اتلا امریکہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
Location North America.svg
تھاں 24,709,000 مربع کلومیٹر
لوک گنتی 528,720,588
سنگنا 22.9/مربع کلومیٹر
دیس 23
بولیاں انگریزی، فرانسیسی، ہسپانوی

اتلا امریکہ (North America) زمین دے اتلے ادھے حصے چ تے لیندے حصے ول اک براعظم اے۔ ایدے اتر ول آرکٹک سمندر، چڑھدے ول بحر اوقیانوس لیندے ول بحرالکاہل دکھن ول بحیرہ کریبیئن تے دکھنی امریکہ اے۔


ایہ 24,709,000 مربع کلومیٹر (9,540,000 مربع میل) تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہنے زمین دا 4.8% تھاں تے سکی زمین دا تھاں ملیا ہویا اے۔ ایدے 23 دیساں وچ 529 ملین لوک وسرۓ نیں۔ تھاں نال ایہ دنیا دا تیجا وڈا تے لوک گنتی نال دنیا دا چوتھا وڈا براعظم اے۔

ناں[لکھو]

ایدا ناں اک اطالوی سمندری کھوجی امریگو وسپوکی دے ناں تے جیہنے 1497 تے 1502 دے وشکار ایسدے کںدیاں دے دوالے پھریا تے ایہ گل دسی جے ایہ تھاں ہندستان نئیں، جرمن نقشے بنانوالیاں مارٹن والڈیسملر تے میٹتھیاس رنکمان نے 1507 وچ رکھیا۔

تریخ[لکھو]

پرانا جیون ویلہ دے انت تے وشکارلہ ویلہ (جیالوجی) دے مڈھ تے اتلا امریکہ وڈے براعظم پینجیہ نال جڑیا سی تے یوریشیاء دے لیندے پاسے ول سی۔ پینجیہ دے بنن تے، 48 کروڑ ورے پہلے، اپلیچین پہاڑ بنے تے ایہناں نوں اسیں دنیا دے سب توں پرانے پہاڑ کہ سکنے آں۔ 20 کروڑ ورے پہلے جدوں پینجیہ وچ تریڑاں پیاں تے ایدے انگ اک دوجے توں پرے ہون لگے تے اتلا امریکہ لوریشیہ وچ سی یوریشیاء توں وکھرا ہون توں پہلے تے آپ براعظم بنن توں پہلے کریٹیشیس ویلے وچ 8 توں 5۔5 کروڑ ورے پہلے راکی پہاڑی سلسلے بنے۔ پانامہ دی پٹی 30 لکھ ورے پہلے ابھری جیدے بنن تے اتلا امریکہ دکھنی امریکہ نال جڑیا۔ 10،000 ورے پہلے برفانی ویلہ مکن تے گلیشیر دے پچھے ہون تے وڈیاں جھیلاں بنیاں۔


امریکہ باجوں ای انسانوں زمینی ناپ دے ویلیاں با رے پتہ چلیا۔ کسے وی ہور دیس توں امریکہ وچ ڈائینوسار دیاں چوکھیاں ونڈاں لبیاں نیں۔ ایدی وجہ ایتھوں دیاں زمینی پدھراں، محول، تریخ تے لوکاں وچ لبن دی پکھ اے۔


نیڑے تریڑے 15000 ورے پہلے اتلے چڑھدے روس ولوں لوک اتلے امریکہ اپڑے جدوں ایہ برف نال الاسکا نال جڑیا ہویا سی۔ ایہ تھلے ول کینیڈا امریکہ میکسیکو تے ہور تھل ول پھیلدے وسدے تے رہتلاں بناندے گۓ۔

ہرنان کورٹیز نے 1521 وچ ازٹیک سلطنت تے سپین ولوں مل ماریا۔ ایہ کھوج ویلہ سی۔ یورپی لوک امریکہ دیاں تھانواں تے اپنے کلیم بنا رۓ سن تے اوہناں دے آن نال ایسیاں بیماریاں وی ایتھے اپڑیاں جناں دا ایتھون دے پرانے لوکاں کول کوئی بچاؤ نئیں سی۔ پرانے لوکاں دی گنتی روگاں تے خونی لڑائیاں باجوں تھوڑی ہوندی گئی۔

جغرافیہ[لکھو]

