ارشمیدس

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ارشمیدس
Domenico-Fetti Archimedes 1620.jpg
جمیا: 287 BC
مریا : 212 BC
کم : سائنسدان
گن: میتھمیٹکس, فزکس, انجینرنگ, فلکیات

ارشمیدس (277 ق م- 212 ق م) یونان دا اک ریاضی گرو سی جس نے آلاتیات تے علم المائعات دے اصول وضع کیتے تے اجرام فلکی دی حرکات معلوم کرن دا اک آلہ تیار کیتا ۔ اس نے اک ایداں دا آتشی شیشہ وی بنائیا ، دور پئیاں شیواں جس دی حرارت نال اگ پھڑ لیندیاں سن ۔ اوہ علم جر ثقیل دا ماہر سی ۔ اس دیاں تیار کردہ توپاں اینیآں مضبوط سن کہ سیراکیوز دا محاصرہ کرن آلے جنرل کلاڈیس نوں شہر تے قبضہ کرن چ پورے 3 سال لگے ۔ شہر فتح کرن دے بعد کلاڈیس نے ارشمیدس نوں معاف کرن دا حکم جاری کیتا پر اک سپاہی نے غلطی نال اسنوں قتل کردتا ۔

ارشمیدس دا قنون[لکھو]

ارشمیدس نے ایہ قنون وی دریافت کیتا سی کہ جے کسے ٹھوس شے نوں کسے مائع دے اندر پورا ڈبو دتا جائے تے اس دے وزن چ کمی آجاندی اے تے ایہہ کمی اس شے دے مساوی الحجم مائع دے وزن دے برابر ہندی اے ۔ اس قنون دی مدد نال ارشمیدس نے شاہ ہیرو دے سونے دے تاج دا معممہ حل کیتا سی ۔ کہندے نیں کہ شاہ ہیرو نے اک سونے دا تاج بنوائیا پر اسنوں شک سی کہ سنیارے نے اس چ کھوٹ دی ملاوٹ کیتی آ ۔ اس نے ارشمیدس نوں حکم دتا کہ اوہ ایہہ معلوم کرے کہ اس تاج دے سونے چ کھوٹ دی ملاوٹ ہوئی اے کہ نئیں ، معلوم نا کرن دی صورت چ سزا دا حکم دتا جائے گا ۔ ارشمیدس کافی چر کھوٹ معلوم کرن دے طریقیاں تے غور کردا رہیا پر اسنوں کامیابی نا ملی تے اسنوں سزا دا خوف پریشان کرن لگا تے فیر اک دن اوہ نہان لئی پانی دے بھرے ٹب چ وڑیا تے پانی چ بیٹھن نال ٹب دا پانی باہر ڈھل گئیا تے اسنوں ایہ خیال پیدا ہوئیا کہ جے شاہی تاج نوں پانی چ ڈبوئیا جائے تے اس دے وزن چ کمی ہوئے گی تے فیر جے تاج دے سونے دے ہم وزن خالص سونے دی ڈلی ایسے پانی چ ڈبوئی جائے تے فیر وی اسدا وزن گھٹ جائے گا ۔ اگر دوناں صورتاں چ وزن چ کمی برابر ہوئی تے اسدا مطلب ہوئے گا کہ تاج خالص سونے دا اے ۔ ایہہ خیا ل آندے ای اسنوں اینی خوشی ہوئی کہ اوہ ٹب چوں نکل کے ننگا ای شاہی محل ول دوڑ پئیا ۔ تجربہ کرن دے بعد اسنوں معلوم ہوئیاکہ سنیارے نے تاج چ کھوٹ دی ملاوٹ کیتی سی ۔ ارشمیدس نے اس موضوع تے اک مکمل کتاب لکھی جس دا ناں " تیرن آلے اجسام" اے ۔ جہڑی دنیا چ ماسکونیات تے پہلی کتاب اے ۔

سیراکیوس دا آرکیمڈیز (سانچہ:Lang-grc-gre؛ سانچہ:لگبھگ&nbsp؛ای.پو.&nbsp؛– سانچہ:لگبھگ&nbsp؛ای.پو.) اک پراتن یونانی حساب دان، بھوتک وگیانی، انجینیئر، کاڈھکار اتے تارہ وگیانی سی۔[1] بھاویں اوہدی زندگی دے کجھ کو پہلوآں دا ویروا ہی موجود ہے پر ایہنوں پراتن کال دے اگھے وگیانیاں وچوں اک گنیا جاندا ہے۔

جنم اتے بچپن[لکھو]

آرکمیڈیز دے جنم بارے پتہ لگدا ہے کہ اسدا جنم سسلی دے سراکیؤس ناں دے نگر وچّ یسا دے جنم توں 287 ورھے پہلاں ہویا۔ س دے پتا پتاما یونانی نسل دے سن۔ آرکمیڈیز کّ چنگے کھاندے پیندے گھرانے دا جمپل سی۔ اس دا پتا کّ جوتشی سی، جس دا سنبندھ سراکیؤس دے راجا ہیرو نال سی۔ آرکمیڈیز جنم توں ہی سوچ-وچار وچّ ڈبا رہن والا کّ فلاسفر وگیانی سی۔ بچپن اتے جوانی وچّ آرکمیڈیز نے 'الیکزینڈریا'(مصر دا کّ شہر) وچّ ودیا پراپت کیتی سی۔

ہور[لکھو]

آرکمیڈیز یوکلڈ توں مگروں گنت ریکھا دا سبھ توں وڈا وگیانی ہویا ہے۔ اسنے ریکھا-گنت دے کسے وشے نوں اپنی کھوج دے وشال گھیرے توں باہر نہیں رہن دتا۔ لگبھگ ہر وشے تے اسدیاں رچناواں موجود ہن اتے نھا دی وشیشتا ہ ہے کہ ہر کّ گنجھل نوں بڈے سادے اتے سپشٹ طریقے نال حلّ کیتا گیا ہے۔

کجھ کھوجاں[لکھو]

جو گیان آرکمیڈیز نے چھڈیا ہے، اوہ تھوڈھے شبداں وچّ س پرکار ہے- ٭ آرکمیڈیز نے گول چکر دے گھیرے دی لمبای دا انوپات، اس دے ویاس نال جوڈیا۔ ٭ سمندری کنڈھے دی ریت دی گنتی کرن لی کّ گر لگیا۔ ٭ چکر اتے گولے دے کھیترپھل پتہ کرن دا گر لبھیا۔

٭ اس نے کّ بیلن اتے اسدے وچّ پوری طرحاں ٹکاے گے گولے دے گھن داانوپاتپراپتکیتا۔

  1. "Archimedes (c.287 - c.212 BC)". BBC History. http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/archimedes.shtml. Retrieved on 2012-06-07.