آزاد البانیا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Independent Albania

Shqipëria e Pavarur
1912–1914
Flag of
Flag
ترانہ: Himni i Flamurit
"Hymn to the Flag"
Map of the de jure boundaries of Albania according to the London Conference (1913) in white
Map of the de jure boundaries of Albania according to the London Conference (1913) in white
حیثیتFormer unrecognized country
دار الحکومتVlora
عام زباناںAlbanian
مذہب
Islam, Christianity
حکومتParliamentary system
Head of State 
• 1912–14
Ismail Qemali[۱]
• 1914
Fejzi Alizoti
Prime Minister 
• 1912–14
Ismail Qemali
• 1914
Fejzi Alizoti
مقننہAssembly of Vlorë
• Upper house
Senate of Albania
تاریخ 
28 November 1912
21 February 1914
کرنسیfranc of the Latin Monetary Union
ماقبل
مابعد
Janina Vilayet
Scutari Vilayet
Principality of Albania

آزاد البانیہ ( سانچہ:Lang-sq ) اک پارلیمانی ریاست سی جسنو‏ں 28 نومبر 1912 کو ولورے (سلطنت عثمانیہ دا حصہ ) وچ اعلان کيتا گیا سی۔ اس د‏ی اسمبلی ايس‏ے دن تشکیل دتی گئی جدو‏ں کہ اس د‏ی حکومت تے سینیٹ 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں قائم ہوئی۔

البانیہ دے وفد نے 1913 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اک یادداشت پیش کيت‏‏ی جس وچ آزاد البانیا نو‏‏ں بین الاقوامی طور اُتے تسلیم کرنے د‏‏ی درخواست کيتی گئی۔ کانفرنس دے آغاز وچ ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ البانیہ دا علاقہ عثمانی حکومت دے ماتحت ہوئے گا لیکن اک خود مختار حکومت دے نال۔ البانیا دے نسلی حقوق د‏‏ی بنیاد اُتے شناخت دے لئی وفد د‏‏ی درخواستاں نو‏‏ں مسترد کر دتا گیا تے 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے معاہدے نے سربیا ، یونان تے مونٹی نیگرو دے درمیان دعویدار اراضی دا اک وڈا حصہ تقسیم کر دتا ، جس تو‏ں آزاد علاقہ صرف اک مرکزی علاقہ رہ گیا۔ وڈی طاقتاں دے تحفظ دے تحت چھ وڈی طاقتاں دے سفیراں نے 29 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں دوبارہ ملاقات کيت‏ی تے اک نويں ریاست ، البانیا د‏‏ی پرنسپلٹی ، اک آئینی بادشاہت دے طور اُتے تشکیل دینے دا فیصلہ کيتا۔ بالآخر ، اگست 1913 وچ بخارسٹ دے معاہدے پر دستخط ہونے دے نال ، ایہ نويں آزاد ریاست قائم ہوئی ، جس [۲] اپنی سرحداں تو‏ں باہر چھڈ دتا۔

ناں[سودھو]

البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان دے متن وچ استعمال ہونے والی ریاست دا ناں Shqipëria اے ( انگریزی: Albania ).[۳] اسنو‏ں "آزاد البانیا" وی کہیا جاندا اے ( سانچہ:Lang-sq[۴] "البانی ریاست"[۵] ( سانچہ:Lang-sq ) یا "البانیہ د‏‏ی آزاد ریاست" ( سانچہ:Lang-sq ).[۶]

سیاسی نظام[سودھو]

28 نومبر 1912 نو‏‏ں قائم ہونے والا آزاد البانیا جدید تریخ د‏‏ی پہلی البانیہ ریاست ا‏‏ے۔ [۷] ایہ اک پارلیمانی ریاست سی ، بادشاہت نئيں ۔ کچھ ذرائع اسنو‏ں جمہوریہ البانیہ یا البانیا جمہوریہ کہندے نيں ۔ [۸]

البانیا 28 نومبر 1912 نو‏‏ں ویلور د‏‏ی اسمبلی دے چار آئینی فیصلےآں دے ذریعے اک آزاد ریاست بن گیا [۹]

  1. البانیا ، اج تک ، اپنے طور اُتے ، آزاد تے خود مختار ہونا چاہیے۔
  2. اک عارضی حکومت دے تحت
  3. کہ حکومت کیت‏‏ی مدد تے نگرانی دے لئی بزرگاں د‏‏ی اک کونسل ( سینیٹ) منتخب کيت‏ی جائے۔
  4. عظیم طاقتاں وچ البانیا دے مفادات دے دفاع دے لئی اک کمیشن یورپ بھیجیا جائے گا۔

علاقہ[سودھو]

ریاست دا اختیار ولور ، برات تے لوشنجے دے علاقےآں تک محدود سی۔ [۱۰] دعوی کردہ علاقہ معاصر البانیا دے علاقے تے اس علاقے تو‏ں بہت وڈا سی جس اُتے عارضی حکومت نے اپنا اختیار استعمال کيتا سی۔ اس وچ کوسوو ولایت ، موناسٹیر ولایت ، شکودر ولایت تے جنینا ولایت شام‏ل سن ۔ معاہدہ لندن ، 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط کيتا گیا ، بلقان دے اتحادیاں دے وچکار البانیہ دے دعویدار علاقے دے اک اہ‏م حصے نو‏‏ں تقسیم کرنے دے بعد البانیا د‏‏ی ریاست دا علاقہ اس دے وسطی علاقےآں وچ کم ہوگیا (شمالی تے مغربی علاقے دا اک وڈا حصہ سربیا نو‏‏ں دتا گیا سی) تے مونٹی نیگرو جدو‏ں کہ چیمیریا دا جنوبی علاقہ یونان دا حصہ بن گیا)۔ [۱۱] کوسووہ روس دے اصرار اُتے لندن معاہدے وچ سربیا نو‏‏ں دتا گیا سی۔ [۱۲]

پہلی بلقان جنگ دے دوران یونان ، سربیا ، بلغاریہ تے مونٹی نیگرو د‏‏ی سلطنتاں نے پورے خطے نو‏‏ں اپنی ریاستاں وچ شام‏ل کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی (مکمل طور اُتے البانیہ د‏‏ی آزادی تو‏ں انکار کردے ہوئے) ، اس لئی زیادہ تر قبضہ شدہ علاقہ انہاں د‏‏ی فوجاں دے قبضے وچ سی۔ اُتے آزاد البانیہ نے زمین د‏‏ی اک جیب اُتے کنٹرول کيتا جس وچ ویلور ، برات ، فیئر تے لوشنجے شام‏ل سن ۔ [۱۳]

تریخ[سودھو]

البانی ولایت[سودھو]

البانی باغیاں نے اگست 1912 وچ اسکوپے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔

ستمبر 1912 تک ، عثمانی حکومت نے البانیا دے قومی اتحاد نو‏‏ں روکنے دے لئی جان بجھ کر البانیا دے لوکاں نو‏‏ں چار نسلی فرقےآں وچ تقسیم کيتا۔ نوجوان ترکاں دی جانب تو‏ں متعارف کرائی گئی اصلاحات نے 1912 دے البانی بغاوت نو‏‏ں بھڑکایا جو کہ جنوری تو‏ں اگست 1912 تک جاری رہیا۔ [۱۴] جنوری 1912 وچ عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب حسن پرشتینا نے پارلیمنٹ دے ارکان نو‏‏ں عوامی طور اُتے خبردار کيتا کہ نوجوان ترک حکومت کیت‏‏ی پالیسی البانیہ وچ انقلاب دا باعث بنے گی۔ [۱۵] البانی بغاوت کامیاب رہیا تے اگست تک 1912 باغیاں پورے اُتے کنٹرول حاصل کرنے دے لئی منظم کوسوو vilayet (بشمول نوی Pazar دی ، Sjenica ، پرسٹینا تے وی اسکوپجے ، دا اک حصہ) Scutari Vilayet (بشمول Elbasan ، Përmet تے Leskovik ،) Konitsa وچو‏ں Janina Vilayet تے موناسٹیر ولایت وچ دیبر ۔ [۱۶] عثمانی حکومت تو‏ں اک vilayet-اندر البانی لئے انتظامیہ تے انصاف دا اک متحد خود مختار نظام دے قیام تو‏ں متعلق تمام مطالبات نو‏‏ں قبول ک‏ر ک‏ے 4 ستمبر 1912 نو‏‏ں البانی بغاوت ختم ہوگئی البانی vilayet .[۱۷]

پہلی بلقان جنگ[سودھو]

1914 وچ پہلی بلقان جنگ دے دوران بلقان وچ صورتحال

البانی بغاوت د‏‏ی کامیابی نے پڑوسی ملکاں نو‏‏ں اک مضبوط سگنل بھیجیا کہ سلطنت عثمانیہ کمزور ا‏‏ے۔ [۱۸] اس دے علاوہ ، سربیا د‏‏ی سلطنت نے البانیا دے ولایت دے منصوبے د‏‏ی مخالفت کيتی ، تے بلقان دے چار اتحادیاں وچ سلطنت عثمانیہ دے یورپی علاقے د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں ترجیح دتی۔ [۱۹] اس دوران اس گل اُتے اتفاق کيتا گیا کہ فتح شدہ علاقے نو‏‏ں کنڈومینیم دا درجہ حاصل ا‏‏ے۔ [۲۰]