اتلا امریکہ نویں دنیا یا لیندے ادے پاسے دے اتلے انگ نوں کیندے نیں۔ پانامہ تے کولمبیا دے بارڈر تے ڈارین دا چھمب والا تھاں کیہونوں دکھنی امریکہ توں وکھ کردا اے۔ کج لوک پانامہ نہر تے اتلا امریکہ مکا دیندے نیں۔ کریبین جزیرے اتلے امریکہ دا انگ نیں۔ براعظم دے سمندری کنڈے لمے تے ٹٹے پجے نیں۔ خلیج میکسیکو براعظم اندر پانی دا وڈا کٹ اے ایس مگروں خلیج ہڈسن، خلیج سینٹ لارنس تے خلیج کیلیفورنیا آندیاں نیں۔

ایدے جزیریاں وچ کینیڈی آرکٹک جزیرہ جٹ، باہاما، گریٹر انٹلیز، لیسر انٹلیز، الیوٹن جزیرے تے گرینلینڈ نیں۔ ایس براعظم نوں چار وڈے جغرافیائی تھانواں وچ ونڈیا جاسکدا اے (تے اگے اوہناں نوں کئی نکے تھانواں وچ ونڈیا جاسکدا اے): وڈے ویہڑے، ایہ خلیج میکسیکو توں لے کے کینیڈی آرکٹک تک پھیلے نیں؛راکی پہاڑ تے کیلیفورنیا توں لے کے الاسکا دا پہاڑی تھاں؛ کینیڈی شیلڈ؛ اپلیچین پہاڑ تے چڑھدے کنڈے تے ویہڑے۔

جیالوجی دے ناپ نال کینیڈا دنیا دے سب توں پرانے تھانواں وچ گنیا جاندا اے۔ ایدیاں ادیاں پڑیاں کیمبرین توں پہلے ویلے دیاں نیں تے کینیڈا وچ کچیاں دھاتاں دے ان گنت ذخیرے نیں۔

لوک[لکھو]

اتلے امریکہ وچ سب توں جوکھی لوک گنتی والا دیس امریکہ ہے۔ ایتھے 311.6 ملین لوک وسدے نیں؛ میکسیکو 112,322,757 لوکاں نال دوجا وڈا دیس اے تے 32,623,490 لوکاں نال تیجا وڈا دیس اے۔ میکسیکو شہر، نیویارک شہر، لاس اینجلس، شکاگو، ٹورونٹو، ہوانا تے مونٹریال ایس براعظم دے وڈے شہر نیں۔ اتلا امریکہ وچ کئی نسلاں دے لوک وسدے نیں۔ ایتھے پرانے ریڈ انڈین، یورپی گورے کالے افریقی وڈیاں نسلی ٹولیاں نیں۔ چینی تے دکھنی ایشیاء دے واسی وی وڈی گنتی وچ ایتھے ہیگے نیں۔

بولیاں[لکھو]

انگریزی، فرانسیسی تے ہسپانوی اتلے امریکہ دیاں وڈیاں بولیاں نیں. انگریزی تے فرانسیسی کینیڈا دیاں سرکاری بولیاں نیں۔ انگریزی کینیڈا تے امریکہ دے نال بیلیز تے کج کریبین دیساں وچ بولی جاندی اے۔

دیس[لکھو]

دیس دا ناں تے چنڈا
تھاں
لوک گنتی
سنگنا
راج گڑھ
اتلا امریکہ
Flag of Bermuda.svg · برمودا 54 65,000 1203.7 ہیملٹن، برمودا
Flag of Canada.svg · کینیڈا 9,984,670 33,573,000 3.4 اٹاوہ
Flag of Greenland.svg · گرین لینڈ 2,166,086 57,000 0.026 نوک
Flag of Mexico.svg · میکسیکو 1,964,375 112,322,757 57.1 میکسیکو شہر
Flag of France.svg · سینٹ پیرے تے مائکلیون 242 6,000 24.8 سینٹ پیرے
Flag of the United States.svg · امریکہ 9,629,091 311,630,000 32.7 واشنگٹن ڈی سی
وشکارلہ امریکہ
Flag of Belize.svg · بیلیز 22,966 307,000 13.4 ہیلموپان
Flag of Costa Rica.svg · کوسٹا ریکا 51,100 4,579,000 89.6 سان جوز
Flag of El Salvador.svg · ال سالواڈور 21,041 6,163,000 293.0 سان سلواڈور
Flag of Guatemala.svg · گویٹے مالا 108,889 14,027,000 128.8 گویٹے مالا شہر
Flag of Honduras.svg · ہونڈراس 112,492 7,466,000 66.4 ٹیکوسیگلپا
Flag of Nicaragua.svg · نکاراگوا 130,373 5,743,000 44.1 ماناگوا
Flag of Panama.svg · پانامہ 75,417 3,454,000 45.8 پانامہ شہر

بارلے جوڑ[لکھو]