ماہم انگہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ماہم انگہ
Marriage of Adham Khan, son of Mahan Anga, Akbarnama.jpg 

مناصب
نائب السلطنت   خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں position held (P39) ویکی ڈیٹا پر
دفتر وچ
۱۵۶۰  – ۱۵۶۲ 
معلومات شخصیت
وفات 24 جون 1562  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
آگرہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
والدہ مبارکہ یوسفزئی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں mother (P25) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ سیاست دان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر

ماہم انگا (1562 وچ موت ہو گئی) مغل بادشاہ اکبر دی مکھ نرس سی۔اوہ بہت ہی سمجھدار اتے اتشاہی عورت سی، اوہ نوجوان بادشاہ دی سیاسی صلاح کار اتے 1560 توں 1562 تک مغل سامراج دی اصلی ریجینٹ رہی سی۔[۱]

جیون[لکھو]

1556 وچ ماہم انگا نے مغل بادشاہ دے طور اُتے 13 سال دی عمر وچ اس دی راج-گدی اُتے بیٹھن توں پہلاں اکبر دی مکھ نرس سی۔ اس دے اپنے بیٹے، ادھم خان،[۲] نوں اکبر دے دھرم دے بھرا وجوں جانیا جاندا اے، نوں لگبھگ شاہی پروار وچوں اک منیا جاندا سی۔ ماہم انگا،سمجھدار اتے ابھلاشی عورت سی اتے گھریلو اتے حرم دے انچارج وجوں کم سمبھالدی سی جس نے اپنی اتے اس دے پتر دے حق ودھاؤن دی منگ کیتی۔ 1560 وچ، اوہناں دوہاں نال اکبر اپنے ریجینٹ اتے سرپرست بیرم خان توں بناں بھارت آیا سی اتے اوہ اکبر نوں مناؤن دے یوگ سن کہ ہن اکبر ستاراں سالاں دا سی تے اس نوں ہن بیرم دی لوڑ نہیں سی۔ اکبر نے اپنی ریجینٹ نوں خارج کر دتا اتے اسنوں مکہ حج تے بھیج دتا۔ کجھ مہینیاں بعد بیرم دا قتل اک افغان ولوں کر دتا گیا اتے ساریاں سابقہ طاقتاں ماہم انگا نوں دے دتیاں گئیاں سن۔

حالانکہ، 1561 وچ اس دی طاقت ختم ہو گئی، جدوں کہ اکبر نے اپنے نویں وزیر اعلیٰ دے طور اُتے اتاغا خان، ماہم دے اثر توں باہر اک انسان، نوں تعینات کیتا۔[۳]

موت[لکھو]

ادھم خان نوں اتگا خان، اکبر دے پسندیدہ جنرل شمس الدین، دے قتل دے الزام وچ پھانسی دی سزا سنائی جو اپنی ماہم دے اثر ہیٹھ سی۔ جدوں اکبر نے اس دی خبر نوں بند کر دتا تاں ماہم نے مشہور ٹپنی کیتی کہ تسیں اکبر لئی سبھ ودھیا ڈھنگ نال کیتا اے ؛ اس توں تھوڑھی ویلے بعد اس دی موت ہو گئی۔

اس دی قبر اتے اس دے بیٹے دی، جو آدھم خان دی قبر دے ناں نال جانی جاندی اے، نوں اکبر نے بنایا سی، اتے اس نوں اس دے بنیادی ڈھانچے کارن بھلّ-بلئیاں دا ناں وی دتا گیا اے، مہرولی دے قطب منار دے اتر ول واقع اے۔

ادھم خان دی قبر، ، مہم انگ دی قبر، مہرولی، دلی۔
خیرل منزل، پرانا کلا، دلی دے نال اک مسجد ، مہم انگا ولوں بنائی گئی اے

خیرل منزل[لکھو]

ماہم نے 1561 وچ مغل آرکیٹیکچر ولوں اک مسجد، خیرل منزل بنوائی سی۔ بعد وچ اس نوں مدرسہ دے طور اُتے جانیا جاندا اے اتے ہن اس دے الٹ، متھرا روڈ اُتے پرانا قلعہ دلی، دکھن مشرق توں شیر شاہ گیٹ تک اے۔[۴][۵]

مشہور سبھیاچار[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Jackson, Guida M. (1999). Women rulers throughout the ages : an illustrated guide, [2nd rev.، expanded and updated ed.]۔, Santa Barbara، Calif: ABC-CLIO, 237. ISBN 978-1-57607-091-8. 
  2. Bonnie C. Wade (20 جولائی 1998). Imaging Sound: An Ethnomusicological Study of Music، Art، and Culture in Mughal India. University of Chicago Press, 95–. ISBN 978-0-226-86840-0. 
  3. Jackson, Guida M. (2009). Women Leaders of Africa، Asia، Middle East، and Pacific: A Biographical Reference (in en). Xlibris Corporation, 252. ISBN 978-1-4691-1353-1. 
  4. Sher Shah Gate IGNCA website.
  5. "Driving past Khairul Manzil". Indian Express. 26 اپریل 2009. http://www.indianexpress.com/news/driving-past-khairul-manzil/451287/0. 
  6. "Who's who in Jodhaa Akbar". http://specials.rediff.com/movies/2008/feb/13slid4.htm. 
  7. Coutinho, Natasha (24 ستمبر 2014). "It isn’t easy to let go: Ashwini Kalsekar". Deccan Chronicle. http://www.deccanchronicle.com/140923/entertainment-tvmusic/article/it-isn٪E2٪80٪99t-easy-let-go-ashwini-kalsekar. 
  8. Maheshwri, Neha (1 اکتوبر 2013). "Ashwini Kalsekar، Jaya Bhattacharya on playing Maham Anga". The Times of India. http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ashwini-Kalsekar-Jaya-Bhattacharya-Maham-Anga-Jodha-Akbar-Bharat-Ka-Veer-Putra-Maharana-Pratap/articleshow/23306201.cms. 

ہور پڑھو[لکھو]

  • Mughal Architecture of Delhi : A Study of Mosques and Tombs (1556–1627 A.D.)، by Praduman K. Sharma، Sundeep، 2001، ISBN81-7574-094-9۔ Chapter 4۔
  • B.V. Bhavan 'The Mughal Empire' (Bombay 1974) The Cambridge History of India v.4 Abu'l Fazl 'Akbarnama' Badauni.