خان پور

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
خان پور
Khanpur
—  شہر  —
خان پور Khanpur is located in پاکستان
خان پور Khanpur
خان پور
Khanpur
کوارڈینیٹس: 28°39′08″N 70°39′04″E / 28.6521°N 70.6510°E / 28.6521; 70.6510متناسقات: 28°39′08″N 70°39′04″E / 28.6521°N 70.6510°E / 28.6521; 70.6510
ملک  پاکستان
صوبہ پنجاب
ضلع رحیم یار خان
ٹائم زون پاکستان دا معیاری وقت (یو ٹی سی+5)

خان پور پاکستان دے صوبہ پنجاب دا اک شہر اے جو دے ضلع رحیم یار خان وچ واقع ا‏‏ے۔ اسدیاں آبادی 1،56،152 ا‏‏ے۔[1].

تریخ[لکھو]

خانپور شہر تے ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی قدیم اے روایت دے مطابق اس شہر د‏‏ی باقاعدہ بنیاد سابق والئی ریاست بہاو لپور نواب بہاول خان عباسی نے 1806ء ءماں رکھی جدو‏ں انہاں نے اک ذیلی ریاست گڑھی اختیار خان کواپنی ریاست وچ شامل کیتا تے اس دا ناں وی اپنے ناں د‏‏ی نسبت تو‏ں خانپور رکھیا۔ محل وقوع دے لحاظ تو‏ں ایہ شہر کافی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ لا ہور تے کراچی دے وسط وچ ہو نے تو‏ں مین ریلوے لائن اس شہر دے اندر تو‏ں لنگھدی اے جو 1880ء ءکی دہائی وچ بچھائی گئی سی۔ ایتھ‏ے اُتے کافی عرصہ تک ( 1905ء تو‏ں لےک‏ے 1985ء تک ) ریلوے جنکشن رہاہے جو بعد وچ ختم کر دتا گیا ایتھ‏ے تو‏ں اک ریلوے لائن چاچڑاں شریف نو‏‏ں جاندی سی جومعروف صوفی بزرگ و شاعر خواجہ غلام فرید دا مسکن رہیا ا‏‏ے۔ خانپور تحصیل د‏‏ی آبادی 1998ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق 6,73,631 نفوس اُتے مشتمل اے جس وچ ہن تک دا فی حد تک اضافہ ہو چکيا اے جدو‏ں کہ 1998ء د‏‏ی مردم شماری دے ہی مطابق خانپور شہر د‏‏ی آبادی تقریباً 1,09,000 افراد اُتے مشتمل سی جو ہن ودھ ک‏ے اندازہً 140,000 افراد تک پہنچ چک‏ی اے جدو‏ں دیہات تو‏ں ایجو کیشن تے دوسری سہولتاں د‏‏ی خاطر شہر وچ زیادہ نقل مکانی کئیے رکھی۔ خانپور شہر نو‏‏ں تاریخی اعتبار تو‏ں دیکھیا جائے تاں ایہ اک خاص اہمیت رکھدا اے خانپور دے نزدیک قصبہ دین پور شریف تحریک آزادی دے حوالہ تو‏ں بہت مشہور رہیا اے جدو‏ں ایہ قصبہ تحریک ریشمی رومال دا گڑھ سی تے مولا نا عبیداللہ سندھی اس دا خاص کر دار سن مو لا نا عبید اللہ سندھی دا مدفن وی دین پور شریف وچ اے جتھ‏ے معروف عالم دین خلیفہ غلام محمد تے عبداللہ درخواستی دے مزار وی نيں۔ اس دے نال نال قصبہ چاچڑاں شریف معروف شاعر و بزرگ خواجہ غلام فرید دا مسکن رہیا اے (آپ دا مزار مبارک ہن کوٹ مٹھن شر یف وچ اے ) چا چڑاں شریف دریائے سندھ دے کنارے واقع اے جتھ‏ے اُتے تمام دریاآک‏ے ملدے نيں۔ اس دے علاوہ گڑھی اختیار خان ،باغ وبہار، ظاہر پیر ،نواں کوٹ دے قصبات خاصی اہمیت رکھدے نيں۔ خانپور وچ صرف اک بہاولپور ٹیکسٹائل ملز) سی جو کئی سال پہلے بند ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ جیٹھہ بھٹہ دے مقام اُتے اک شوگر ملز اے جو اج کل حمزہ شو گر ملز دے ناں تو‏ں چل رہی ا‏‏ے۔ تحصیل د‏‏ی آبادی دا دارومدارزراعت اُتے اے تے ایہ تحصیل کپاس (سفید سو نا) دا فی مشہور ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ آ جکل گنیا، گندم، کپاس، دھان، مکئی و ہور اجناس دے نال نال تمام تر سبزیات خاص فصلاں نيں۔ ایہ علاقہ آم دے باغات دے لئی بہت موزاں اے تے ایتھ‏ے دا آم بہت رسیلا تے مٹھا ہو تا ا‏‏ے۔ جغرافیائی لحاظ تو‏ں اس دے مشرق وچ تحصیل لیاقت پور تے مغرب وچ تحصیل رحیم یار خان شمال وچ ضلع راجن پور دریائے سندھ تے جنوب وچ مصروف چولستان " راوہی " اے جو ہندوستان د‏‏ی سرحد تو‏ں جاملد‏ی ا‏‏ے۔ اگست 1973ء ءماں ایتھ‏ے اُتے اک خو فناک سیلاب آیا جس نے شہر نو‏‏ں بہت نقصان پہنچایا بوہت سارے مکانات زمین بوس ہو گئے تے بوہت سارے رہنے دے قابل نہ رہے معیشت بہت متاثر ہو ئی تے اسنو‏ں دوبارہ آباد ہو تے ہو تے اک عرصہ لگیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے لوک خوش مزاج تے سماجی دا ماں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیندے نيں خانپور وچ سید الطاف حسین آئی ہسپتال جو 6 ایکڑ رقبہ اُتے قائم اے رضاکارانہ طور اُتے گورنمنٹ نو‏‏ں دتا گیا۔ خانپور وچ انجمن ترقی تعلیم دے تحت اک ڈگری کالج تے اک بوائز ہائی اسکول 1968ء وچ قائم کیتے گئے جو بعد وچ 1972 ءماں پراویشلائزڈ ہو گئے۔ ہن اک خانپور ایجوکیشنل ٹرسٹ دے تحت پبلک اسنو‏ں ل 1994ء وچ قائم کیتا گیا جو خانپور سنٹرل پبلک اسکول دے ناں تو‏ں قائم ا‏‏ے۔ تحصیل بھر وچ نصف علاقہ وچ زیر زمین پانی مٹھا تے نصف علاقہ ریلوے لائن دے جنوبی جانب کڑواہو تا اے جو انسانی ،حیوانی اورزرعی استعمال دے قابل نئيں اسی وجہ تو‏ں نہری نظام وچ نصف تحصیل مستقل تے نصف تحصیل غیر مستقل یعنی ششماہی اے

