ھمالیہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
ھمالیہ
پعاڑی سلسلہ
Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg
ماؤنٹ ایورسٹ
دیس
پاکستان چین ، ہندستاننیپال
اچی چوٹی ماؤنٹ ایورسٹ
اچائی 8,848 میٹر
Glacial lakes, Bhutan.jpg
ھمالیہ

ھمالیہ اک پہاڑی سلسلہ اے جیہڑا چین، نیپال، ھندستان، بھوٹان تے پاکستان وچ اے۔ ایدے نال جڑے ہوۓ ہور پہاڑی سلسلیاں ھندوکش، قراقرم تے ہور نکے سلسلے جیہڑے پامیر توں نکلدے نیں اوہناں نوں وی نال رلایا جاۓ تے اک وڈا پہاڑی پربندھ بندا اے۔ دنیا دے وڈے دریا ہمالیہ وچوں نکلدے نیں جنہاں دے پانی دی راہ وچ 18 دیساں وچ 3 ارب دے نیڑے لوک وسدے نیں جیہڑے دنیا دی لوک گنتی دا ادھ بندے نیں۔ ہمالیہ نے دکھنی ایشیاء دی رہتل تے گوڑا رنگ چاڑھیا اے تے کئی پہاڑ ہندو مت، بدھ مت تے سکھ مت لئی اچیچے نیں۔ اس پہاڑی سلسلے وچ دنیا دے سب توں اچی چوٹی ماؤنٹ ایورسٹ وی ہے۔

جدوں انڈین پلیٹ اج توں 7 کروڑ ورے پہلے کریٹیشیس ویلے وچ بحر ہند ولوں آکے یوریشین پلیٹ نال ٹکرائی سی تے ایس ٹاکرے نال دوناں پلیٹاں دے وشکار والی تھاں اپر چکی گئی تے اینج ہمالیہ دا پہاڑی سلسلہ بنیا۔ جتھے ہمالیہ اے اوتھے پہلے سمندر سی تس سمندری پدھر چکی جان باجوں پہاڑاں اتے سمندری جنوراں دے ٹانچے دسدے نیں تے ماؤنٹ ایورسٹ دی چوٹی لائم پتھر دی بنی ہوئی اے۔


نیرکتا[لکھو]

ھمالیہ سنسکرت بولی دا شبد اے جیدا مطلب اے برف دا کعر۔

جغرافیہ[لکھو]

ہمالیہ دنیا دا سب توں اچا پہاڑی سلسلہ اے۔ ایتھے دنیا دیاں 8 ہزار میٹر توں اچیاں 14 چوٹیاں ساریاں ایتھے نیں۔ ایس پہاڑے سلسلے دے وڈے ہون دا ایس گل توں وی پتہ لگدا اے جے انڈیز دے پہاڑی سلسلے وچ اکنکاگوا دی چوٹی جیہڑی 6,962 میٹر (22,841 فٹ)ایشیاء توں باہر سب توں وڈی چوٹی اے جد کے 7,200 میٹر (23,622 فٹ) توں اچیاں 100 چوٹیاں ہمالیہ وچ نیں۔ ہمالیہ دیاں 14 چوٹیاں 8,000 میٹر (26,000 فٹ) توں ود نیں۔

ہمالیہ دا پہاڑی سلسلہ لیندے توں چڑھدے ول دریاۓ سندھ دی وادی توں دریاۓ برھمپترا دی وادی اک کمان وانگون پھیلیا ہویا اے۔ ایہ 2,400 کلومیٹر (1,500 میل) لماں اے تے ایدی چوڑائی لیندے کشمیر سنکیانگ ول 400 کلومیٹر (250 میل) تے چڑھدے تبت اروناچل پردیش ول 150 کلومیٹر (93 میل) اے۔ ہمالیہ تن کٹھیاں پہاڑی سلسلیاں نال رل کے بندا اے۔ سب توں اتر والا سلسلہ سب توں اچا اے۔

ہمالیہ وچ بوٹے پنچھی جانور تے ہور جیون محول، مینہ، اچائی تے مٹی نال وکھرے دسدے نیں۔ محول پہاڑ دے مڈھ تے ٹراپیکل تے پہاڑ دیاں گاشاں تے برقنی اے جتھے ہر ویلے برف جمی ریندی اے۔ ایتھے بڑے اوکھے حالات وچ جناں وچ گاش اچائی تے پالا نیں ایہناں وچ بوٹے تے جنور جیندے نیں۔ ہمالیہ وچ نویکلے بوٹے تے جنور نیں تے بنسانی رہتل اوہنے دے جیون لئی مسلہ بن چکی اے۔ کج بوٹے ویلے توں پہلے پھل دے رۓ نیں۔ بلوط دی تھاں چیڑ آرۓ نیں۔

نیشنل پارک[لکھو]

کاربٹ نیشنل پارک، نیمدافا نیشنل پارک، چتون نیشنل پارک، چتون نیشنل پارک،چتون نیشنل پارک، کازیرانگا نیشنل پارک، بردیا نیشنل پارک، گریٹ ہیمالایان نیشنل پارک, دیوسائی نیشنل پارک, ٹولی پیر نیشنل پارک, مارگلہ ہلز نیشنل پارک, خنجراب نیشنل پارک

جیالوجی[لکھو]

ہمالیہ دا بننا

ہمالیہ ایس زمین دے سب توں نویں پہاڑی سلسلیاں وچوں آں تے ایہ زیادہ تر اتے نوں ہویاں بیٹھی پڑی تے پلٹی پڑی نال بنیا اے۔ پلیٹ ٹیکٹونکس بارے نویں سوچ، کھوج تے کاہڈاں ای ہ دسدیاں نیں جے ہمالیہ یوریشین پلیٹ تے انڈو آسٹریلین پلیٹ دے آپسی ٹاکرے تے فیر زمین دے اپر اٹھن نال بنیا اے۔ ایہ دو براعظمی پلیٹاں دے ٹاکرے نال 7 کرور ورے پہلے کریٹیشیس ویلے وچ بنن لگیا۔ انڈین پلیٹ دکھنی بحر ہند ولوں 6000 کلومیٹر دا پینڈا 15 سینٹی میٹر دی دوڑ نال کرکے 7 کروڑ ورے پہلے ٹکرائی تے 5 کروڑ ورے پہلے ایہنے ٹیتھیز سمندر جیہڑا ایہناں دوہناں پلیٹاں دے وشکار آیا بندا کردتا۔ ایہ سمندر سک گیا تے ایہ کھیوڑہ دی تھاں لون دا پہاڑ بن گیا۔ بیٹھی پڑی پتلی ہون باجوں تھلے بیٹھن دے بجاۓ اتے نوں اٹھی تے اینج پہاڑی سلسلے بندے گۓ۔ ایہ انڈین پلیٹ ہجے وی اچا نیواں تبت دے تھلے وڈی جارئی اے تے ایہنوں اتے کر رئی اے۔ اراکان پہاڑ تے اینڈامین تے نیکوبار جزیرے وی ایس ٹکران دے نال بنے۔

ایہ انڈین پلیٹ ہلے وی 67 ملی میٹر/اک سال دے ناپ نال ٹردی پئی اے تے اگے اک کروڑ وریاں وچ ایہ ایشیاء وچ 1,500 کلومیٹر جائیگی۔ ایہ ٹاکرا ہمالیہ نوں اچا وی کرریا اے انڈین پلیٹ دے ایشیائی پلیٹ نال ٹاکرے نال ایتھے زلزلے وی آندے نیں۔