تیاگ راج

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

تیاگراج یا تیاگ راج (انگریزی: Tyagaraja) (ولادت: 4 مئی 1767ء - وفات: 6 جنوری 1847ء) کارناٹک موسیقی دے مشہور موسیقار سن ۔ کارناٹک موسیقی، ہندوستانی کلاسیکی موسیقی د‏‏ی اک شکل ا‏‏ے۔

تیاگ راج
(تیلگو وچ: త్యాగరాజు خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Tyagaraja (cropped).png 

معلومات شخصیت
جم 4 مئی 1767[۱][۲][۳][۴]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
ضلع تھنجاوور  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 6 جنوری 1847 (80 سال)[۱][۲][۳][۴]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
تیروویارو  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
فنی زندگی
آلات موسیقی صوت  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو instrument (P1303) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ گلو کار،  نغمہ ساز،  موسیقار  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
مادری زبان تلوگو  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو native language (P103) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان سنسکرت[۵]،  تامل[۵]،  تلوگو[۵]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
Tyagaraja 1961 stamp of India.jpg

تیاگراج بھگتیمارگی کوی اتے کرنٹک سنگیت دے مہان سنگیتکار سی۔ اس نے سماج اتے ساہت دے نال-نال کلا نوں وی خوش حال کیتا۔ اوہ بہمکھی پرتبھا دا دھنی سی۔ اسنے سینکڑے بھگتی گیتاں دی رچنا کیتی جو بھگوان رام دی وڈیائی وچّ سن [۶] اتے اس دے سبھ توں اتم گیت پنچرتن کرتی اکثر دھارمک آیوجناں وچّ گائے جاندے ہن۔

جیونی[لکھو]

تنجاور ضلعے دے تیروورور وچّ 4 مئی 1767 نوں پیدا ہوئے تیاگراج دی ماں دا نام سیتاما اتے پتا دا رامبرہم سی۔ اوہ اپنی اک رچنا وچّ کہندا ہے- سیتاما مایاما شری رامدُ ما تندری (سیتا میری ماں اتے شری رام میرے پتا ہن)۔ اس دے گیت دے ذریعے شاید اوہ دو گلاں کہنا چاہندا ہے۔ اک طرف اصلی ماتا=پتا دے بارے وچّ دسدا ہے، دوجے پاسے پربھو رام دے پرتی اپنی شردھا پرگٹ کردا ہے۔ اک چنگے سسنسکرت پروار وچّ پیدا ہوئے اتے پلے ودھے تیاگراج چوٹی دا ودوان اتے کوی سی۔ اوہ سنسکرت جوتش اتے اپنی مات بھاشا تیلگُ دا جانکار سی۔

تیاگراج لئی سنگیت ربّ نال ملن دا رستہ سی اتے اس دے سنگیت وچّ بھگتی بھاوَ وشیش بھانت ابھر کے ساہمنے آیا ہے۔ سنگیت دے پرتی اس دا لگاؤ بچپن توں ہی سی۔ گھٹّ عمر وچّ ہی اوہ وینکٹرمنیا دا چیلا بن گیا اتے کشور اوستھا وچّ ہی اسنے پہلے گیت نمو نمو راگھو دی رچنا کیتی۔

دکھن بھارتی شاستری سنگیت دے وکاس وچّ پربھاوی یوگدان کرن والیاں تیاگراج دیاں رچناواں اج وی کافی لوکاں پرء ہن اتے دھارمک آیوجناں اتے تیاگراج دے سنمان وچّ آجوجت پروگراماں وچّ اوہناں دا خوب گائن ہندا ہے۔ تیاگراج نے متسوامی دیکشت اتے شیاماشاستری دے نال کرناٹک سنگیت نوں نویں سیدھ دتی اتے اس دے یوگدان نوں ویکھدے ہوئے اسنوں ترمورتی دی سنگیا دتی گئی۔


حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb139006196 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. ۲.۰ ۲.۱ Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Tyagaraja — named as: Tyagaraja — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — عنوان : Encyclopædia Britannica
  3. ۳.۰ ۳.۱ SNAC Ark ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6w67bhg — named as: Tyagaraja — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴.۰ ۴.۱ named as: Tyāgarāja — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Tyāgarāja — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — اجازت نامہ: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International
  5. ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb139006196 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  6. Gopal, Madan (1990). in K.S. Gautam: India through the ages. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India, 233.