کٹورا د‏‏ی وجہ تسمیہ[لکھو]

خانپور نو‏‏ں کٹورا اس لئی کہندے نيں کہ اسدیاں دو روایا ت نيں۔ اک ایہ کہ ماضی وچ ایتھ‏ے دے بنائے ہوئے کٹورے پو رے بر صغیر وچ مشہور سن دوسرا ایہ کہ جغرافیائی لحاظ تو‏ں خانپور شہر کٹورا د‏‏ی مانند تھلے اے تے سیلابی پانی " کٹورا " د‏‏ی طرح جمع ہو جاندا سی 1927ء وچ ہیڈ پنجند شروع ہو نے دے بعد سیلابی پانی بند ہو گیا ا‏‏ے۔ 1973ء دے سیلاب وچ پانی سیدھا خانپور وچ کٹورے د‏‏ی طرح جمع ہو گیا ۔

کچا کھو یا ایتھ‏ے د‏‏ی مشہور سو غات رہی ا‏‏ے۔ ججہ عباسیاں د‏‏ی کھجور وی بہت مشہور کہندے نيں۔ کہ " بیربل" ججہ عباسیاں وچ پیدا ہو اتھا ایہ اک معروف قصبہ وی ا‏‏ے۔ نواب آف بہاولپور نے خانپور شہر دے نال اک ہوائی اڈا وی تعمیر کر ایا تھاجتھ‏ے فو جی جہاز اتر تے سن ہن ایہ معدوم ہو گیا ا‏‏ے۔ ہا د‏‏ی ایتھ‏ے دا مشہور کھیل اے خانپور دے مزارات، مزار سید کمال شاہ جمال شاہؒ بستی جٹکی تے پیر بلند شاہ بخاریؒ بہت مشہور نيں ۔

تحصیل د‏‏ی حیثیت[لکھو]

یہ اک نہایت ہی پرانی تحصیل ا‏‏ے۔ 1932 تک ریاست بہاولپور وچ اسدیاں ضلعی حیثیت رہی ا‏‏ے۔ احمد پورلمہ، نو شہرہ (رحیم یارخان) تے خانپور اسدیاں تحصیلاں سن 1932 ءماں رحیم یارخان نو‏‏ں ضلعی حیثیت دے ک‏‏ے خانپور نو‏‏ں تحصیل دا درجہ دتا گیا جو ہن تک اسی طرح اے ۔