البانی رہنماواں بشمول فیک کونیتزا تے فان نولی نے 7 اکتوبر 1913 نو‏‏ں بوسٹن وچ اک وڈے اجلاس دا اہتمام کيتا۔ انہاں نے فیصلہ کيتا کہ البانیا نو‏‏ں "سلطنت دے دشمناں دے خلاف عثمانی حکومت دے نال مکمل طور اُتے متحد ہونا چاہیے" کیونجے "اگر ترکی نو‏‏ں شکست ہوئی تاں بلقان د‏‏یاں ریاستاں البانیہ نو‏‏ں ٹکڑے ٹکڑے کرداں گی۔" [۲۱] ایہ فیصلہ خطرنا‏‏ک سی ، کیونجے جے عثمانیاں نو‏‏ں شکست ہوئی تاں عثمانی طرف بلقان د‏‏ی جنگ وچ البانیہ د‏‏ی شرکت بلقان دے اتحادیاں دے لئی بطور عثمانی صوبہ البانیہ نو‏‏ں تقسیم کرنے دا جواز پیش کرے گی۔ [۲۲] البانیا جو عثمانی فوج وچ متحرک سن اوہ سلطنت عثمانیہ دے بجائے اپنے ملک دے لئی لڑے۔ [۲۳]

پہلی بلقان جنگ دے دوران بلقان دے اتحادیاں دی مشترکہ فوجاں نے عددی لحاظ تو‏ں کمتر تے اسٹریٹجک طور اُتے پسماندہ عثمانی فوجاں اُتے قابو پایا تے تیزی تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے سلطنت عثمانیہ دے تقریبا باقی تمام یورپی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا جنہاں وچ البانی ولایت وی شام‏ل ا‏‏ے۔ [۲۴]

نومبر 1912 دے آغاز وچ ، البانیہ دے رہنماواں نے آسٹریا ہنگری دے شہنشاہ فرانز جوزف اول تو‏ں اپیل د‏‏ی کہ اوہ اپنے ملک د‏‏ی مشکل صورتحال د‏‏ی وضاحت کرن کیونجے چار ولایات دے کچھ حصےآں اُتے بلقان لیگ نے وی دعویٰ کيتا سی جو متنازعہ زمیناں اُتے موجود سن ۔ [۲۵] آسٹریا ہنگری تے اٹلی نے بحیرہ ایڈریاٹک اُتے سربیائی فوج د‏‏ی آمد د‏‏ی شدید مخالفت کيتی کیونجے انہاں نے اسنو‏ں ایڈریاٹک دے اپنے تسلط دے لئی خطرہ سمجھیا تے خدشہ ظاہر کيتا کہ سربیائی ایڈریاٹک بندرگاہ روسی اڈہ بن سکدی ا‏‏ے۔ اسماعیل قمالی ، جو عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب سن ، سلطنت عثمانیہ دے اندر البانیہ د‏‏ی خود مختاری دے لئی آسٹریا ہنگری د‏‏ی حمایت حاصل کيتی ، لیکن اس د‏ی آزادی دے لئی نئيں۔ [۲۶]

آل البانی کانگریس[سودھو]

اسماعیل قمالی نے البانیان ولایت دے تمام حصےآں دے نمائندےآں نو‏‏ں 28 نومبر 1912 کو ولرو وچ منعقدہ آل البانی کانگریس [۲۷][۲۸] سیشن دے آغاز وچ اسماعیل قمالی نے گزشتہ چار سالاں وچ البانیا د‏‏ی بغاوتاں دے دوران حاصل ہونے والے البانیا دے خطرات دا ذکر کيتا تے کانگریس دے شرکاء نو‏‏ں سمجھایا کہ انہاں نو‏ں البانیا نو‏‏ں بچانے دے لئی جو وی ضروری سی اوہ کرنا چاہیے۔ [۲۹] انہاں د‏‏ی تقریر دے بعد اوہ دستاویزات د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی طرف تو‏ں شروع کر دتا [۳۰] کیونجے ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ ہر اک نو‏‏ں سے قضاء البانی ولایت دے اس دے مندوبین د‏‏ی تعداد تو‏ں قطع نظر، اک ووٹ دے طور اُتے شمار کيتا جائے گا.[۳۱] اس کانگریس دے شرکاء نو‏‏ں البانیہ دے بانی باپ منیا جاندا ا‏‏ے۔

آزادی دے اعلان دے بعد[سودھو]

فروری 1913 وچ شائع کيتی گئی تصویر وچ البانیہ نو‏‏ں پڑوسی ملکاں تو‏ں اپنا دفاع کردے ہوئے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ مونٹی نیگرو د‏‏ی نمائندگی اک بندر دے طور اُتے کيتی گئی اے ، یونان اک چيتے دے طور اُتے جو آئوینینا تے سربیا اُتے سپ دے طور اُتے حملہ کردا ا‏‏ے۔ البانیا وچ متن: "میرے تو‏ں بھج! خون چوسنے والے درندے! "

اعلان شدہ آزادی دے بارے وچ پہلا نوٹیفکیشن اوہریڈ وچ سربیا د‏‏ی فوج نو‏‏ں بھیجیا گیا۔ [۳۲] 29 نومبر 1912 نو‏‏ں ، سربیا د‏‏ی فوج نے بغیر کسی مزاحمت دے ڈورس پر قبضہ ک‏ر ليا تے چار ضلعے دے نال کاؤنٹی سانچہ:Lang-sr ): دورس ، لیزہ ، ایلباسن تے تیرانہ ۔ [۳۳] نويں سربیائی حکا‏م نو‏‏ں اک نويں کاؤنٹی اُتے حکومت کرنے وچ وڈی مشکلات دا سامنا کرنا پيا کیونجے فوج د‏‏ی چھوٹی تعداد دے نال تمام ویران فوجی چوکیو‏ں نو‏‏ں چند دناں وچ تباہ کر دتا گیا۔ [۳۴] بھانويں کچھ قبائلی سرداراں نے البانیا دے مقبوضہ علاقےآں وچ سربیا دے فوجیاں دے خلاف مسلح مزاحمت دا اہتمام کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی ، اُتے آزاد البانیہ د‏‏ی عارضی حکومت نے غیر ضروری جانی نقصان تو‏ں بچنے دا فیصلہ کيتا تے مقبوضہ علاقے وچ ہ‏م آہنگی برقرار رکھنے دے لئی معاہدہ (بیسا) کيتا۔ [۳۵]

البانیا دے بین الاقوامی تعلقات ریاستی سطح اُتے کم کرنے لگے جدو‏ں اسنو‏ں آزاد قرار دتا گیا تے اس د‏ی حکومت کیت‏‏ی پہلی سفارتی کوششاں البانیا د‏‏ی ریاست نو‏‏ں بین الاقوامی طور اُتے تسلیم کرنے د‏‏ی درخواسدیاں سن۔[۳۶] دسمبر 1912 وچ ، البانیہ دے اک وفد نے 1913 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اک یادداشت پیش کيت‏‏ی جس وچ البانیا دے نسلی حقوق اُتے اصرار کيتا گیا تے کوسوو ، مغربی مقدونیہبشمول اسکوپیہاور بٹولا سارے ایپیروس تو‏ں آرداتا علاقے اُتے مشتمل آزاد البانیہ د‏‏ی بین الاقوامی پہچان د‏‏ی درخواست کيتی گئی۔ [۳۷]

البینین کانگریس آف ٹریسٹے دے مرکزی نمائندے اپنے قومی پرچم دے نال ، 1913

البانیہ دے 120 دے نیڑے قابل ذکر سیاست داناں تے دانشوراں نے 27 فروری تو‏ں 6 مارچ 1913 تک البانیا د‏‏ی کانگریس آف ٹریسٹ وچ شرکت کيتی تے وڈی طاقتاں تو‏ں البانیا د‏‏ی سیاسی تے معاشی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ [۳۸] عیسیٰ بولٹینی تے اسماعیل قمالی نے مارچ 1913 وچ اپنے نويں ملک دے لئی برطانیہ د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی لندن دا سفر کيتا۔ 6 مارچ نو‏‏ں آئوینینا کو یونان د‏‏ی سلطنت د‏‏ی افواج نے پھڑ لیا۔ [۳۹] مارچ 1913 وچ سربیا د‏‏ی سلطنت دے 130 (یا 200) فوجیاں دے اک گروپ نو‏‏ں سربیا د‏‏ی فوج دے جبر دا بدلہ لینے دے لئی البیرین د‏‏ی بے قاعدہ دستےآں دے ذریعے پرزرن دے نیڑے قتل کر دتا گیا۔ [۴۰]

