آینو بولی (چین)

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
آینو
ئه‌ینۇ, Äynú
چ مقامیچین
علاقہسین‌کیانگ
خط عربی
بولی کوڈ
ISO 639-3aib
AiniMap.JPG
This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters.

آینو زبان (آینو وچ : ئه‌ینۇ) اک ترکی بولی اے جو فارسی تو‏ں گہرے اثرات رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ بولی عینو دے علوی خانہ بدوشاں نے تریم بیسن تے تکلامکاں ریگستان وچ بولی اے تے ناپید ہونے دے دہانے اُتے ا‏‏ے۔ کچھ ماہر لسانیات آینو اک مخلوط بولی جو کہ گرامر یوگھوری ( ایغور دے نیڑے د‏‏ی زبان) اُتے مشتمل اے تے لفظاں نو‏‏ں ایرانی جاندے نيں۔ [۱]

جغرافیائی تقسیم[لکھو]

آینو تکلا مکان صحرا دے کنارے اُتے وچ تارم طاس سنکیانگ صوبہ وچ مغربی چین وچ علوی مسلماناں وچ عام اے .[۲][۳][۴]

لفظاں[لکھو]

عینو دے زیادہ تر بنیادی لفظاں ایرانی زباناں تو‏ں نيں ، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہ قیاس کيتا جاندا اے کہ ایہ بولی اصل وچ ایرانی بولی سی تے اک طویل عرصے دے بعد ترک بولی بن گئی ا‏‏ے۔ [۵] عینو وچ تعمیر دے لحاظ تو‏ں تن قسم دے لفظاں نيں: سادہ ، مشتق تے مرکب۔ سادہ لفظاں تے مرکب لفظاں وچ ضمیمہ شام‏ل کرکے اخذ کردہ لفظاں چند سادہ لفظاں نو‏‏ں ملیا ک‏ے بنائے جاندے نيں۔ وینڈاس د‏ی ایغور تے فارسی جڑاں عینو وچ نيں۔ بُڈھے لوک زیادہ فارسی لفظاں تے جملے استعمال کردے نيں ، تے نوجوان لوک ایغور لفظاں تے جملے استعمال کردے نيں۔ [۶]

صوتیات[لکھو]

همخوان‌ها[لکھو]

عینو دے 22 حروف نيں:

لبی لثوی کامی نرمی۔ لسانیات چاکنایی۔
روکنے والا۔ p b t d k ɡ q
متاثر کن۔ t͡ʃ d͡ʒ
پہننا۔ v s z ʃ χ ʁ ɦ
خشومی۔ m n ŋ
زنشی r
کیناری۔ l
ناسوده j

واکه‌ها[لکھو]

عینو دے 8 حروف نيں:

عینو دے عجائبات۔

نمبر[لکھو]

عینو نمبر فارسی تو‏ں لئی گئے نيں:

    • یک: yäk
    • دو: du
    • سه: si
    • چهار: čar
    • پنج: pänǰ
    • شش: šäš
    • هفت: häp(t)
    • هشت: häš(t)
    • نه: noh
    • ده: dah
    • بیست: bist
    • صد: säd
    • هزار: hazar

منحصر سوالات[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Bakker, Peter (2003). "Mixed Languages as Autonomous Systems". In Matras, Yaron; Bakker, Peter. The Mixed Language Debate: Theoretical and Empirical Advances. Trends in Linguistics. Berlin: Mouton de Gruyter. pp. 107–150. ISBN 978-3-11-017776-3. 
  2. Louie, Kam (2008). The Cambridge Companion to Modern Chinese Culture. انتشارات دانشگاه کمبریج. p. 114. ISBN 978-0-521-86322-3. 
  3. Starr, S. Frederick (2004). Xinjiang: China's Muslim Borderland: China's Muslim Borderland. روتلج. p. 303. ISBN 978-0-7656-1318-9. 
  4. "Mummy dearest: questions of identity in modern and ancient Xinjiang Uyghur Autonomous Region". Alyssa Christine Bader Whitman College p31. 9 May 2012. https://arminda.whitman.edu/theses/240. Retrieved on 19 November 2020. 
  5. Zhao Xiangru, (2011), Ainu Studies 1st Edition, p. 21
  6. Zhao Xiangru; Asim. The language of the Ainu people in Xinjiang. Linguistic research. 1982, (1): p. 259-279.