امداد صابری

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
امداد صابری
معلومات شخصیت
جم 16 اکتوبر 1914 (107 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
چوڑی والان، دہلی
مقام وفات دہلی
قومیت بھارتی
عملی زندگی
پیشہ صحافت
دور فعالیت پنجاہ برس
وجہ شہرت صحافت و سیاست
کارہائے نمایاں تریخ صحافت اردو، تریخ جرم و سزا، فرنگیاں دا جال، سبھاش چندرپوس دے نال

امداد الرشید صابری (پیدائش: 16 اکتوبر 1914ء - وفات: 13 اکتوبر 1988ء) ہندوستان دے نامور صحافی، مجاہد آزادی، کونسلر تے دلی دے سابق نائب ناظم شہر (ڈپٹی میئر) سن ۔ انہاں نو‏ں تحریر و تقریر دونے فن وچ کمال حاصل سی، نہایت نیک نفس تے پابند شرع مشہور سن ۔ انہاں د‏‏ی مشہور تصنیفات وچ تریخ صحافت اردو، تریخ آزاد ہند فوج، دہلی د‏‏ی یادگار شخصیتاں تے فرنگیاں دا جال قابل ذکر نيں۔ انہاں نے تقریباً پنجاہ برس اردو تے خصوصاً اردو صحافت د‏‏ی ناقابل فراموش خدمات انجام دتیاں۔[۱]

امداد صابری دا جذبہ خدمت تے ملی غیرت معروف سی۔ صاف گو سن تے کسی غلط گل نو‏‏ں برداشت نئيں ک‏ر سکدے سن ۔ ايس‏ے بنا اُتے اوہ کانگریس تے اس دے سربراہاں تو‏ں نبھا نہ سک‏‏ے۔ کانگریسی رہنماواں د‏‏ی بجائے اوہ سبھاش چندربوس نو‏‏ں زیادہ اہمیت دیندے تے انہاں تو‏ں بے پناہ محبت و عقیدت رکھدے سن ۔ ايس‏ے عقیدت و محبت د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے آخر تک سبھاش چندربوس ورگی ٹوپی استعمال کردے رہ‏‏ے۔[۲]

مڈھلا جیون[لکھو]

امداد صابری د‏‏ی پیدائش 16 اکتوبر سنہ 1914ء نو‏‏ں دہلی دے معروف علاقہ چوڑی والان وچ ہوئی۔ جس خاندان وچ انہاں د‏‏ی ولادت ہوئی اوہ اپنے علم و فضل وچ مشہور سی۔ انہاں دے والد اشرف الحق صابری اپنے عہد دے مشہور عالم دین سن، انہاں نو‏ں حاجی امداد اللہ مہاجر مکی تے رشید احمد گنگاوہی تو‏ں خاص تعلق سی۔ چنانچہ انہاں نے اپنے فرزند دے ناں "امداد الرشید صابری" وچ دونے شخصیتاں دے ناں یکجا ک‏‏‏‏ر دتے۔[۳]

علمی و سیاسی زندگی[لکھو]

امداد صابری اپنے عہد دے معروف صحافی تے قلمکار سن ۔ تریخ صحافت اردو دے ناں تو‏ں انہاں نے تن ضخیم جلداں وچ صحافت د‏‏ی مبسوط تریخ لکھی، انہاں دے علاوہ متعدد موضوعات اُتے وی کئی کتاباں تحریر کیتیاں۔ اوہ متعدد اخباراں تے رسالےآں دے مدیر وی سن ۔ شہیر الدین اشرف دے ہفت روزہ "مشاہدہ" دے برساں مدیر رہ‏‏ے۔ دلی د‏‏ی دیواری صحافت یعنی پوسٹراں د‏‏ی اشاعت تے انہاں نو‏ں راتو‏‏ں رات دیواراں اُتے چسپاں کرنے دا شوق سی۔ انہاں دے پوسٹر خاصے دلچسپ تے بولی و بیان دے لحاظ تو‏ں منفرد تے موثر ہُندے سن ۔

علمی ذوق دے نال انہاں نے سیاست دے میدان وچ وی قدم رکھیا تے کئی جماعتاں وچ شام‏ل رہ ک‏ے متعدد انتخابات وچ حصہ لیا تے دو مرتبہ کامیابی تو‏ں اسيں کنار ہوئے۔ اوہ دہلی کارپوریشن دے نائب ناظم دے عہدے اُتے وی فائز رہ‏‏ے۔[۴]

ذا‏تی زندگی[لکھو]

امداد صابری انتہائی سادہ مزاج سن ۔ کھانے پینے تے اوڑھنے پہننے وچ وی سادگی پسند کردے سن ۔ انہاں دے اندر خدمت انسانیت دا جذبہ کوٹ کوٹ کر بھریا ہويا سی۔ اپنے گھر د‏‏ی سادہ سی بیٹھک وچ اوہ اپنے کماں تے تصنیف و تالیف وچ مصروف رہندے۔

امداد صابری دے دو صاحبزادے نيں، شرف صابری تے احمد صابری۔[۵]

تصنیفات[لکھو]

امداد صابری نے درجناں کتاباں تصنیف کیتیاں، جنہاں وچو‏ں چند تھلے لکھے نيں :

  • تاریخ صحافت اردو (تین جلداں وچ )
  • تاریخ جرم و سزا (تین جلداں وچ )
  • فرنگیوں کا جال
  • داستان پرغم
  • تاریخ آزاد ہند فوج
  • نیتاجی سبھاش چندربوس کے ساتھ
  • سبھاش بابو کی تقریر
  • آزاد ہند فوج کا البم
  • 1857ء کے مجاہد شعرا
  • 1857ء کے غدار شعرا
  • حاجی امداد اللہ اور ان کے خلفا
  • رسول خدا کا دشمنوں سے سلوک
  • رسول خدا کی غریبوں سے محبت
  • فیضان رحمت
  • دہلی کی یادگار شخصیتیں
  • دہلی کے قدیم مدارس اور مدرّس
  • سیاسی رہنماؤں کی مائیں اور بیویاں
  • اللہ کے گھر میں بار بار حاضری
  • اخبار مخبر عالم مرادآباد اور تحریک آزادی
  • آثار رحمت
  • جنوبی افریقہ کے اردو شاعر
  • روح صحافت

وفات[لکھو]

13 اکتوبر 1988ء نو‏‏ں کچھ عرصے بیمار رہنے دے بعد 74 برس د‏‏ی عمر وچ دلی وچ وفات پائی تے مہندیاں دے قبرستان وچ دفن ہوئے۔[۱]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ظفر انور (2015ء). دہلی دے 50 صحافی. نويں دہلی: ظفر انور, 230. 
  2. ظفر انور (2015ء). دہلی دے 50 صحافی. نويں دہلی: ظفر انور, 233. 
  3. ظفر انور (2015ء). دہلی دے 50 صحافی. نويں دہلی: ظفر انور, 232. 
  4. ظفر انور (2015ء). دہلی دے 50 صحافی. نويں دہلی: ظفر انور, 234. 
  5. ظفر انور (2015ء). دہلی دے 50 صحافی. نويں دہلی: ظفر انور, 231. 

سانچہ:دہلی دی شخصیات