بے شمار
اَن-	جاݨ	انجاݨ	نامَعلُوم

ا

ا (بے ۔ بغَیر)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
ا-	ٹݪ	اٹݪ	نہ ٹݪݨ واݪا
ا-	ٹُٹ	اٹُٹ	نہ ٹُٹݨ جوگ
ا-	بھاگ	ابھاگ	بے نصِیب ۔ ناقابلِ تقسِیم
ا-	تھاہ	اتھاہ	بے حَد ڈُون٘گھا
ا-	مر	امر	نہ مرن واݪا
ا-	لَگ	الَگ	علَیحدہ
ا-	چُھوت	اچُھوت	نہ چُھوہݨ جوگ
ا-	کھن٘ڈ	اکھن٘ڈ	سالم ۔ ناقابلِ تقسِیم

ن

ن (بے ۔ بغَیر)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
ن-	کم	نکمّا	ناکارہ
ن-	کھٹݨا	نکھٹُو	بے کار
ن-	ہتھ	نہتھا\نہتا	غَیر مسلَح
ن-	ڈَر	نڈَر	بہادر

نا

نا (بے ۔ بغَیر)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
نا-	سمجھ	ناسمجھ	نا فہم
نا-	لائق	نالائق	ناقابل
نا-	گوار	ناگوار	نا پسَند

با

با (واݪا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
با-	اصُول	با اصُول	اصُول واݪا
با-	عِزت	با عِزت	عِزت واݪا
با-	شَعُور	با شعُور	سمجھدار

بے

بے (اَن ۔ بغَیر)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
بے-	عقل	بےعقل	عقل توں عاری
بے-	غَیرت	بےغَیرت	غَیرت توں محرُوم
بے-	پراوہ	بےپرواہ	پرواہ نہ کرن واݪا

س

س (چن٘گا ۔ سوہݨا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
س-	رُوپ	سرُوپ	خُوبصُورت
س-	بھاگ	سبھاگ\سبھاگی	خوش قِسمت
س-	بھرائی	سبھرائی	خوش قِسمت عَورت ۔ بھائیاں واݪی
س-	پاتر	سپاتر	سوہݨا بھانڈا ۔ اعلا ظرف
س-	پُت	سپُت	ہونہار فرمانبردار اولاد
س-	پُتر	سپُتر\سپُتری	ہونہار فرمانبردار اولاد
س-	دَھن	سدھن	دَولتمَند
س-	ڈول	سڈول	سوہݨی بناوٹ
س-	ڈھاݪ	سڈھاݪ	سوہݨی بناوٹ
س-	پھݪ	سپھݪ	کامیاب ۔ ثمرآور
س-	جݨ	سجݨ	بھلا مانس ۔ چن٘گا انسان
س-	درشن	سدرشن	سوہݨا نظارہ
س-	گن٘دھ	سگن٘دھ	خُوشبُو
س-	لَج	سلَج\سلجّا	عِزّت دار ۔ حیا دار
س-	لچّھݨ	سلچّھݨ\سلچھݨا	سلِیقہ شعار ۔ نیک اطوار
س-	لَبھ	سلَبھ	دستیاب
س-	لیکھ	سلیکھ	سوہݨی لِکھت ۔ ادب
س-	مُکھ	سمُکھ	خوش شکل

سو

سو (اپݨا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
سو-	دیش	سودیش	اپݨا دیس
سو-	راج	سوراج	خود حکُومتی
سو-	موٹو	سوموٹو	خود حرکت وچ آؤݨا

پر

پر (پرایا ۔ پرے دا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
پر-	دیس	پردیس	پرایا دیس
پر-	ناݪا	پرناݪا	چَھت دی ناݪی
پر-	لوک	پرلوک	اگلا جہان

پڑ

پڑ (ہیٹھلا ۔ اُپرلا ۔ دُور دا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
پڑ-	دادا	پڑدادا	باپ دا دادا ۔ دادے دا باپ
پڑ-	پوتا	پڑپوتا	پُت دا پوتا ۔ پوتے دا پُت
پڑ-	چھاں	پڑچھاں\پڑچھان٘واں	سایہ
پڑ-	بولی	پڑبولی	زبانچہ ۔ ہیٹھلی بولی

پُر

پُر (واݪا ۔ بھریا ہویا)

اگیتر	لفظ	اگیتر ناݪ لفظ	مطلب
پُر-	کشش	پُرکشش	خُوبصُورت
پُر-	نُور	پُرنُور	رَوشن
پُر-	خطر	پرخطر	خطرے ناݪ بھرپُور
پُر-	تعیش	پُرتعیش	تسکِین بخش

ہور دیکھو

• پچھیتر
• پنجابی اگیتر
• پنجابی پچھیتر