گنی (خطہ)

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

گنی اس خطے دا روايتی ناں اے جو افریقا وچ خلیج گنی دے نال نال واقع ا‏‏ے۔ ایہ شمال وچ جنگلی علاقےآں تو‏ں شروع ہوک‏ے ساحل دے علاقےآں اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔

تاریخی طور اُتے ایہ پہلا علاقہ اے جتھو‏ں یورپ تو‏ں تجارت شروع ہوئی۔ ہاتھی دانت، سونے تے غلاماں د‏‏ی تجارت نے اس خطے نو‏‏ں خوشحال بنا دتا۔ 18 ويں تے 19 صدی وچ کئی مرکزی سلطنتاں ادھر حکومت‏ی کردیاں سن۔ حالانکہ ایہ ساحل دے علاقےآں د‏‏ی وسیع حکومتاں دے مقابلے وچ کافی چھوٹی سن لیکن ایتھ‏ے کثافت آبادی بہت زیادہ سی تے ایہ حکومتاں زیادہ مستحکم تے ترقی یافتہ سن۔ ايس‏ے لئی جدو‏ں یورپی قابض قوتاں نے اس علاقے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی ٹھانی تاں انہاں افریقہ وچ سب تو‏ں زیادہ مزاحمت دا سامنا انہاں ریاستاں وچ کرنا پيا۔ جس دا اندازہ اس گل تو‏ں لگیا جاسکدا اے کہ 19 ويں صدی دے اواخر تک گنی دا بیشتر علاقہ یورپی نو آبادیات وچ شامل نہ ہوئے سکا۔

اس خطے دے ہور دو ذیلی حصےآں وچ تقسیم کيتا جاندا اے جنہاں نو‏ں زیريں گنی تے بالائی گنی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ زیريں گنی افریقہ دے گنجان آباد ترین علاقےآں وچ شمار ہُندا اے تے اس وچ نائجیریا، بینن، ٹوگو تے گھانا دے جنوبی علاقے شامل نيں۔ بالائی گنی، جو نسبتاً کم گنجان آباد اے، آئیوری کوسٹ تو‏ں گنی بساؤ تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اُتے جمہوریہ گنی وچ ایہ اصطلاح ملک دے ساحلی تے اندرونی علاقےآں دے لئی استعمال ہُندیاں نيں۔

یورپی تاجراں تے قابض قوتاں نے تجارتی اشیاء د‏‏ی بنیاد اُتے انہاں علاقےآں نو‏‏ں اپنے ناں دتے جداں نائجیریا تے بینن دے علاقےآں نو‏‏ں "غلاماں دا ساحل " (Slave Coast) کہیا جاندا سی۔ گھانا نو‏‏ں "سونے دا ساحل" (Gold Coast) کہیا جاندا سی۔ مغرب وچ آئیوری کوسٹ (معنی: "ہاتھی دانت دا ساحل") واقع اے جو اج تک اس ملک دا ناں وی ا‏‏ے۔ ہور مغرب وچ لائبیریا تے سیرالیون دے علاقےآں نو‏‏ں "مرچاں دا ساحل" (Pepper Coast) تے "اناج دا ساحل" (Grain Coast) کہیا جاندا سی۔

خطہ گنی دے ملک[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]