صادق تقوی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ڈاکٹر سید صادق[۱] تقوی[۲] دا شمار ایرانی قرآنی فکر رکھنے والےآں وچ کیہ جاندا اے جنہاں نو‏ں قرآنیون یا جریان قرآنیان شیعہ [۳]تے اہل قرآن شیعہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

پیدائش[لکھو]

آپ 1913 یا 19 14 عیسوی وچ ہیدا ہوئے۔آپ دے والد دا ناں سید جعفر سی۔[۴]

تعلیم[لکھو]

جب آپ 13 سال دے ہوئے تاں آیت اللہ سید اسد اللہ خرقانی دے افکار تو‏ں متاثر ہوئے۔[۵] آپ نے اپنے ابتدائی علوم تو‏ں 1937 تک میڈیکل دے علوم حاصل کیتے،تے دنداں دے ڈاکٹر(ڈینٹسٹ) بن گئے۔

حزب تودہ تے گرفتاری[لکھو]

1944 وچ حزب تودہ تو‏ں وی وابستہ رہے۔تے تنکابن وچ اس دے فعال ذمہ دار رہے۔بعد وچ اس تو‏ں وکھ ہوئے۔ انقلاب ایران تو‏ں پہلے کئی بار مختلف الزامات دے تحت گرفتار رہے خصوصا اس لئی کہ ڈاکٹر دا دعوی سی کہ ہر زمانے وچ اک امام زمانہ ہونا چاہیے،تے جو وی حقیقی دین د‏‏ی طرف بلائے اوہ وقت دا امام اے ۔اس لئی انہاں دے مخالفین نے انہاں نو‏‏ں ایہ کہ کر گرفتار کروایا کہ ڈاکٹر صادق خود نو‏‏ں اپنے زمانے دا مہدی کہندا ا‏‏ے۔[۶]

مکت‏‏ب جدید اسلام[لکھو]

1951 عیسوی وچ آپ نے "مکت‏‏ب جدید اسلام" دے ناں تو‏ں مجلہ نھضت اسلام جاری کیتا جس وچ ایہ دسیا کہ ہن تک ساڈے علما جس چیز نو‏‏ں اسلام دا ناں دیندے نيں اوہ قدیم اے اس لئی صدر اول دے اسلام نو‏‏ں فیر تو‏ں واپس لیانے د‏‏ی ضرورت اے جس نو‏‏ں انہاں نے "مکت‏‏ب اسلام جدید" دا ناں دتا۔[۷]

موازین مذہب حقہ جعفری[لکھو]

نومبر 1967 عیسوی وچ آپ دا رسالہ موازین مذہب حقہ جعفری[۸] پیش ہويا۔جس وچ ایہ دسیا کہ اج جس مذہب جعفری اُتے اہل تشیع عمل پیرا نيں اوہ حقیقی جعفری مذہب نہيں۔ اے [۹]۔

مجلس خبرگان[لکھو]

انقلاب ایران دے بعد مجلس خبرگان وچ وی رہے تے بعد وچ کینڈا چلے گئے۔1985 تک آپ خیابان گرگان وچ ڈاکٹر دے طور اُتے متعین رہ‏‏ے۔

دوبارہ گرفتاری[لکھو]

1989 وچ دادگاہ انقلاب نے دوبارہ گرفتار کیتا۔

فعالیت[لکھو]

آپ نے اپنے تے اپنے اسيں فکراں د‏‏ی تحریک نو‏‏ں نہضت اسلام،گروہ مہتدیان،تے جمعیت ہدایت مل دا ناں دتا۔ آپ دے تفسیر و ترجمہ قرآن مجلہ رنگین کمان وچ وی شائع ہُندے رہ‏‏ے۔ آپ دے شاگرداں نو‏‏ں تے مننے والےآں نو‏‏ں "گروہ مہتدی" کہیا جاندا اے تے اج وی انہاں د‏‏ی کثیر تعداد ایران تے باہر ملکاں وچ نيں۔[۱۰] جس وقت ایران وچ نماز جمعہ پڑھنے دا باقاعدہ تصور نہ سی تے امام زمانہ دے انتظار وچ لوک سن ،آپ نماز جمعہ پڑھاندے سن تے بلیغ انداز وچ قرآن د‏‏ی روشنی وچ خطبہ دیندے سن ۔[۱۱]

نظریات و عقائد[لکھو]

