ہریہر رائے اول

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ہریہر رائے اول
Harihara Musée Guimet 897 1.jpg 

بانی وجے نگر سلطنت
معلومات شخصیت
جم تریخ 1336  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 1356  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Vijayanagara Empire.png وجیانگر سلطنت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
خاندان سنگم خاندان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں family (P53) ویکی ڈیٹا پر
وجے نگر سلطنت
سنگما خاندان
ہری ہرا رایا 1336–1356
بکّا رایا 1356–1377
ہری ہرا رایا دوم 1377–1404
وروپاکشا رایا 1404–1405
بکّا رایا دوم 1405–1406
دیورایا اول 1406–1422
رامچندرا رایا 1422
ویرا وجیہ بکّا رایا 1422–1424
دیو رائے دوم 1424–1446
ملکارجنا رایا 1446–1465
وروپاکشا رایا 1465–1485
پراوڑھا رایا 1485
سالوا خاندان
سالوا نرسمہا دیوا رایا 1485–1491
تما بھوپالا 1491
نرسمہا رایا دوم 1491–1505
تولوا خاندان
تولوا نرسا نایکا 1491–1503
ویرا نرسمہا رایا 1503–1509
کرشنا دیوا رایا 1509–1529
اچیوتا دیوا رایا 1529–1542
وینکٹا اول 1542
سداسوا رایا 1542–1570
اراویڈو خاندان
الیہ راما رایا 1542–1565
تروملا دیوا رایا 1565–1572
سریرانگا 1572–1586
وینکٹا دوم 1586–1614
سریرانگا دوم 1614
راما دیوا رایا 1617–1632
وینکٹا سوم 1632–1642
سریرانگا سوم 1642–1646

ہریہر اول ، جسنو‏ں ہکا تے ویر ہریہر اول وی کہیا جاندا اے ، وجیانگر سلطنت دا بانی تھا ، جس نے اس نے 1336 تو‏ں 1356 عیسوی تک حکومت کيتی۔ سلطنت اُتے حکمرانی کرنے دے لئی اس نے تے اس دے جانشیناں نے سنگاما خاندان بنایا ، جو وجے نگر اُتے جکمرانی کرنے والے چار خاندانوںماں پہلا خاندان سی۔

وہ بھاوانا سنگاما دے وڈے بیٹے سن ۔

[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

ہکا تے اس دے بھائی بوکا د‏‏ی مڈھلا جیون نسبتا نامعلوم اے تے زیادہ تر اکاؤنٹس مختلف نظریات اُتے مبنی ني‏‏‏‏ں۔ ہوئیسل شہنشاہ ویرا بلالا سوم دے بھتیجے ، بلاپا ڈنڈاناک نے ہریہر د‏‏ی اک بیٹی نال شادی کيتی سی۔ [1] اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ہریہر دا تعلق ہوئیسل دربار تو‏ں سی۔ اقتدار وچ آنے دے فورا. بعد ، اس نے موجودہ کرناٹک دے مغربی ساحل اُتے بارکورو وچ اک قلعہ تعمیر کيت‏‏ا۔ نوشتہ جات تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ 1339 وچ ضلع اننت پور ضلع گٹی وچ اپنی نشست تو‏ں موجودہ کرناٹک دے شمالی حصےآں دا انتظام ک‏ر رہ‏ے سن ۔ انہاں نے شروع وچ ہییسالہ ویرا بالالا سوم د‏‏ی 1343 وچ ہلاکت دے بعد اس د‏ی پوری حدود اُتے مکمل کنٹرول حاصل کرنے تو‏ں پہلے ہی ریاست ہویسل دے شمالی حصےآں نو‏‏ں کنٹرول کيت‏‏ا۔ انہاں دے زمانے دے کناڈا دے تحریر انہاں نو‏ں کرناٹک ودتا ولاس ("عظیم علم تے مہارت دے ماہر ") ، بھاشیتپوپواورائرنڈ ("ان جاگیرداراں کا سزا دینے والے نيں جو اپنا وعدہ پورا نئيں کردے") ، تے اریریویبھڈا ("دشمن بادشاہاں دے لئےاگ") کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بھائیاں وچ ، کمپنا نے نیلور خطے اُتے حکومت کیت‏‏ی ، مدپا نے مولاباگالو خطے دا انتظام کيت‏‏ا ، مراپا نے چندر گٹٹی د‏‏ی نگرانی د‏‏ی تے بوکا رایا اس دا نائب سی۔

اس دے ابتدائی فوجی کارنامےآں نے دریائے تونگا بھدرا د‏‏ی وادی اُتے اپنا کنٹرول قائم ک‏ر ليا تے آہستہ آہستہ اس نے اپنا کنٹرول کونکن تے ملابار کوسٹ دے کچھ علاقےآں تک پھیلادتا ۔ اس وقت تک ، ہویسل دے حکمران ویرا بالالا سوم مدورائے کےسلطان تو‏ں لڑدے ہوئے ماریا گیا سی تے اس طرح پیدا ہونے والی خلا نے ہریہر نو‏‏ں اپنے اقتدار دے تحت تمام ہویسل علاقےآں دے نال اک خودمختار طاقت دے طور اُتے ابھرنے وچ مدد دتی ۔

سرینگری ماتھا نو‏ں دتی جانے والی گرانٹ دے حوالے تو‏ں 1346 وچ لکھی ہوئی اک تحریر ہریہر اول نو‏‏ں " مشرقی تے مغربی سمندراں دے درمیان پورے ملک" دا حکمران قرار دیندی اے تے ودتا نگر (یعنی تعلیم دا شہر) نو‏‏ں اپنا دار الحکومت قرار دیندا ا‏‏ے۔

ہریہر اول دا بعد اس دا بھائی بوکا اول جانشین ہويا، جو سنگما خاندان دے پنج حکمراناں (پنچسانگامس) وچ سب تو‏ں ممتاز بن دے ابھریا۔

پیشرو
ویر بلالا سوم
وجے نگر سلطنت دا راجہ
1336–1356
جانشین
بوکا رائےاول

حوالے[لکھو]

  • ڈاکٹر سوریا ناتھ یو کامت ، کرناٹک د‏‏ی جامع تریخ ، ایم سی سی ، بنگلور ، 2001 (دوبارہ طباعت 2002)
  • چوپڑ‏ا ، پی این ٹی دے رویندرن تے این سبرراہیمیم۔ جنوبی ہندوستان د‏‏ی تریخ ۔ ایس چند ، 2003۔ سانچہ:آئی ایس بی این آئی ایس بی این   81-219-0153-7