روبی (پروگرامنگ زبان)

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
روبی
Ruby logo.svg
پیراڈائم multi-paradigm: اوبجیکٹ اوریئنٹڈ، امپیریٹیو،، فنکشنل، reflective
اشاعت 1995؛ 24 سال پہلے (1995)
ڈیزائنر یوکوہیرو ماتسوموتو
ترقی دہندہ Yukihiro Matsumoto، et al.
مستحکم اشاعت 2.1.4 (سانچہ:Release date[1])
شعبہ تحریر duck، dynamic
Scope lexical، sometimes dynamic
اہم اطلاقات Ruby MRI، YARV، Rubinius، MagLev، JRuby، MacRuby، RubyMotion، HotRuby، IronRuby، Mruby
متاثر ایڈا،[2] سی++،[2] CLU،[3] Dylan،[3] ایفل،[2] لوا، Lisp،[3] پرل،[3] پائیتھون،[3] Smalltalk[3]
موثر Clojure، D،[4] Elixir، Falcon، Fancy،[5] Groovy، Ioke،[6] Julia،[7]Mirah، Nu،[8] potion، Reia، Swift[9]
آپریٹنگ سسٹم کراس پلیٹ فارم
اجازت نامہ Ruby License or BSD License[10][11]
فائل کی توسیع .rb، .rbw
ویب سائٹ www.ruby-lang.org

روبی (یاقوت) (انگریزی: Ruby) اک آبجیکٹ اورئنٹڈ تے عمومی مقاصد دے لئی استعمال ہونے والی پروگرامنگ بولی اے جسنو‏ں 1990ء د‏‏ی دہائی دے درمیان یوکوہیرو ماتسوموتو (Yukihiro Matsumoto) نے جاپان وچ بنایا سی ۔
اس دے مصنفین دے مطابق، روبی بولی ہور پروگرامنگ زباناں پرل، سمال ٹالک، ایفل، ایڈا تے لسپ تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔[12] روبی متعدد پروگرامنگ پیراڈائم نو‏‏ں سپورٹ کردی اے، ہور ایہ اک فنکشنل، آبجیکٹ اورئنٹڈ تے امپیریٹیو بولی ا‏‏ے۔ ہور اس وچ ڈائنامک ٹائپ سسٹم تے تے خودکار میموری مینجمنٹ د‏‏ی سہولت وی موجود ا‏‏ے۔

تریخ[لکھو]

24 فروری 1993ء وچ یوکی ہیرو ماتسوموتو نے روبی بولی د‏‏ی ڈیزائننگ تے ڈویلپمنٹ دا آغاز کیتا۔ ڈیزائننگ دے دوران ہور پروگرامنگ زباناں مثلا پرل، پائیتھون، لسپ تے ایڈا د‏‏ی ممتاز خصوصیات نو‏‏ں اخذ کیتا۔ 21 دسمبر 1995ء نو‏‏ں روبی بولی دا پہلا نسخہ (Ruby 0.95) منظر عام اُتے پیش کیتا گیا،[13][14] ہور اگلے دونے وچ روبی دے ہور تن نسخے پیش کیتے گئے۔[15] لیکن روبی بولی نو‏‏ں زیادہ مقبولیت حاصل نئيں ہوئی، فیر 2005ء وچ ڈیوڈ ہائنمائر ہانسون نے روبی بولی وچ ویب پروگرامنگ فریم ورک روبی آن ریلس لکھیا تاں اوہدی مقبولیت وچ بے حد اضافہ ہو گیا۔

روبی ناں[لکھو]

روزی بولی د‏‏ی کوڈنگ تو‏ں پہلے 24 فروری 1993ء نو‏‏ں ماتسوموتو تے اشت سوکا دے درمیان اک آن لائن چیٹنگ دے دوران ایہ ناں “روبی“ سامنے آیا۔[15] ابتدا وچ دو ناں پیش نظر سن، روبی تے کورل (Coral)۔ ماتسوموتو نے روبی دا انتخاب کیتا جو اس دے اک شریک کار دا سنگ پیدائش وی سی ۔[16][17]

ابتدائی اشاعتاں[لکھو]

روبی د‏‏ی ابتدائی اشاعت Ruby 0.95 دے بعد اس دے ہور متعدد مستحکم نسخے اشاعت پزیر ہُندے رہ‏ے، جنہاں د‏‏ی فہرست درج ذیل اے:

  • روبی 1.0: 25 دسمبر 1996[15]
  • روبی 1.2: دسمبر 1998
  • روبی 1.4: اگست 1999
  • روبی 1.6: ستمبر 2000

2000ء وچ روبی بولی جاپان وچ پائیتھون تو‏ں زیادہ مقبول ہوچک‏ی سی۔[18] ستمبر 2000 وچ پہلی انگریزی کتاب روبی پروگرامنگ دے ناں تو‏ں منظر عام اُتے آئی۔

  • روبی 1.8: اگست 2003
  • روبی 1.9: دسمبر 2007
  • روبی 2.0: 24 فروری 2013[19]

اس اشاعت وچ متعدد نويں خصوصیات متعارف کرائی گئياں۔

  • روبی 2.1: کرسمس ڈے 2013[20]

مثالاں[لکھو]

درج ذیل مثالاں نو‏‏ں کسی فائل وچ محفوظ کرکے کمانڈ لائن تو‏ں چلایا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس دے لئی پہلے Ruby لکھياں، اس دے بعد فائل دا ناں درج کرن۔
ہیلو ورلڈ د‏‏ی کلاسیکی مثال:

puts "Hello World!"