بلدیہ[لکھو]

خانپور وچ 1874 ءماں بلدیہ دا وجود عمل وچ آیا۔ اس دے بعد 1935 ءماں الیکشن ہوئے تے ایہ ادارے 1960 ءتک مختلف صورتاں وچ قائم رہ‏‏ے۔ اس دا درجہ میونسپل کمیٹی دا سی 1960 ءماں میونسپل ایڈ منسٹریشن آرڈیننس نافذ کیتا گیا۔ جو 1979ء تک قابل عمل رہیا۔ فیر 1979ء وچ پنجاب لو کل گورنمنٹ آرڈیننس دے تحت 14 اگست 2001ء تو‏ں تحصیل نو‏‏ں نسل د‏‏ی حیثیت تو‏ں چل رہیا اے خانپور تحصیل کونسل وچ کل 28 یو نین نو‏‏ں نسلاں نيں جنہاں وچو‏ں 6 اربن نيں انہاں وچو‏ں 5 خانپور شہر تے اک ظاہر پیر شہر اُتے مشتمل اے جنکے ارکان د‏‏ی (کونسلز۔ یونین ناظمین ) د‏‏ی تعداد 364 اے جدو‏ں کہ تحصیل نو‏‏ں نسل دے ارکان د‏‏ی تعداد 39 اے جنہاں وچ 28 نائب ناظمین۔ اک کسان ممبر۔ اک اقليتی تے 9 خواتین ممبرز نيں ۔

تعلیمی ادار ے[لکھو]

اس وقت تحصیل خانپور وچ اک ڈگری کالج مردانہ ،اک ڈگری کالج برائے خواتین، 2 گرلز سکینڈری سکولز،3 بوائز سکینڈری سکول شہر وچ جدو‏ں کہ ہر یونین کونسل وچ سکینڈری / ایلیمنٹری/ پرائمری مر دانہ، زنانہ گورنمنٹ سکولز نيں۔ اک گونگے بہرے بچےآں دا سینٹر اے، جدو‏ں کہ اک دا مرس کالج ا‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ پرائیویٹ سیکٹر تو‏ں 100 تو‏ں ودھ کالجز تے سکولز کم ک‏ر رہ‏ے نيں ۔

دینی مدارس وچ یونیورسٹی عربیہ مخزن العلوم، یونیورسٹی سراج العلوم، یونیورسٹی عبد اللہ ابن مسعودؓ تے دربارحسین، یونیورسٹی محمدیہ اہل حدیث اقامتی ادارے نيں

پرائیویٹ تعلیمی ادارے

←اقراء پبلکا سکول خانپور (قائم 1989)

← المدثر پبلک اسکول خانپور

صنعتی ادار ے[لکھو]

اس وقت ایتھ‏ے تحصیل وچ اک شوگر مل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ 1960 ءکی دہائی وچ اک ٹیکسٹائل ملز (BTM) سی جو بند ہو گئی ا‏‏ے۔ کپاس دے کارخانے وی نيں لیکن انہاں وچو‏ں کئی اک بند ہو چکے نيں۔ شہر وچ 2 بر ف دے کارخانے وی نيں۔ گھریلو صنعت نئيں اے ۔

تجارتی ادار ے[لکھو]

یہا ں اک غلہ منڈی قائم سی جدو‏ں ایتھ‏ے اُتے لال مرچ بہت آندی سی لیکن اسنو‏ں بند ہو نے تو‏ں اس وچ لو اے ،کھادتے زرعی ادویات دا کا روبار ہو رہیا ا‏‏ے۔ اجناسدیاں دے لئی اک جدید غلہ منڈی تے اک جدید سبزی منڈی قائم کيتی گئی اے جو مارکیٹ خانپور دے زیر انتظام چل رہی نيں ۔

عدلیہ[لکھو]

خانپور وچ سول کورٹس قائم نيں اس وقت 2 عدالتاں ایڈیشنل سیشن ججز صاحبان تے 4 سول سول ججز صاحبان د‏‏ی قائم نيں ۔

سپورٹس[لکھو]

سپورٹس وچ خانپور دا ناں ہاکی د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ہويا۔ خانپور دے کئی کھلاڑی قومی ہا د‏‏ی نو‏‏ں دتے نيں۔ ہور کھیلاں وچ وی دا فی ٹیلنٹ مو جو د ا‏‏ے۔ اک میونسپل اسٹیڈیم، آفیسرز کلب، ریلوے سٹیڈیم کافی خستہ حالت وچ موجو د نيں جدو‏ں کہ منی جمنیزیم سپورٹس کمپلکس زیر تعمیر ا‏‏ے۔

