آبخازی بولی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ابخاز
Abkhaz
Аԥсуа бызшәа; аԥсшәа
چ مقامی ابخازيا تے ابخاز تارکین وطن
بولن والے
113,000 (1993)[1]
لہجے
Abzhywa
Sadz
سریلک لپی (آبخاز اکھر)
سرکاری حثیت
سرکاری بولی
ابخازیا;[lower-alpha 1] خودمختار جمہوریہ ابخازیا، جارجیا
بولی کوڈ
ISO 639-1 ab
ISO 639-2 abk
ISO 639-3 abk
Glottolog سانچہ:Glottolink[2]
Idioma abjasio.png


آبخاز بولی (Abkhaz language) (تلفظ: /æpˈhɑːz/) [3] زیادہ تر آبخازیہ وچ بولی جان والی اتلی لہندی قفقازی بولی ہے۔

آبخاز /æpˈhɑːz/[4] اک اتلی لہندی قفقازی بولی ہے۔ ہے جو زیادہ تر آبخاز لوکاں ولوں بولی جاندی ہے۔ ایہہ ابخازیا دی سرکاری بولی ہے جتھے اسدے 10 لکھ بلارے ہن۔[1] اس دے نال ہی ایہہ بولی ترکی، جارجیا، شام، اردن وغیرہ ملکاں وچّ آبخاز تارکین وطن ولوں بولی جاندی ہے۔ 2010 دی روسی جنگننا مطابق روس وچّ آبخاز دے 6,786 بلارے ہن۔[5]

جغرافیائی ونڈ[لکھو]

آبخاز مکھ طور اتے آبخازیا وچّ بولی جاندی ہے۔ ایہہ آبخاز مہاجر تارکین وطن ولوں خاصطور اتے ترکی، جارجیا، شام، اردن اتے ہور ملکاں وچّ وی بولی جاندی ہے۔

فونیٹک ویونت[لکھو]

آبخاز وچّ وئنجناں(صحیح حروف) دی گنتی بہت زیادہ ہے۔ معیاری آبخاز وچّ 58 وئنجن ہن۔ 

لپی[لکھو]

آبخاز بولی نوں لکھن لئی 1862 وچّ سریلک لپی اتے آدھارت لپی ورتی جان لگی۔ 1909 وچّ اک 55 اکھری سریلک لپی دی ورتوں کیتی جان لگی۔

لہجے[لکھو]

آبخاز دیاں مول روپ وچّ تنّ لہجے منے جاندے ہن:

  • آبزیوا - ایہہ قفقاز وچّ بولیا جاندا ہے۔ اسدا ناں آبزیوا دے تریخی علاقے دے ناں اتے رکھیا گیا ہے۔
  • بزیب - ایہہ لہجہ قفقاز اتے ترکی وچّ بولیا جاندا ہے۔ اسدا ناں بزیب علاقے دے ناں اتے رکھیا گیا ہے۔
  • سادز - ایہہ اج کلّ ترکی وچّ ہی بولیا جاندا ہے۔ ایہہ بزیپ اتے کھوستا دریا دے علاقے وچّ بولیا جاندا ہے۔

ساہتی آبخاز بولی آبزیوا اتے آدھارت ہے۔

لکھتی نظام[لکھو]

А а
[a]
Б б
[b]
В в
[v]
Г г
[ɡ]
Гь гь
[ɡʲ]
Гә гә
[ɡʷ]
Ҕ ҕ
[ʁ/ɣ]
Ҕь ҕь
[ʁʲ/ɣʲ]
Ҕә ҕә
[ʁʷ/ɣʷ]
Д д
[d]
Дә дә
[dʷ]
Е е
[ɛ]
Ж ж
[ʐ]
Жь жь
[ʒ]
Жә жә
[ʒʷ]
З з
[z]
Ӡ ӡ
[d͡z]
Ӡә ӡә
[d͡ʑʷ]
И и
[j/jɨ/ɨj/i]
К к
[kʼ]
Кь кь
[kʼʲ]
Кә кә
[kʼʷ]
Қ қ
[kʰ]
Қь қь
[kʲʰ]
Қә қә
[kʷʰ]
Ҟ ҟ
[qʼ]
Ҟь ҟь
[qʼʲ]
Ҟә ҟә
[qʼʷ]
Л л
[l]
М м
[m]
Н н
[n]
О о
[ɔ]
П п
[pʼ]
Ԥ ԥ
[pʰ]
Р р
[r]
С с
[s]
Т т
[tʼ]
Тә тә
[tʼʷ]
Ҭ ҭ
[tʰ]
Ҭә ҭә
[tʷʰ]
У у
[w/wɨ/ɨw/u]
Ф ф
[f]
Х х
[x/χ]
Хь хь
[xʲ/χʲ]
Хә хә
[xʷ/χʷ]
Ҳ ҳ
[ħ]
Ҳә ҳә
[ħʷ]
Ц ц
[t͡s]
Цә цә
[t͡ɕʷʰ]
Ҵ ҵ
[t͡sʼ]
Ҵә ҵә
[t͡ɕʼʷ]
Ч ч
[t͡ʃʰ]
Ҷ ҷ
[t͡ʃʼ]
Ҽ ҽ
[t͡ʂʰ]
Ҿ ҿ
[t͡ʂʼ]
Ш ш
[ʂʃ]
Шь шь
[ʃ]
Шә шә
[ʃʷ]
Ы ы
[ɨ]
Ҩ ҩ
[ɥ/ɥˤ]
Џ џ
[d͡ʐ]
Џь џь
[d͡ʒ]
Ь ь
[ʲ]
Ә ә
[ʷ]

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 ابخاز
    Abkhaz
    at Ethnologue (18th ed., 2015) سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "e18" defined multiple times with different content
  2. (2013) "Abkhazian", Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  3. Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
  4. Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
  5. Row 7 in (in Russian) (XLS). http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls. 

ملاحظے[لکھو]