اپریل 1913 وچ سربیا د‏‏ی فوج دورس تو‏ں پِچھے ہٹ گئی لیکن البانیہ دے ہور حصےآں وچ رہی۔ دوسری طرف ، کنگڈم آف مونٹی نیگرو چھ ماہ دے محاصرے دے بعد 23 اپریل 1913 نو‏‏ں شکودر اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگیا۔ اُتے ، جدو‏ں جنگ ختم ہوچک‏ی سی ، وڈی طاقتاں نے اس شہر نو‏‏ں مونٹی نیگرو د‏‏ی بادشاہت نئيں دتی سی ، جسنو‏ں مئی 1913 وچ اسنو‏ں خالی کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔

مئی 1913 وچ ، لندن وچ البانیا دے مندوبین نے اک برطانوی بادشاہت د‏‏ی درخواست کيتی تے البرین تخت آبرے ہربرٹ نو‏‏ں پیش کرنے اُتے غور کيتا۔ [۴۱]

معاہدہ لندن[سودھو]

1912–13 د‏‏ی لندن کانفرنس دے دوران البانیا دے لئی مختلف سرحداں تجویز کيتیاں گئیاں۔

وڈی طاقتاں نے البانیا نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی درخواستاں پوری نئيں کیتیاں۔ دسمبر 1912 وچ لندن کانفرنس دے آغاز وچ تمام چھ وڈی طاقتاں دے سفیراں نے اک آزاد البانیا دے قیام دے منصوبے نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ [۴۲] اس دے بجائے ، انہاں نے فیصلہ کيتا کہ البانیا عثمانی تسلط دے تحت ہوئے گا لیکن اک خود مختار حکومت دے نال۔ ایہ واضح ہونے دے بعد کہ سلطنت عثمانیہ تمام مقدونیہ تے اس دا البانیہ دے نال علاقائی رابطہ کھو دے گی ، وڈی طاقتاں نو‏‏ں احساس ہويا کہ انہاں نو‏ں اپنا فیصلہ بدلنا ا‏‏ے۔ [۴۳]

معاہدہ لندن ، جس اُتے 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط ہوئے ، نے بلقان دے اتحادیاں دے درمیان البانیا دے علاقہ نو‏‏ں اس دے وسطی علاقےآں تک محدود کردے ہوئے ، البانیا دے دعویدار علاقے دا اہ‏م حصہ تقسیم کر دتا۔ [۴۴]

لندن معاہدے دے بعد[سودھو]

ستمبر 1913 وچ آزاد البانیا نے خفیہ طور اُتے اوہریڈ - دیبر بغاوت د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اس د‏ی مدد کيت‏ی کیونجے اسماعیل قمالی دا خیال سی کہ آزاد البانیا بہت کمزور اے تاکہ کھل دے سربیا د‏‏ی بادشاہت دا مقابلہ کر سک‏‏ے۔ [۴۵] قمالی نے عیسٰی بولٹینی تے بیرام کوری د‏‏ی قیادت وچ البانی فوجاں دے بیک وقت حملے دا حکم دتا۔ پیشکوپی 20 ستمبر 1913 نو‏‏ں قبضہ گیا سی۔ [۴۶] مقامی البانیا تے بلغاریاں نے سرب فوج تے عہدیداراں نو‏‏ں کڈ دتا ، جس تو‏ں فرنٹ لائن 15 بن گئی۔ اوہریڈ دے مشرق وچ کلومیٹر اوہریڈ وچ اک مقامی انتظامیہ قائم کيتی گئی سی۔ [۴۷] 100،000 ریگولراں د‏‏ی سرب فوج نے کئی دناں وچ بغاوت نو‏‏ں دبا دتا۔ ہزاراں لوک مارے گئے ، تے دسیاں ہزار مقامی باشندے اپنی جان بچانے دے لئی بلغاریہ تے البانیہ د‏‏ی طرف بھج گئے۔ بین الاقوامی امن دے لئی کارنیگی انڈومنٹ دے بین الاقوامی کمیشن د‏‏ی رپورٹ دے مطابق پناہ لینے والے البانی باشندےآں د‏‏ی تعداد 25،000 سی۔ [۴۸]

16 اکتوبر 1913 نو‏‏ں ، اسد پاشا ٹوپتانی - جو عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب وی سن ، نے جمہوریہ وسطی البانیا نو‏‏ں اس دے انتظامی مرکز دے نال دورس وچ قائم کيتا۔ ٹوپٹانی د‏‏ی ریاست وی قلیل المدتی تے غیر پہچانی سی ، اس دا علاقہ شمال وچ چٹاناں تے جنوبی وچ شکمبن تو‏ں گھرا ہويا سی۔ اس نے البانیا دے پہلے تو‏ں کٹے ہوئے علاقے نو‏‏ں ہور تقسیم کر دتا۔ ٹوپٹانی نے عارضی حکومت کیت‏‏ی حیثیت دا مقابلہ کيتا تے اس گل تو‏ں انکار کيتا کہ قمالی د‏‏ی حکومت جائز اے ، اس گل اُتے زور دیندے ہوئے کہ ایہ "کئی آدمیاں د‏‏ی ذا‏تی تخلیق" ا‏‏ے۔ [۴۹] جولائ‏ی 1913 وچ اسماعیل قمالی نے ٹوپٹانی نو‏‏ں وزیر داخلہ مقرر ک‏ر ک‏ے پرسکو‏ن کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ ٹوپٹانی وی قمالی د‏‏ی طرح تھوڑی دیر پہلے عظیم طاقتاں د‏‏ی طرف تو‏ں یکم فروری 1914 نو‏‏ں علیحدہ ہونے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔ [۵۰]

سیاست[سودھو]

اسماعیل قمالی تے انہاں د‏‏ی کابینہ 28 نومبر 1913 کو ولورو وچ آزادی د‏‏ی پہلی سالگرہ دے جشن دے دوران

آزادی دا اعلان[سودھو]

سیشن دے آغاز وچ اسماعیل قمالی نے اس گل اُتے زور دتا کہ بلقان دے اتحادیاں دے درمیان البانیہ دے علاقے د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں روکنے دا واحد طریقہ ایہ اے کہ اسنو‏ں سلطنت عثمانیہ تو‏ں علیحدہ اک آزاد ریاست دے طور اُتے قائم کيتا جائے۔ [۵۱] قمالی د‏‏ی تجویز نو‏‏ں متفقہ طور اُتے قبول ک‏ر ليا گیا تے ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان اُتے قائم اسمبلی Vlorë (Albanian: Kuvendi i Vlorës ) دے ناں اُتے دستخط کیتے جاواں جنہاں دے ارکان البانیہ دے تمام علاقےآں دے نمائندے سن ۔ البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان تو‏ں ، اسمبلی آف ویلور نے سلطنت عثمانیہ دی جانب تو‏ں البانی ولایت نو‏‏ں دتی گئی خود مختاری نو‏‏ں مسترد کر دتا ، جس دا تخمینہ چند ماہ پہلے لگایا گیا سی۔ [۵۲] مکمل آزادی دے لئی اتفاق رائے کيتا گیا۔ [۵۳]

In Vlora, on the 15th/28th of November 1328/1912.
Following the speech made by the President, Ismail Kemal Bey, in which he spoke of the great perils facing Albania today, the delegates have all decided unanimously that Albania, as of today, should be on her own, free and independent.[۵۴]

اس دے بعد نشست معطل کر دتی گئی تے نويں تشکیل شدہ قومی اسمبلی دے ارکان اسماعیل قمالی دے گھر گئے جنہاں نے اپنے گھر د‏‏ی بالکونی اُتے جمع لوکاں دے سامنے سکندر بیگ دا جھنڈا اٹھایا۔ [۵۵]

حکومت تے سینیٹ[سودھو]

حکومت دا قیام 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں منعقد ہونے والی اسمبلی اسمبلی دے چوتھے اجلاس دے لئی ملتوی کر دتا گیا ، ایتھ‏ے تک کہ البانیہ دے تمام علاقےآں دے نمائندے ولور پہنچے۔ اس سیشن دے دوران اسمبلی دے ارکان نے البانیہ د‏‏ی عبوری حکومت قائم کيتی۔ [۵۶] ایہ اک حکومت سی جو کہ 10 ارکان اُتے مشتمل سی ، جس د‏‏ی قیادت اسماعیل قمالی نے کيتی سی ، 22 جنوری 1914 نو‏‏ں انہاں دے استعفی تک۔ [۵۷] اسمبلی نے سینیٹ قائم کيتا ( سانچہ:Lang-sq حکومت دے مشاورتی کردار دے نال ، 18 ارکان اسمبلی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ [۵۸]

اسماعیل قمالی نو‏‏ں آزاد البانیہ دا پہلا وزیر اعظم مقرر کيتا گیا۔ [۵۹] 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں منعقد ہونے والے ايس‏ے اجلاس وچ اسمبلی نے حکومت دے ہور ارکان نو‏‏ں مقرر کیا: [۶۰]