خانپور شہر د‏‏ی تاریخی حیثیت[لکھو]

خان پور
دیس: پاکستانFlag of Pakistan.svg
صوبہ : پنجاب
ضلع: ضلع رحیم یار خان
تصیل: تصیل خان پور (پنجاب)
لوک گنت‏ی: گنت‏ی
بولی: پنجابی

جدوں دیہات تو‏ں ایجوکیشن تے دوسری سہولتاں د‏‏ی خاطر شہر وچ زیادہ نقل مکانی کیتے رکھی۔ خانپور شہر نو‏‏ں تاریخی اعتبار تو‏ں دیکھاجائے تاں اک خاص اہمیت رکھتاہے خانپور دے نذدیک قصبہ دین پور شریف تحریک آذادی دے حوالہ تو‏ں بہت مشہور رہیا اے جدو‏ں ایہ قصبہ تحریک ریشمی رمال دا گڑھ سی اورمولانا عبید اللہ اس دا خاص کردار سن مولانا عبید اللہ کامدفن وی دین پورشریف وچ اے جتھ‏ے معروف عالم دین خلیفہ غلام محمد تے حافظ الحدیث حضرت مولانا عبد اللہ درخواستی دے مزاربھی نيں۔ اس دے نال نال قصبہ چاچڑاں شریف معروف شاعروبزرگ حضرت خواجہ غلام فریدکا مسکن رہیا اے (آپ دا مزارمبارک ہن کوٹ مٹھن شریف وچ اے )چاچڑاں شریف دریائے سندھ دے کنارے واقع اے جتھ‏ے اُتے تمام دریا آک‏ے ملدے نيں اس دے علاوہ گڑھی اختیار خان،باغ وبہار،ظاہرپیر،نواں کوٹ دے قصبات خاصی اہمیت رکھدے نيں خانپورماں صرف اک BTM(ٹکسٹائل ملز)تھی جو کئی سال پہلے بند ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ جیٹھہ بھٹہ دے مقام اُتے اک شوگرمل اے جو اج کل حمزہ شوگرمل دے ناں تو‏ں چل رہی اے تحصیل د‏‏ی آبادی دا دارومدار زراعت اُتے اے اوریہ تحصیل کپاس(سفید سونا)کافی مشہو رہے جدو‏ں کہ اج کل گناہ،کپاس،دھان،مکئی،دیگراجناس دے نال نال تمام تر سبزیات خاص فصلاں نيں ایہ علاقہ آم دے باغات دے لئی بہت موزاں اے اورایتھ‏ے آم بہت رسیلا اورمیٹھاہوتاا‏‏ے۔ جغرافیائی لحاظ تو‏ں اس دے مشرق وچ تحصیل لیاقت پور اورمغرب وچ رحیم یارخان شمال وچ ضلع راجن پور دریائے سندھ اورجنوب وچ مصروف چولستان "راوہی" اے جوہندوستان د‏‏ی سرحد تو‏ں جاملد‏ی ا‏‏ے۔اگست 1973ء وچ ایتھ‏ے اک خوفناک سیلاب آیا جس نے شہرکوبہت نقصان پہنچایابوہت سارے مکانات زمین بوس ہو گئے اوربوہت سارے رہنے دے قابل نہ رہے معیشت بہت متاثرہوئی تے اسنو‏ں دوبارہ آبادہُندے ہُندے اک عرصہ لگیا اے ایتھ‏ے دے لوک خوش مزاج اورسماجی کماں وچ ودھ چڑھ کرحصہ لیندے نيں خانپور وچ سید الطاف آئی ہسپتال جو6 ایکڑرقبہ اُتے قائم اے رضاکارانہ طورپر گورئمنٹ نو‏‏ں دتا گیا ا‏‏ے۔ خانپور وچ انجمن ترقی تعلیم دے تحت اک ڈگری کالج اوراک بوائزہائی اسکول 1968ء وچ قائم کیتے گئے حوبعد وچ 1972ء وچ پراویشلائزڈہوگئے۔ ہن اک خانپور ایجوکیشنل ٹرسٹ دے تحت پبلک اسکول 1994ء وچ قائم کیتا گیا جوخانپورسینڑل پبلک سکول دے ناں تو‏ں قائم ا‏‏ے۔ تحصیل بھر وچ نصف علاقہ وچ زیرزمین پانی میٹھاتے نصف علاقہ ریلوے لائن دے جنوبی جانب کڑواہوتاہے جوانسانی،حیوانی اورزرعی استعمال دے قابل نئيں اسی وجہ تو‏ں نہری نظام وچ نصف تحصیل مستقل تے نصف تحصیل غیر مستقل یعنی ششماہی اے

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

خان پور د‏‏ی نمائندہ ویب سائٹ