ویتنامی لپی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ویتنامی وکیپیڈیا دا اک لیکھ

ویتنامی لپی ( ویتنامی بولی : chữ Quốc ngữ ; لفظی مطلبّ - قومی بولی لپی ) ویتنامی بولی نوں لکھن لئی ورتی جاندی جدید لپی ہے ۔ ایہہ لاطینی لپی اتے آدھارت ہے ، اتے خاص روپ توں پرتگالی لپی اتے ۔ اسوچّ کجھ ڈائیگراف اتے ایکسینٹ چہن جوڑکے ایہہ لپی بنی ہے جس وچّ چار دا استعمال ہور آواز لئی کیتا جاندا ہے جدوں کہ ہور پنج دی ورتوں ہر اک شبد دی ٹون ( tone ) دسن لئی کیتی جاندی ہے ۔ ویتنامی ورنمالا اپنی ڈائٹرکس دی بہتائت ( اتے اکثر اک ہی حرف اتے دو ڈائٹرکس ) دے کارن اسانی نال سیانی جاندی ہے ۔

حرف[لکھو]

ویتنامی ورنمالا وچّ 29 ورن ہے ۔

A Ă Â B C D Đ E Ê G H I K L M N O Ô Ơ P Q R S T U Ư V X Y
a ă â b c d đ e ê g h i k l m n o ô ơ p q r s t u ư v x y


ایہناں دے علاوہ تھلے لکھے 10 ڈائیگراف / ٹرائیگراف وی ورتے جاندے ہن -

CH , GH , GI , KH , NG , NGH , NH , PH , QU , TH , TR

لاطینی لپی دے ایہہ ورن(حرف) - F , J , W اتے Z ویتنامی بولی دے لکھائی وچّ ورتو نہیں ہندے سگوں غیرملکی شبداں دے لکھائی وچّ ہی ایہناں دا استعمال ہندا ہے ۔

ورناں دے نام اتے اچارن[لکھو]

ویتنامی ورن
ورن ناں آئی پی اے
A a a /aː˧/
Ă ă á /aː˧˥/
 â /əː˧˥/
B b bê; bờ /ɓe˧/
C c xê; cờ /se˧/
D d dê; dờ /ze˧/
Đ đ đê; đờ /ɗe˧/
E e e /ɛ˧/
Ê ê ê /e˧/
G g giê; gờ; ghê /ʒe˧/
H h hắt; hờ /hat˧˥/
I i i; i ngắn /i˧/
K k ca /kaː˧/
L l e-lờ; lờ /ɛ˧ləː˧˩/
M m em-mờ;em; mờ /ɛm˧məː˧˩/
N n en-nờ; en; nờ /ɛn˧nəː˩/
O o o /ɔ˧/
Ô ô ô /o˧/
Ơ ơ ơ /əː˧/
P p pê; pờ; bê phở (colloq.) /pe˧/
Q q cu; quy; quờ /ku˧/
R r e-rờ; rờ /ɛ˧ʐəː˧˩/
S s ét; sờ; xờ mạnh; xờ nặng /ɛt˧˥/
T t tê; tờ /te˧/
U u u /u˧/
Ư ư ư /ɨ˧/
V v vê, vờ /ve˧/
X x ích; xờ; xờ nhẹ /ik˧˥/
Y y i dài; i-cờ-rét /i˧zaːj˧˩/

ڈائیگراف اتے ٹرائیگراف دے اچارن[لکھو]

  • KH - [x]
  • NG - [ŋ]
  • NH - [ɲ]
  • PH - [f]
  • TH - []
  • TR - []
  • QU - [kw]

GH - ہور ورتنی G ( آواز i , e اتے ê دے پہلے ) . NGH - ہور ورتنی NG ( آواز i , e اتے ê دے پہلے ) .

واول[لکھو]

ویتنامی لکھائی وچّ ورتنی اتے اچارن وچّ سدھا تعلق نہیں ہے سگوں مشکل تعلق ہے ۔ کجھ حلاتاں وچّ اک ہی ورن ہور دھونیاں نوں نرپت کردا ہے ؛ دوجے پاسے دو جاں زیادہ ورن اک ہی آواز لئی استعمال ہندے نیں ۔

واول اچارن واول اچارن
a  /ɐː/, /ɐ/, /ɜ/ o &nbsp/, /w/}}
ă  /ɐ/ ô  /o/, /ɜw/, /ɜ/
â  /ɜ/ ơ  /əː/, /ɜ/
e  /ɛ/ u  /u/, /w/
ê  /e/, /ɜ/ ư  /ɨ/
i  /i/, /j/ y  /i/, /j/

وئنجن(صحیح حرف)[لکھو]

بئنجن
ورنم ( Grapheme ) آواز ( آئیپیئے ) حوالہ
اتری دکھن
b /ɓ/
c /k/
ch /c/
/ʲk/ /t/ word-final
d /z/ /j/ In Middle Vietnamese, سانچہ:Angbr was pronounced [ð].
đ /ɗ/
g /ɣ/
gh /ɣ/ Used before سانچہ:Angbr to avoid confusion with سانچہ:Angbr
gi /z/ /j/ In Middle Vietnamese, سانچہ:Angbr was pronounced [ʝ].
h /h/
k /k/
kh /x/ //
l /l/
m /m/
n /n/
ng /ŋ/
ngh /ŋ/ Used before سانچہ:Angbr to avoid confusion with سانچہ:Angbr
nh /ɲ/
/ʲŋ/ /n/ word-final
p /p/
ph /f/
qu /kw/ /w/
r /z/ /ɹ ~ ʐ/
s /s/ /s/ or /ʂ/ In Middle Vietnamese, سانچہ:Angbr was pronounced [ʂ].
t /t/
th //
tr /c/ /ʈ͡ʂ/
v /v/ /j/
x /s/ In Middle Vietnamese, سانچہ:Angbr was pronounced [ɕ].