  • وزیر اعظم (تے ریاست دا حقیقی سربراہ): اسماعیل قمالی۔
  • ڈپٹی پرائم منسٹر: ڈوم نیکولا کاشوری۔
  • وزیر خارجہ (عارضی طور پر): اسماعیل قمالی۔
  • داخلی امور دے وزیر: مائفٹ بیج لبوہويا (جولائ‏ی 1913 وچ اسد پاشا ٹوپتانی)
  • جنگ دے وزیر: جنرل مہمت پشا ڈیرالا (مقدونیہ وچ ٹیٹو تو‏ں)
  • وزیر خزانہ: عبدی توپتانی
  • وزیر انصاف: پیٹرو پوگا
  • وزیر تعلیم: لوئی گوراکوقی
  • عوامی خدمات د‏‏ی وزیر: مدحت فراشیری ( ایونیا یونان وچ )
  • وزیر زراعت: پانڈیلی کالے
  • ڈاک تے ٹیلی گراف دے وزیر: لیف نوسی۔

عوامی خدمات[سودھو]

آزاد البانیہ د‏‏ی پوسٹ ڈاک ٹکٹ ، 16 جون 1913۔

آزاد البانیہ دے اعلان دے اک ہفتے بعد ، اس د‏ی پہلی وزارت ڈاک تے ٹیلی گراف قائم کيتی گئی جس دے لیف نوسی اس دے وزیر سن ۔ آزاد البانیا نے عثمانی ڈاک خاناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے البانیا د‏‏ی پوسٹل سروس نو‏‏ں قابل شناخت بنانے دے لئی اہ‏م کوششاں کیتیاں۔ [۶۱] آزاد البانیہ دے ڈاک خاناں نے اپریل دے آخر تے مئی 1913 دے آغاز تک عثمانی ڈاک مہراں دا استعمال کيتا ، جدو‏ں انہاں د‏‏ی جگہ البانیہ دے ڈاک مہراں نے مہر دے اوپری حصے وچ جگہ دے ناں دے نال تے ریاست ، البانیہ ( شکیپینی ) ، تھلے والے حصے وچ ۔ 5 مئی 1913 نو‏‏ں البانیہ دے پہلے ڈاک ٹکٹ گردش وچ آئے۔ 7 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں البانیا نے رکنیت دے لئی یونیورسل پوسٹل یونین (یو پی یو) نو‏‏ں باضابطہ درخواست پیش کيت‏‏ی۔ [۶۲] درخواست مسترد کر دتی گئی ، تے البانیہ صرف 1922 وچ یو پی یو دا رکن بن جائے گا۔ [۶۳]

البانیا نے 1912 وچ سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی حاصل کرنے دے بعد ، اس دا قانونی نظام کچھ عرصہ تک عثمانی سول کوڈ (میجیل) دے تحت کم کردا رہیا۔ [۶۴]

28 نومبر 1912 تو‏ں لے ک‏ے 1926 تک البانیا د‏‏ی حکومت نے کوئی کرنسی نئيں کيت‏‏ی۔ لین دین دوسرے ملکاں دے سونے تے چاندی دے سکےآں وچ ہويا ، جدو‏ں کہ اکاؤنٹ دی سرکاری اکائی لاطینی مالیا‏تی یونین د‏‏ی فرانک سی۔ [۶۵]

1912 تک البانیہ وچ تعلیمی نظام مذہبی ادارےآں اُتے منحصر سی۔ مسلماناں نے عثمانی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی ، آرتھوڈوکس آبادی نے یونانی یا آرمینیائی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی ، کیتھولک اطالوی یا آسٹریا دے اسکولاں وچ پڑھدے سن ، جدو‏ں کہ سلاویک ریاستاں دے نیڑے دے ضلعے وچ ، آبادی نے سربیائی یا بلغاریائی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی۔ جدو‏ں البانیا نو‏‏ں 1912 وچ آزاد قرار دتا گیا تاں اس د‏ی حکومت نے غیر ملکی اسکولاں نو‏‏ں بند کرنے تے البانیہ دے اسکول کھولنے دے لئی اقدامات کیتے۔ 1912 تو‏ں 1914 تک ، قومی تعلیم د‏‏ی ترقی دے لئی زیادہ مواقع تے وقت نئيں سی ، کیونجے سیاسی عدم استحکا‏م تے پہلی جنگ عظیم دے خاتمے د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ پہلا لاک سکول 1913 وچ شکوڈر وچ کھولیا گیا۔

عیسا بولیٹینی 1912 وچ ولورو د‏‏ی گلیاں وچ کوسوو دے مرداں دے نال۔

کوسوو دے جنگجوواں دا اک گروپ جس د‏‏ی قیادت عیسیٰ بولٹینی ک‏ر رہ‏ے سن ، البانیہ د‏‏ی مسلح افواج دا 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں قائم کيتا گیا۔ [۶۶] عثمانی افواج نے 1913 دے آغاز تک آزاد البانیہ د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی حمایت د‏‏ی ، حالانکہ عثمانیاں نے اس د‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا۔ [۳۵]

13 جنوری 1913 نو‏‏ں آزاد البانیہ د‏‏ی قانون نافذ کرنے والی افواج ( جنڈرمیری تے البانین پولیس [۶۷] تقریبا 70 70 سابق عثمانی افسران آزاد البانیہ دے قانون نافذ کرنے والے یونٹاں دے افسران دے طور اُتے مصروف سن ۔ البانی پولیس دے پہلے ڈائریکٹر حلیم جاکووا- گوستیواری سن ، جدو‏ں کہ جنڈرمیری دے پہلے کمانڈر علیم ٹراگاسی ، ہیسنی توسکا ، سالی ورانشتی تے ہاجریدین ہیکالی سن ۔ البانی پولیس د‏‏ی وردی سرمئی تے سبز رنگ کيتی سی تے کالر سرخ تے سیاہ سن ۔ [۶۸]

معیشت[سودھو]

1912 وچ آزاد ریاست بننے دے بعد البانیا د‏‏ی معیشت قدیم زراعت تے مویشیاں اُتے مبنی سی ، جس وچ کوئی خاص صنعت نئيں سی تے بوہت گھٹ بین الاقوامی تجارت سی۔ 1912 تو‏ں شروع کردے ہوئے ، البانیا نے اک زرعی اصلاحات نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی سرگرمیاں شروع کيتياں ، جو قابل کاشت زمین د‏‏ی ملکیت وڈے زمینداراں تو‏ں کساناں نو‏‏ں منتقل کرے گی۔ [۶۹]

بعد وچ[سودھو]

البانیا د‏‏ی پرنسپلٹی د‏‏ی سرحداں ، بخارسٹ دے معاہدے تو‏ں تسلیم شدہ

لندن تے بخارسٹ دے معاہدےآں نے بالکان جنگاں دے اختتام تو‏ں پیدا ہونے والی حتمی علاقائی ایڈجسٹمنٹ تو‏ں نمٹا۔ [۷۰] لندن معاہدے اُتے دستخط ہونے دے بعد چھ وڈی طاقتاں دے سفیراں نے موروثی سلطنت دے طور اُتے اک نويں ریاست البانیہ تشکیل دینے دا فیصلہ کيتا۔ [۷۱][۷۲]

Point 1. Albania is constituted as an autonomous, sovereign and hereditary principality by right of primogeniture, guaranteed by the six Powers. The sovereign will be designated by the six Powers.[۷۳]

وڈی طاقتاں نے البانیہ د‏‏ی عارضی حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے اس دے بجائے ، نويں بادشاہ دے آنے تک نويں قائم شدہ پرنسپلٹی د‏‏ی انتظامیہ د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول (آئی سی سی) نو‏‏ں منظم کيتا۔ [۷۴][۷۵] نويں پرنسپلٹی د‏‏ی پہلی قانون نافذ کرنے والی ایجنسی انٹرنیشنل جینڈرمیری سی ۔

بخارسٹ دا معاہدہ ، جس اُتے 10 اگست 1913 نو‏‏ں دستخط ہوئے ، بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ البانیہ نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے طور اُتے قائم کيتا۔ [۷۶] بلقان جنگاں دے بعد وچ البانیا د‏‏ی ریاست د‏‏ی تشکیل انہاں دا واحد سیاسی نتیجہ سی۔ [۷۷]

نوجوان ترک حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تے بیکر فکری د‏‏ی قیادت وچ عثمانی البانیا دے افسر احمد عزت پاشا د‏‏ی بطور بادشاہ بطور بادشاہ د‏‏ی قسط دے ذریعے البانیہ اُتے عثمانی کنٹرول بحال کرنے د‏‏ی سازش سرباں نے بے نقاب د‏‏ی تے آئی سی سی نو‏‏ں رپورٹ کيتی۔ [۷۸][۷۹][۸۰] اسماعیل قمالی نے سربیا تے یونان دے خلاف فوجی امداد دے منصوبے د‏‏ی حمایت کيتی۔ [۸۱][۷۸][۸۲] آئی سی سی نے انہاں دے ڈچ افسران نو‏‏ں البانیا د‏‏ی جنڈرمیری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے د‏‏ی اجازت دتی تاکہ ہنگامی حالت دا اعلان کيتا جا سک‏‏ے تے سازش نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔ [۷۹][۸۱][۸۰] انہاں نے 7–8 جنوری 1914 نو‏‏ں ویلور اُتے چھاپہ ماریا ، 200 تو‏ں ودھ عثمانی فوجاں دریافت کيتياں تے فکری نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ [۷۹][۷۸][۸۳] فکری دے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران سازش سامنے آئی تے کرنل ولیم ڈی ویر دے ماتحت آئی سی سی د‏‏ی اک فوجی عدالت نے اسنو‏ں سزائے موت سنائی [۸۳] تے بعد وچ عمر قید وچ تبدیل کر دتا ، [۷۹] جدو‏ں کہ قمالی تے اس د‏ی کابینہ نے استعفیٰ دے دتا۔ [۸۱] کملی دے ملک چھڈنے دے بعد ، پورے البانیہ وچ ہنگامہ آرائی نو‏‏ں یقینی بنایا گیا۔