روبی دے کچھ بنیادی کوڈ:

# Everything، including a literal، is an object، so this works:
-199.abs # 199
"ice is nice".length # 11
"ruby is cool.".index("u") # 1
"Nice Day Isn't It?".downcase.split("").uniq.sort.join # " '?acdeinsty"

سٹرنگ کنورژن د‏‏ی مثال:

puts "What's your favorite number?"
number = gets.chomp
output_number = number.to_i + 1
puts output_number.to_s + ' is a bigger and better favorite number.'

سٹرنگز[لکھو]

روبی وچ سٹرنگز نو‏‏ں ڈیفائن کرنے دے متعدد طریقے نيں۔

a = "\nThis is a double-quoted string\n"
a = %Q{\nThis is a double-quoted string\n}
a = %{\nThis is a double-quoted string\n}
a = %/\nThis is a double-quoted string\n/
a = <<-BLOCK

This is a double-quoted string
BLOCK

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. nagachika (2014-10-27). "Ruby 2.1.4 Released". ruby-lang.org. http://web.archive.org/web/20181225131631/https://www.ruby-lang.org/en/news/2014/10/27/ruby-2-1-4-released/%0A%20. Retrieved on 27 October 2014. 
  2. 2.0 2.1 2.2 Cooper, Peter (2009). Beginning Ruby: From Novice to Professional, 2nd, Beginning from Novice to Professional, Berkeley: APress, 101. ISBN 1-4302-2363-4. “To a lesser extent، Python، LISP، Eiffel، Ada، and C++ have also influenced Ruby.” 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Bini, Ola (2007). Practical JRuby on Rails Web 2.0 Projects: Bringing Ruby on Rails to Java. Berkeley: APress, 3. ISBN 1-59059-881-4. “It draws primarily on features from Perl، Smalltalk، Python، Lisp، Dylan، and CLU.” 
  4. "Intro – D Programming Language 1.0 – Digital Mars". Digital Mars. http://web.archive.org/web/20181225131635/https://digitalmars.com/d/1.0/%0a%20. Retrieved on 2014-10-21. "D is a systems programming language. Its focus is on combining the power and high performance of C and C++ with the programmer productivity of modern languages like یاقوت and Python." 
  5. Bertels, Christopher (23 February 2011). "Introduction to Fancy". Rubinius blog. http://web.archive.org/web/20181225131621/https://rubinius.com/2011/02/23/introduction-to-fancy/%0A%20. Retrieved on 2011-07-21. 
  6. Bini, Ola. "Ioke". Ioke.org. http://web.archive.org/web/20181225131626/http://ioke.org/%0A%20. Retrieved on 2011-07-21. "inspired by Io، Smalltalk، Lisp and Ruby" 
  7. http://julia.readthedocs.org/en/latest/manual/introduction/
  8. Burks, Tim. "About Nu™". Programming Nu™. Neon Design Technology، Inc.. http://web.archive.org/web/20181225131630/http://programming.nu/about%0A%20. Retrieved on 2011-07-21. 
  9. Lattner, Chris (2014-06-03). "Chris Lattner's Homepage". Chris Lattner. http://web.archive.org/web/20181225131628/http://nondot.org/sabre/. Retrieved on 2014-06-03. "The Swift language is the product of tireless effort from a team of language experts، documentation gurus، compiler optimization ninjas، and an incredibly important internal dogfooding group who provided feedback to help refine and battle-test ideas. Of course، it also greatly benefited from the experiences hard-won by many other languages in the field، drawing ideas from Objective-C، Rust، Haskell، Ruby، Python، C#، CLU، and far too many others to list." 
  10. COPYING in Ruby official source repository
  11. BSDL in Ruby official source repository
  12. "About Ruby". http://web.archive.org/web/20181225131636/http://www.ruby-lang.org/en/about/. Retrieved on 2 March 2014. 
  13. More archeolinguistics: unearthing proto-Ruby
  14. "Re: history of ruby" — E-mail from Yukihiro Matsumoto to ruby-talk
  15. 15.0 15.1 15.2 http://blog.nicksieger.com/articles/2006/10/20/rubyconf-history-of-ruby History of Ruby
  16. "The Ruby Language FAQ – 1.3 Why the name 'Ruby'?". Ruby-Doc.org. http://web.archive.org/web/20181225131624/http://ruby-doc.org/error_docs/not_found.html. Retrieved on April 10، 2012. 
  17. سانچہ:Cite mailing list
  18. Yukihiro Matsumoto (October 2000). "Programming Ruby: Forward". http://web.archive.org/web/20181225131631/http://ruby-doc.com/docs/ProgrammingRuby/html/foreword.html. Retrieved on 5 March 2014. 
  19. Endoh، Yusuke. (2013-02-24) Ruby 2.0.0-p0 is released. Ruby-lang.org. Retrieved on 2013-07-17.
  20. "Ruby 2.1.0 is released". December 25، 2013. http://web.archive.org/web/20181225131627/https://www.ruby-lang.org/en/news/2013/12/25/ruby-2-1-0-is-released/. Retrieved on December 26، 2013. 

ہور پڑھو[لکھو]

سانچہ:Refbegin

سانچہ:Refend

باہرلے جوڑ[لکھو]

سانچہ:پروگرامنگ زباناں سانچہ:Ruby programming language سانچہ:FOSS سانچہ:آیزو معیارات