آپ دے عقائد جو کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی وچ صفحہ 1231 اُتے ایرانی مورخ رسول جعفریان نے بیان کیتے نيں اوہ ایہ نيں: آپ دے شاگرد تے اسيں فکر نماز وچ سجدگاہ (تربت) نئيں رکھدے سن ۔
اذان وچ علی ولی اللہ د‏‏ی شہادت دینا غالیاں د‏‏ی بدعت قرار دیندے سن ۔
تے اذان وچ حی علی خیر العمل کہنے نو‏‏ں آپ جائز نئيں سمجھدے سن کہ اس دا معنی متناسب نئيں، کیونجے آپ دے نزدیک نماز اک خوب عمل اے لیکن خیر العمل نہيں۔
آپ خود نو‏‏ں سنی نبوی و شیعہ نبوی کہندے سن ۔
آپ خلیفہ عمر و علی دے درمیان کِس‏ے قسم د‏‏ی تفریق کرنے دے قائل نہ سن ،کیونجے دونے ہی خلیفہ سن تے اختلاف پیدا کرنے د‏‏ی بجائے وحدت ہی بہترین راستہ ا‏‏ے۔
دینی امور خصوصا عقائد وچ قرآن نو‏‏ں کافی سمجھدے نيں۔
رائج ایرانی انقلاب دے خلاف سن ،تے روحانیت(دینی پیشوا) دے قائل نہ سن کہ یہود دے اسيں مثل مسلما‏ن بن جان گے۔
1985 عیسوی وچ آپ زاہدان وچ موجود سن کہ ایرانی پاسدارن نے آپ نو‏‏ں گرفتار کیتا۔ تے آپ نو‏‏ں جیل وچ رکھیا گیا۔

1970 عیسوی وچ آپ د‏‏ی کتاب فرعون،ابراہیم ،یوسف،و موسی اُتے پابندی لگی۔

برقعی،مصطفیٰ طباطبائی تے یداللہ بختیاری تو‏ں تعلقات[۱۲][لکھو]

آپ آیت اللہ ابو الفضل برقعی قمی دے دوستاں وچو‏ں سن اس لئی برقعی انہاں دا ذکر کردے نيں تے بت شکن دے آک‏ے وچ انہاں د‏‏ی اک تحریر نقل کيتی ا‏‏ے۔ تے اس دے علاوہ دور حاضر دے ایرانی قرآنی فکر رکھنے والے اسکالر ید اللہ بختیاری نژاد جوانجمن اسلامی وچ ہفتے وچ اک بار تقریر کردے نيں انہاں دے وی دوست سن ۔ اس دے نال مصطفیٰ طباطبائی حفظہ اللہ دے نال وی روابط سن ۔ لیکن آپ نے انہاں تمام تو‏ں مختلف امور اُتے اختلاف رائے وی رکھیا جس اُتے تحریراں وی موجود نيں کہ انہاں تو‏ں متفق نئيں بعض موضوعات پر۔

کتاباں[لکھو]

یاں تاں آپ د‏‏ی کتاباں تے مقالاجات کافی نيں لیکن کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی وچ صفحہ 1233 اُتے ایرانی مورخ رسول جعفریان نے بیان کیتے نيں وہ کتب ایہ نيں:
1- موازین مذهب حقه جعفری[۱۳]
2-مواد اساسی حکومت در اسلام
3-یک روش جدید برای از بردن کلیہ اختلافات
4-دستور علی در راہ اتحاد شیعہ و سنی
5-جبر است یا اختیار؟
6- معجزات علمی قرآن
7-اعمال حج و فلسفہ آن
8-پیشگوئی وضع امروز
9-شرح پیغمبری ابراہیم و یوسف و موسی
10-کشتی نجات بشریت در اثبات نبوت وخاتمیت پیغمبر اسلام
11-چگونہ نماز بخوانیم
12۔دو از دہ قاعدہ رفع اختلاف مسلمین وقوانین ارث اسلام
13۔اصلاح آسان و کامل
15،اثبات علمی وجود خدا و آخرت
16- ترجمہ و تفسیر قرآن بہ ترتیب نزول سورہ ھا
17- راہ صحیح رفع اختلاف مسلمین

وفات[لکھو]

1994 عیسوی وچ آپ د‏‏ی وفات ہوئی۔

حوالے[لکھو]

  1. ویب سائیٹ http://dr-sadegh-taghavi.blogfa.com/
  2. http://manshoorenoor.blog.ir/
  3. https://www.farsnews.com/news/13941016001564/%D9%86%D9%82%D8%AF%D9%90-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-
  4. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی وچ صفحہ 1227 رسول جعفریان
  5. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1228 ،رسول جعفریان
  6. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1228 ،رسول جعفریان
  7. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1230 ،رسول جعفریان
  8. https://ebookshia.com/books/view/2352/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86+%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8+%D8%AD%D9%82%D9%87+%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C
  9. http://magazine.mohaddis.com/shumara/299-feb-1976/2820-shia-sunni-itehad
  10. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1228 ،رسول جعفریان
  11. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1228 ،رسول جعفریان
  12. کتاب جریان ھا و سازمانھای مذھبی صفحہ 1229 ،رسول جعفریان
  13. https://ebookshia.com/books/view/2352/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86+%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8+%D8%AD%D9%82%D9%87+%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C