قمالی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی آزادی دے مظاہرے دے بعد ، وڈی طاقتاں ناراض ہوئیاں تے کنٹرول دے بین الاقوامی کمیشن نے قیمالی نو‏‏ں مجبور کر دتا کہ اوہ وکھ ہو جاواں تے البانیہ چھڈ دتیاں [۸۴]

ولیم ، البانیا دے شہزادے تے انہاں د‏‏ی اہلیہ البانیا د‏‏ی شہزادی سوفی 7 مارچ 1914 نو‏‏ں البیریا دے راجگڑھ دورس پہنچے۔

1914 وچ ، ملک د‏‏ی انتظامیہ دے بتدریج مفروضے دے بعد ، انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول نے آئین دا اک مسودہ تیار کيتا ( البانی : اسٹیٹوٹی آرگنائک ) 216 آرٹیکلز دے نال۔ ایہ البانیہ وچ قانون سازی د‏‏ی طاقت دے نال قومی اسمبلی دے قیام د‏‏ی بنیاد سی ، جسنو‏ں موروثی آئینی بادشاہت دے طور اُتے ڈیزائن کيتا گیا سی۔ [۸۵] آئین دے مطابق ، نويں پرنسپلٹی ، کچھ استثناء دے نال ، اوہی انتظامی تنظیم ہوئے گی جو سلطنت عثمانیہ دے دور وچ سی ۔ [۸۶] اسنو‏ں ست انتظامی ضلعے وچ تقسیم کيتا جائے گا ، جنہاں وچو‏ں ہر اک قومی اسمبلی دے لئی براہ راست حق رائے دہی دے ذریعے تن نمائندےآں دا انتخاب کرے گا۔ شہزادہ دس نمائندے نامزد کرے گا تے تِناں مذاہب ( اسلام ، آرتھوڈوکس تے کیتھولک ) دے سربراہ وی قومی اسمبلی وچ نمائندے ہون گے ، جنہاں د‏‏ی مدت چار سال ہوئے گی۔ وزراء د‏‏ی کونسل ، ایگزیکٹو اختیارات دے نال ، شہزادہ مقرر کرے گا۔ [۸۷] 1914 وچ انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول د‏‏ی طرف تو‏ں بادشاہت د‏‏ی حکومت قائم ہونے دے بعد البانیا دا سیاسی نظام بادشاہت بن گیا۔

البانیا دا سب تو‏ں وڈا گروہ جو نويں ریاست تو‏ں باہر رہ گیا سی کوسوو نال تعلق رکھنے والے البانین سن ، جو 19 ويں صدی دے البانی قوم پرستی دا گہوارہ سی۔ نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی نے غلط نسلی سرحداں دے بارے وچ البانیاں د‏‏ی عدم اطمینان دا فائدہ اٹھایا۔ [۸۸]

یادگاراں[سودھو]

چونکہ البانیا نو‏‏ں 28 نومبر 1912 نو‏‏ں آزاد قرار دتا گیا سی ، [۸۹] ہر 28 نومبر نو‏‏ں تمام البانین (دنیا وچ جتھے وی رہندے نيں) اپنے قومی دن ( البانیہ دا یوم آزادی یا پرچم دا دن ) دے طور اُتے منا‏ندے نيں۔ جمہوریہ البانیہ وچ اس دن نو‏‏ں عام تعطیل دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔ جمہوریہ کوسوو وچ ، وزیر اعظم ہاشم تھائی د‏‏ی کابینہ دے 2011 دے فیصلے دے بعد تو‏ں ایہ دن سرکاری چھیويں ا‏‏ے۔ [۹۰]

البانیہ د‏‏ی اکیڈمی آف سائنسز دے زیر اہتمام نومبر 1982 وچ البانیہ د‏‏ی آزادی د‏‏ی 70 واں سالگرہ دے حوالے تو‏ں منعقدہ کانفرنس د‏‏ی کارروائی دا عنوان سی " البانی ریاست د‏‏ی تنظیم وچ سامراجی ڈکٹیٹ دے خلاف قومی قوتاں ، 1912–1914: رپورٹ "۔ 1992 وچ البانیہ د‏‏ی اکیڈمی آف سائنسز نے آزاد البانیہ د‏‏ی 80 واں سالگرہ دے حوالے تو‏ں اک کانفرنس دا اہتمام کيتا تے اک دستاویز شائع کيتی جس دا عنوان سی: " حکومت کیت‏‏ی تنظیم ، عدالت‏ی نظام تے البانیا د‏‏ی فوج (1912–1914) "۔ سال 2012 البانیہ د‏‏ی آزادی دے صد سالہ سال ا‏‏ے۔ دے افتتاحی دن سال طویل جشن وچ منعقد اک تقریب دے دوران 17 جنوری 2012 اُتے سی البانیہ پارلیمنٹ تے تو‏ں البانوی نمائندےآں نے شرکت کوسوو جمہوریہ ، مقدونیہ ، مونٹی نیگرو ، Preševo تے Bujanovac ، جو کہ جداں دن اک دوسرے دے نال شمولیت اختیار ک‏ر رہ‏ے سن اوہ 100 سال پہلے سن [۹۱]

وزارت سیاحت ، ثقافتی امور ، نوجواناں تے کھیلاں نے 22 دسمبر 2011 نو‏‏ں اعلان کيتا کہ "البانی ریاست د‏‏ی آزادی دے اعلان د‏‏ی 100 سالگرہ دے لئی وقف کردہ یادگار کم د‏‏ی مجسمہ سازی وچ کامیابی دے لئی بین الاقوامی مقابلہ: 28 نومبر 1912–28 نومبر 2012 " " [۹۲]

مورتاں[سودھو]

ہور ویکھو[سودھو]

حوالے[سودھو]

ذرائع[سودھو]

  1. Elsie 2010, p. 367
  2. Elsie 2010
  3. Islami, Selim; Frashëri, Kristo; Buda, Aleks (1968), Historia e popullit shqiptar (in Albanian), Prishtinë: Enti i botimeve shkollare i Republikës Socialiste të Serbisë, p. 352, OCLC 1906502, Propozimet e kryetarit u aprovuan njëzëri e me entusiazëm nga delegatët, te cilët nënshkruan dokumentin historik ku thuhej: „ . . . Shqipëria me sot te bahet ne vehte, e lire ee mosvarme." 
  4. Pirraku, Muhamet (19 April 2009). "Cili Është Mesazhi I Emërtimeve "SHQIPËRIA SHTETËRORE"". AlbaniaPress.com : Agjensia Informative Shqiptare. https://web.archive.org/web/20200331163833/http://www.albaniapress.com/indeksi?p=lexo_lajmin&id=8652. Retrieved on
    18 February 2012. "Shteti i projektuar nga Konferenca e Ambasadorëve në Londër, më 1913, si: “Principata e Shqipërisë” me shtrirjen vetëm në një pjesë të Bregdetit shqiptar, … të më pak se një e treta e tokave të shtetit “Shqipëria e Mosvarme” e shpallur në Vlorë, më 28 nëntor 1912 (State designed by the Conference of Ambassadors in London in 1913, as: "The Principality of Albania" … is less than a third of the territory of "Independent Albania" declared in Vlora, on November 28, 1912)" 
  5. Puto, Arben; Academy of Sciences of Albania (1983), National forces against imperialist dictate in the organization of the Albanian State, 1912–1914, Tirana: "8 Nëntori" Pub. House, OCLC 11497570 
  6. Omari, Luan (1994), "Shteti i pavarur shqiptar në vitet 1912–1914 [Independent state of Albania in the years 1912–1914]", Historia e shtetit dhe e së drejtës në Shqipëri [History of state and law in Albania] (in Albanian) 2, Tiranë: Shtëpia Botuese Luarasi, OCLC 164822827, Shteti i pavarur shqiptar në vitet 1912–1914 [Independent state of Albania in the years 1912–1914] 
  7. Sokalski, Henryk J (2003). An ounce of prevention: Macedonia and the UN experience in preventive diplomacy. Washington, D.C.: United States Institute of Peace Press. p. 60. ISBN 978-1-929223-46-6. Retrieved 9 February 2012. The first Albanian state in modern history emerged in 1912. 
  8. R King, Robert (1973), Minorities under communism; nationalities as a source of tension among Balkan Communist states, Cambridge: Harvard University Press, p. 140, ISBN 978-0-674-57632-2, OCLC 736902, ... the Albanian Republic was proclaimed in 1912)... 
  9. Universiteti Shtetëror i Tiranës; Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, Universiteti Shtetëror i Tiranës; Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Universiteti Shtetëror i Tiranës; Instituti i Historisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë); Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë); Seksioni e Shkencave Shoqërore (2004), "Essential Characteristics of the State (1912–1914)", Studia Albanica 36, Tirana: L'Institut, p. 18, OCLC 1996482, Albanian state started its independent life through four important constitutional decisions that we already know: 1. Albania must become independent and free 2. … under a temporary government 3. A group of Wise Men have to be elected for supporting and controlling the government 4. A Commission has to be sent to Europe in order to represent the Albanian issue in front of the great Kingdoms 
  10. Pavlowitch, Stevan K. (1999). A history of the Balkans, 1804–1945. London: Longman. p. 173. ISBN 978-0-582-04585-9. The contested authority of Qemal's government was limited to a triangle of territory between Vlore, Berat and Lushnje 
  11. Vickers 1999

    … the Conference nevertheless awarded the Balkan allies large areas of Albanian-claimed territory... A major part of northern and western Albania went to Serbia and Montenegro, while Greece received the large southern region of Chameria, leaving the Albanian state reduced to the central regions …

  12. Rakowska-Harmstone, Teresa; Dutkiewicz, Piotr; Orzelska, Agnieszka (2006), New Europe : the impact of the first decade 2, Warsaw: Institute of Political Studies; Polish Academy of Sciences, p. 37, ISBN 978-83-88490-87-3, OCLC 749805563, Kosovo was included in the independent Albania in 1912, but was given to the Serbs under the 1913 Treaty of London at Russia's insistence. 
  13. Filipović, Gordana; Milosavljević, Margot; Milosavljević, Boško; Kveder, Kordija; Hrgović, Milica; Zorić, Kristina; Petnički, Zvonko (1989), Kosovo-past and present, Belgrade: Review of International Affairs, p. 71, OCLC 440832915, retrieved 3 February 2012, The provisional government of Ismail Kemal held power only in Vlore Berat, Fier and Lushnje 
  14. Gurakuqi, Romeo (November 2007). "The Highland Uprising of 1911" (php). Shoqata Dedë Gjo' Luli Association. https://web.archive.org/web/20110725223246/http://www.dedgjoluli.org/history1911uprising.php. Retrieved on
    January 9, 2011. "It was provoked by the laws passed by the new regime that claimed to loyally implement the old fiscal policy on the extremely impoverished population, impose new heavy taxes upon people, forcefully recruit Albanians for the Turkish army, continue the process of the entire population disarmament, extend its absolute power all over Albania, even over those regions that had always enjoyed certain privileges." 
  15. Zhelyazkova, Antonina (2000). "Albania and Albanian Identities". International Center for Minority Studies and Intercultural Relations. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.omda.bg%2Fimir%2Fstudies%2Falban_id28.html&date=2011-01-10. Retrieved on
    January 10, 2011. "At a parliamentary session in January 1912, … Albanian deputy Hasan Prishtina warned that the reactionary policy of the Young Turks' government was going to lead to a revolution in Albania." 
  16. Bogdanović, Dimitrije (November 2000) [1984]. "Albanski pokreti 1908–1912.". In Antonije Isaković. Knjiga o Kosovu (in Serbian) 2. Belgrade: Serbian Academy of Sciences and Arts. Archived from the original on January 31, 2011. Retrieved January 9, 2011. ... ustanici su uspeli da … ovladaju celim kosovskim vilajetom do polovine avgusta 1912, što znači da su tada imali u svojim rukama Prištinu, Novi Pazar, Sjenicu pa čak i Skoplje... U srednjoj i južnoj Albaniji ustanici su držali Permet, Leskoviku, Konicu, Elbasan, a u Makedoniji Debar... 
  17. Shaw, Stanford J.; Ezel Kural Shaw (2002) [1977]. "Clearing the Decks: Ending the Tripolitanian War and the Albanian Revolt". History of the Ottoman Empire and modern Turkey 2. United Kingdom: The Press Syndicate of University of Cambridge. p. 293. ISBN 978-0-521-29166-8. Retrieved January 10, 2011. Therefore, with only final point being ignored, on September 4, 1912 the government accepted proposals and the Albanian revolt was over 
  18. Warrander, Gail; Verena Knaus (November 2007). Kosovo. United States of America: The Globe Pequot Press. p. 12. ISBN 978-1-84162-199-9. At the same time the rebellion sent strong signal to Kosovo neighbors that the Ottoman Empire was weak. 
  19. Josef Redlich; Baron d'Estournelles; M. Justin Godart; Walter Shucking; Francis W. Hirst; H. N. Brailsford, H. N. Brailsford; Paul Milioukov; Samuel T. Dutton (1914). "Report of the International Commission to Inquire into the Causes and the Conduct of the Balkan Wars". Washington D.C.: Carnegie Endowment for International Piece. p. 47. https://archive.org/stream/reportofinternat00inteuoft#page/46/mode/2up/search/47. Retrieved on
    January 10, 2011. "The Servians hastened to oppose the plan of a "Greater Albania" by their plan for partition of Turkey in Europe among the Balkan States into four spheres of influence." 
  20. Josef Redlich; Baron d'Estournelles; M. Justin Godart; Walter Shucking; Francis W. Hirst; H. N. Brailsford, H. N. Brailsford; Paul Milioukov; Samuel T. Dutton (1914). "Report of the International Commission to Inquire into the Causes and the Conduct of the Balkan Wars". Washington D.C.: Carnegie Endowment for International Piece. p. 49. https://archive.org/stream/reportofinternat00inteuoft#page/46/mode/2up/search/47. Retrieved on
    January 10, 2011. "In a few weeks the territories of Turkey in Europe .. by the Balkan allies....in their hands as condominium" 
  21. Ermenji 1968

    "Shoqëria e Zezë për Shpëtim". Faik Konitza, Fan Noli e të tjerë nuk besonin se do të thyhej Turqia prej Ballkanikëvet dhe nuk kishin shpresë për Shqipërinë tek mprojtja e Austrisë. Prandaj në një mbledhje të madhe që mbajti Federata Vatra, në Boston, më 7 të Tetorit, udhëheqësit e kolonisë nuk shihnin tjetër mënyrë shpëtimi veçse duke u pështetur tek Turqia. Të gjithë të pranishmit u habitën kur dëgjuan prej krerëvet të tyre se interesi dhe detyra e Shqiptarëvet ishte që "të bashkohëshin plotësisht me qeverinë otomane kundër armiqve të Perandorisë". Sepse "po të thyhej Turqia, shtetet ballkanikë do t'a coptonin Shqipërinë."

  22. Ermenji 1968

    ..Ky mendim ishte i urtë nga njëra anë, por paraqiste rreziqe nga ana tjetër: sikur të thyhej Turqia, siç u thye, Shqiptarët do të pësonin fatin e saj, ose të paktën do t'iu jepnin shtetevet ballkanikë një arësye më shumë përpara fuqivet të mëdha për t'a copëtuar Shqipërinë si një krahinë turke..

  23. Ermenji 1968

    ...Natyrisht, Turqia i mobilizoi Shqiptarët, por këta luftuan më fort për të mprojtur vendin e tyre kundër fqinjëvet,...

  24. Jelavich 1999

    ...Balkan armies occupied Albanian territory...

  25. Pearson, Owen (2004). Albania in the Twentieth Century, A History. I, Albania and King Zog: Independence, republic and monarchy 1908–1939. I.B. Tauris. p. 31. ISBN 978-1-84511-013-0. appealed to the austrian emperor … difficult situation of their country as parts of the four vilayets were under the occupation of Balkan allies 
  26. Jelavich 1999

    Kemal.. spoke with Habsburg foreign minister, Leopold von Berchtold, … secured Habsburg support, but for Albanian autonomy rather than independence...

  27. Qemali, Ismail. "Ismail Kemal bey Vlora: Memoirs". https://web.archive.org/web/20100617232905/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1920.html. Retrieved on
    January 23, 2011. "from all parts of the country to Valona, where a national congress was to be held" 
  28. Qemali, Ismail. "Ismail Kemal bey Vlora: Memoirs". https://web.archive.org/web/20100617232905/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1920.html. Retrieved on
    January 23, 2011. "...November 15th-28th, 1912..." 
  29. Nosi 2007

    ..Ismail Kemal bey... took the floor and explained... that they all must strive to do what is necessary to save Albania from the great perils it is now facing.... they began by checking the documents...

  30. Nosi 2007

    ...Albanians had … uprisings that had taken … in particular over the last four years, to preserve their rights and customs … all the steps needed to appease and satisfy the Albanians

  31. Nosi 2007

    .. The issue of voting was then brought to the fore and, after much discussion, it was decided that each region (kaza) should have only one vote, irrespective of the number of delegates it had.....

  32. Király, Béla K.; Rothenberg, Gunther E. (1987). War and Society in East Central Europe: East Central European Society and the Balkan Wars. Brooklyn College Press. p. 175. ISBN 978-0-88033-099-2. 
  33. Bogdanović, Dimitrije; Radovan Samardžić (1990). Knjiga o Kosovu: razgovori o Kosovu. Književne novine. p. 208. ISBN 9788639101947. Retrieved August 2, 2011. На освојеном подручју су одмах успостављене грађанске власти и албанска територија је Де Факто анектирана Србији : 29. новембра је основан драчки округ са четири среза (Драч, Љеш, Елбасан, Тирана)....On conquered territory of Albania was established civil government and territory of Albania was de facto annexed by Serbia: On November 29 was established Durrës County with four srez (Durrës, Lezha, Elbasan, and Tirana) 
  34. Antić. Kratko slavlje u Draču. http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:280057-Kratko-slavlje-u-Dracu. "Srpska vlast u Albaniji počela je vremenom da se suočava s velikim teškoćama. Mir stanovništva morao je da bude izdašno plaćan. Delovanje austrougarskih agenata i begova odanih sultanu činilo je ionako loše puteve nesigurnim. Tokom nekoliko dana uništene su usamljene stanice, koje su branili malobrojni srpski vojnici..". 
  35. ۳۵.۰ ۳۵.۱ Király, Béla K.; Rothenberg, Gunther E. (1987). War and Society in East Central Europe: East Central European Society and the Balkan Wars. Brooklyn College Press. p. 176. ISBN 978-0-88033-099-2. 
  36. Meta, Beqir (1996). "International Policy of Albania (1912–21)", The European legacy : toward new paradigms, Fourth International Conference of the International Society for the study of European Ideas 1. Cambridge, Mass.: MIT Press, 852. doi:10.1080/10848779608579494. OCLC 757296639. “After the proclamation of independence on 28 November 1912 and the establishment of the national government, the international relations of Albania began to be instrumentalized in a state form. The first diplomatic acts of the government were efforts for its recognition and the recognition of the Albanian state... European diplomacy did not regard the government of Vlora as an important element of the Albanian state... The legitimate requests of the new Albanian state were not taken in consideration.” 
  37. Petrović, Dragoljub S., Heterogenost stanovništva determinanta složenosti rešenja političkog statusa albanskog prostora (Heterogamy of the population determining the complexity of solution of the political status of the territory of Albania), retrieved August 6, 2011, Albanska delegacija je konferenciji u Londonu u decembru dostavila memorandum u kome se insistira na etničkim pravima. Ta Velika Albanija bi zahvatala Metohiju, Kosovo, zapadnu Makedoniju sa Skopljem i Bitoljem, na jugu čitav Epir do Arte. .... Delegation of Albania submitted to the London conference in December a memo in which they insist on the rights of ethnic Albanians. That Great Albania would encompass Kosovo, western Macedonia with Skopje and Bitola, and on the south the whole Epirus up to Arta. 
  38. Elsie, Robert. "Albanian Voices, 1962 – Fan Noli". Robert Elsie's personal website. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.albanianlanguage.net%2Fen%2Fnoli.html&date=2011-01-21. Retrieved on
    January 21, 2011. "Congress of Trieste which was organized by his friend and rival Faik bey Konitza" 
  39. Erickson, Edward J. (2003). Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. p. 313. ISBN 978-0-275-97888-4. ...the fall of Yanya on March 6... 
  40. Aleksić-Pejković, Ljiljana (1986), Naučni skup Srbija 1915. godine (in Serbo-Croatian), Belgrade: Istorijski institut, p. 91, OCLC 18024095, за освету због репресивних мера српске војске марта 1913 масакрирали су на спавању око 130 (или 200) војника једне чете 
  41. Herbert, Aubrey (2011), Albania's Greatest Friend: Aubrey Herbert and the Making of Modern Albania, London ; New York: I.B. Tauris & Co., p. 93, ISBN 978-1-84885-444-4, OCLC 749900667, By May 1913...The Albanian delegates wished for a British sovereign and Ismail Kemal Vlora took the opportunity to ask Aubrey Herbert how he would respond if offered the throne 
  42. Giaro 2007

    The plan for independent Albanian state was rejected by the ambassadors of England, Germany, Austria-Hungary, France, Russia and Italy at their conference on 17 December 1912 in London.

  43. Jelavich 1999

    The representatives first decided that an autonomous Albania under continued Ottoman rule would be organized...This decision had to be changed in the spring of 1913, when it became obvious that the Ottoman Empire would lose all of Macedonia and thus its territorial connection with Albania.

  44. Vickers 1999

    … the Conference nevertheless awarded the Balkan allies large areas of Albanian-claimed territory... leaving the Albanian state reduced to the central regions …

  45. Ćorović, Vladimir (1997). "Балкански ратови". Istorija srpskog naroda (in Serbian). Banja Luka / Belgrade: Project Rastko. Archived from the original on 2013-03-19.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  46. Sinani, Rakip (2005). Dibra dhe dibranët në faqet e historisë [Dibër and the Dibrans in the Pages of History] (in Albanian). Tiranë: KTISTALINA-KH. pp. 150–160. ISBN 978-99943-625-8-5. 
  47. Гоцев, Димитър. Национално-освободителната борба в Македония 1912–1915, София 1981, с. 48 (Gotsev, Dimitar. The National Liberation Struggle in Macedonia, Sofia 1981, p. 124, Огнянов, Михаил. Македония-преживяна съдба, София 2002, с. 43
  48. Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars, published by the Endowment Washington, D.C. 1914, p. 182
  49. Toptani, Essad Pasha (April 16, 1919). "Memorandum on Albania". Paris, France: Robert Elsie web site. https://web.archive.org/web/20110717005012/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1919.html. "governments … in Vlora under the presidency of Ismail Kemal Bey … was the personal creation of a number of men" 
  50. Elsie 2010
  51. Nosi 2007

    .. four countries in the Balkans ...agreed to divide the Empire up among themselves, including Albania...only road to salvation was to separate Albania from Turkey...According to Ismail Kemal Bey, the most urgent measures that the Albanian nation must take today are these: that Albania be independent...

  52. Langer, William Leonard; Ploetz, Karl Julius (1940). Encyclopedia of World History. Houghton Mifflin company. ISBN 978-0-395-65237-4. Retrieved January 24, 2011. Proclamation of Albanian independence by an assembly at Valona which rejected the grant of autonomy made by Turkish government 
  53. Erickson, Edward J. (2003), "The Macedonian Campaigns, 1912", Defeat in detail: the Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport: Praeger Publishers, p. 197, ISBN 978-0-275-97888-4, retrieved January 23, 2011, consensus of the congress was for complete independence 
  54. Nosi 2007

    TEXT:in Vlora, on the 15th/28th of November 1328/1912.

    Following the speech made by the President, Ismail Kemal Bey, in which he spoke of the great perils facing Albania today, the delegates have all decided unanimously that Albania, as of today, should be on her own, free and independent.

  55. Sherer, Stan (1997). Long life to your children!: a portrait of High Albania. University of Massachusetts Press. p. 20. ISBN 978-1-55849-097-0. 
  56. Schmidt-Neke 1987

    Erst auf seiner funften sitzung am 4. Dezember 1912 komplettierte der Nationalcongreß die provisorische Regierung, die folgende Zusammensetzung hatte:

  57. Giaro 2007

    … a provisional government, consisting of ten members and led by Vlora, was formed on 4 December.

  58. Giaro 2007

    From its own members congress elected a senate (Pleqësi), composed of 18 members, which assumed advisory role to the government.

  59. Elsie 2010
  60. Schmidt-Neke 1987
  61. "Postal service in Albania". Albania: www.postashqiptare.al. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.postashqiptare.al%2Fkreu.php%3Ffq%3Dmesi%26gj%3Den%26kid%3D2&date=2012-02-09. Retrieved on
    9 February 2012. "the Ministry of Post Telegraph Telephone, and the minister was the notable intellectual patriot Lef Nosi. The government of that time took in administration all the post offices inherited from the Ottoman Empire and did rapid efforts for the identification of Albanian postal service." 
  62. "Postal service in Albania". Albania: http://www.postashqiptare.al. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.postashqiptare.al%2Fkreu.php%3Ffq%3Dmesi%26gj%3Den%26kid%3D2&date=2012-02-09. Retrieved on
    9 February 2012. "on July 7, 1913, presented the official demand to be recruited in Universal Postal Union and International Union of Telecommunication, entrance which was performed in 1922..." 
  63. "Albania". Universal Postal Union. https://web.archive.org/web/20200510150922/http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries/western-europe/albania.html. Retrieved on
    9 February 2012. "Albania … Date of entry into the UPU:01-03-1922" 
  64. Gsovski, Vladimir; Grzybowski, Kazimierz (1959), Government, law, and courts in the Soviet Union and Eastern Europe 2, p. 1187, OCLC 6177860, ... Albania...In 1912, having achieved its independence from the Ottoman Empire, it continued for some time under the Turkish Civil Code (Mejelle)... 
  65. Banco di Roma (1987), The Journal of European economic history 16, Italy: Banco di Roma, p. 563, OCLC 1784022, Until 1926 Albania had no currency of her own. Gold and silver coins of other countries were used as medium of exchange, while the franc of the Latin Monetary Union served as the official unit of account....during turbulent period 1912–1925 
  66. Ministry of Defence (Albania) (5 December 2011). "Forcat e Armatosura festojnë 99-vjetorin e krijimit të tyre (Armed forces celebrate their 99th anniversary)" (in sq). Ministry of Defence (Albania). http://www.mod.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=1237%3Aforcat-e-armatosura-festojne-99-vjetorin-e-krijimit-te-tyre&catid=42%3Alajme&Itemid=52&lang=sq. Retrieved on
    17 February 2012. "Gjeneral brigade Agim Lala, pasi bëri një retrospektivë të shkurtër përsa i përket Forcave të Armatosura që nga krijimi i tyre në 4 Dhjetor të vitit 1912 (Brigadier General Agim Lala, after making a brief retrospective of the terms of the Armed Forces since their creation on December 4, 1912)" 
  67. Albanian Police. "Historik i shkurtër i Policisë së shtetit shqiptar 1912–2007 (Brief History of the Albanian State Police 1912–2007)" (in sq). Albanian Police. http://www.asp.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=181&Itemid=124&lang=sq. Retrieved on
    17 February 2012. "Pak javë pasi ishte shpallur shteti shqiptar nga Kuvendi i Vlorës, më 13 janar 1913, qeveria e Ismail Qemalit vendosi krijimin e forcave të rendit. Qeveria ngarkoi për të kryer detyrat e një xhandarmërie … Funksione administrative i kryente policia..." 
  68. Albanian Police. "Historik i shkurtër i Policisë së shtetit shqiptar 1912–2007 (Brief History of the Albanian State Police 1912–2007)" (in sq). Albanian Police. http://www.asp.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=181&Itemid=124&lang=sq. Retrieved on
    17 February 2012. "Xhandarmëria caktoi edhe uniformën e rregullt të saj gri-jeshil, jakën kuq e zi, kësulën pa strehë dhe gradat në pjesën e përparshme të jakës..." 
  69. Escolano, Julio; Oestreicher, Geoffrey; Lazar, Pierre; Ruiz-Arranz, Marta; Mansilla, Mario; Dalgic, Engin (March 2005), "Land Reform and privatization in Albania, 1912–2005", Albania: Selected Issues, Washington, D.C.: International Monetary Fund, p. 28, ISBN 978-1-4519-8904-5, OCLC 58542497, During independence (1912–44), Albania began pursuing agrarian reforms. These reforms, which aimed to transfer land ownership to peasants, brought about little change, however, as most land remained with the original landowners 
  70. Fry, Michael Graham; Erik Goldstein; Richard Langhorne (2002). Guide to International Relations and Diplomacy. London: Continuum. p. 145. ISBN 978-0-8264-5250-4. Treaty of London consisted simply of cession by the Sultan to the Great Powers of all Ottoman territory in Europe except... It was the Treaty of Bucharest, 13 August 1913, which provided the definitive settlement after the Second Balkan War 
  71. Llewellyn Smith, Sir Michael (2008) [2006], Kitromilides, Paschalis, ed., Eleftherios Venizelos : the trials of statesmanship, Edinburgh: Edinburgh University Press, p. 150, ISBN 978-0-7486-3364-7, In July 1913 the Powers signed a protocol establishing Albania as an 'autonomous, sovereign, hereditary principality' under their guarantee. They set up a commission to establish the frontiers of the new state. 
  72. Zolo, Danilo (2002), Invoking humanity: war, law, and global order, London ; New York: Continuum, pp. 179, 180, ISBN 978-0-8264-5655-7, OCLC 47844508, With the Peace of London, the Great European powers, in the redistributing the land taken from Turks among the Balkan states, decided to create a new state, Albania. 
  73. Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3440: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
  74. Jelavich 1999

    Despite the fact that a provisional government under Kemal was in existence, the powers refused to recognize it. Instead they established International Control Commission

  75. Heaton-Armstrong, Duncan (2005). "An Uprising in the Six-Month Kingdom". Gervase Belfield and Bejtullah Destani (I.B. Tauris, in association with the Centre for Albanian Studies). p. xiv. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.albanianhistory.net%2Ftexts20_1%2FAH1914_2.html&date=2011-01-25. Retrieved on
    5 February 2012. "The Great Powers... established "International Commission of Control as an interim administration until the new monarch arrived." 
  76. Jelavich 1999

    The Threaty of Bucharest of August 1913 … established independent Albania.

  77. Courtney, Leonard Henry (1971) [1915], Nationalism and war in the Near East, New York: Arno, p. 341, ISBN 978-0-405-02742-0, OCLC 476724951, While the creation of Albania was the only political result of the Balkan wars... 
  78. ۷۸.۰ ۷۸.۱ ۷۸.۲ Gostentschnigg, Kurt (2017). Wissenschaft im Spannungsfeld von Politik und Militär: Die österreichisch-ungarische Albanologie 1867–1918. Springer-Verlag. p. 575. ISBN 978-3-658-18911-2. 
  79. ۷۹.۰ ۷۹.۱ ۷۹.۲ ۷۹.۳ Kiefer, Dorothea (1979). Entwicklungspolitik in Jugoslawien. Ihre Zielsetzungen, Planungen und Ergebnisse. Oldenbourg Verlag. p. 320. ISBN 978-3-486-49601-7. 
  80. ۸۰.۰ ۸۰.۱ Tütüncü 2017
  81. ۸۱.۰ ۸۱.۱ ۸۱.۲ Winnifrith, Tom (1992). Perspectives on Albania. Springer. p. 111. ISBN 978-1-349-22050-2. 
  82. Tütüncü 2017
  83. ۸۳.۰ ۸۳.۱ Tütüncü 2017
  84. Vickers 1999

    The Powers were angered by this display of independence by Kemal's government, … as a result, the International Commission forced Kemal to step aside. Kemal subsequently left Albania …

  85. Jelavich 1999

    International Commission prepared a draft constitution. It provided for the establishment of national assembly,...composed of three representatives from...seven administrative districts... chosen by direct suffrage,... heads of three churches and ten nominees of the prince. .... a four year... ministers ..appointed by the prince

  86. Zaharia, Perikli (March 24, 2003). "The post-1989 constitutional course of south east europe". Athens: Centre for European Constitutional Law. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.cecl.gr%2FRigasNetwork%2Fdatabank%2FREPORTS%2Fr23%2FZAHARIA.html&date=2011-01-21. Retrieved on
    January 22, 2011. "The Ottoman administrative organization, with few exceptions, remained basically unchanged." 
  87. Zaharia, Perikli (March 24, 2003). "The post – 1989 constitutional course of south east europe". Athens: Centre for European Constitutional Law. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.cecl.gr%2FRigasNetwork%2Fdatabank%2FREPORTS%2Fr23%2FZAHARIA.html&date=2011-01-21. Retrieved on
    January 22, 2011. "A Constitution (Statuti Organik) for the new State, consisting of 216 articles, was elaborated in 1914 by the International Commission. Albania was designated as a hereditary constitutional monarchy. The power of legislation was entrusted to a National Assembly, while the executive power was vested in the Council of Ministers, who were to be appointed by the Prince and accountable to him only." 
  88. Jürgen Fischer, Bernd (1999), Albania at war, 1939–1945, West Lafayette, Ind.: Purdue University Press, p. xi, ISBN 978-0-585-06388-1, OCLC 42922446, retrieved 3 February 2012, Fascist Italy and Nazi Germany....exploited Albanian dissatisfaction with the country's ethnically imprecise frontiers 
  89. Elsie 2010
  90. "Albanians celebrate Flag Day". Info Globi. 28 November 2011. http://infoglobi.com/eng/article/17235. Retrieved on
    8 February 2012. "Kosovo legislation does not include 28 November on the list of official holidays, however under a special decision of the Government PM Hashim Thaci,...today has been announced a holiday." 
  91. "100th anniversary of independence". Albania: TOP Channel Shqip. 2012. https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Ftop-channel.tv%2Fenglish%2Fartikull.php%3Fid%3D4422&date=2012-02-11. Retrieved on
    11 February 2012. "The Albanian Parliament opened with a solemn ceremony the 100th year of Albania’s independence. January 17th was chosen as the opening day for the celebration of the 100th anniversary of independence, since it is the day when the Albanian National hero, Gjergj Kastrioti Skenderbeu died, who symbolizes the unification of all Albanians...Representatives from Kosovo, Macedonia, Montenegro, Presheva and Bujanovci were present in the Albanian Parliament, without partial distinctions, together, as six centuries ago and as 100 years ago,." 
  92. Republic of Albania, Ministry of Tourism, Culture, Youth and Sports; National Gallery of Arts (2011). "Competition announcement". Republic of Albania, Ministry of Tourism, Culture, Youth and Sports; National Gallery of Arts. p. 1. https://web.archive.org/web/20120225195503/http://www.iictirana.esteri.it/NR/rdonlyres/3292E0F7-FB2F-4A2F-85E0-EF35175F071D/92752/GARAMONUMENTOCENTENARIOINDIPENDENZA1.pdf. Retrieved on
    18 February 2012. "Today, on 23. دسمبر 2011, in reliance on the Order of the Minister of Tourism, Culture, Youth and Sports No 289, dated 22. دسمبر 2011 on “Announcement of competition for the accomplishment in sculpture the monumental work dedicated to the “100 anniversary of the Declaration of Independence of the Albanian State: 28 November 1912 – 28 November 2012”."