اک-چین پالیسی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
یک چین پالیسی
One-China policy
一个中国
Two Chinas.svg
روائتی چینی 一個中國政策
عام چینی 一个中国政策
اک چین اصول
One China principle
روائتی چینی 一個中國原則
عام چینی 一个中国原则

یک چین پالیسی یا ایک-چین حکمت عملی(انگریزی: One-China policy) (چینی: 一个中国) اک ایسی پالیسی اے جو چین نو‏‏ں واحد ملک بیان کردی اے، اس حقیقت دے باوجود کہ در حقیقت دو حکومتاں عوامی جمہوریہ چین تے جمہوریہ چین چین دے سرکاری ناں تو‏ں موجود نيں۔ بوہت سارے ملکاں اک چین د‏‏ی پالیسی اُتے عمل کردے نيں، لیکن معنی بالکل اوہ نئيں نيں۔ عوامی جمہوریہ چین اپنی سرکاری مواصلات وچ خصوصی طور اُتے اصطلاح "اک چین اصول" دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ [1][2]

پس منظر[لکھو]

1600ء د‏‏ی دہائی دے آغاز تو‏ں پہلے تائیوان بنیادی طور اُتے تائیوان کےاصل باشندے آباد سن لیکن ہان چینی د‏‏ی مسلسل نکل مکانی تو‏ں ایہ توازن قائم نہ رہ سکیا۔

تائیوان پہلی مرتبہ "ژینگ چینگونگ" (کوشینگا) اک منگ خاندان دے وفادار دے تحت 1662ء وچ مملکت تونگنینگ دے طور اُتے جین دے زیر انتظام آیا۔ 1683ء چنگ خاندان نے تائیوان نو‏‏ں اپنی سلطنت وچ شامل ک‏ے لیا۔

تائیوان اُتے اک مختصر مدت دے لئی ولندیزی سلطنت (1624ء تا 1662ء) تے سلطنت ہسپانیہ (1626ء تا 1642ء، شمالی تائیوان صرف) دے زیر تسلط رہیا۔ سلطنت جاپان نے تائیوان اُتے تقریباً نصف صدی (1895ء تا 1945ء) حکومت کیت‏‏ی جدو‏ں کہ فرانس وی مختصر مدت (1884ء تا 1885ء) دے لئی شمالی تائیوان اُتے قابض رہیا۔

مانچو چنگ د‏‏ی 1683ء تو‏ں 1887ء تک چین د‏‏ی حکومت دے دوران ایہ صوبہ فوجیان دا بیرونی پریفیکچور سی جس اسنو‏ں اک علاحدہ صوبہ فوجیان-تائیوان بنایا گیا۔ تائیوان جین دا سوبہ رہیا ایتھ‏ے تک کہ اسنو‏ں 1895ء وچ معاہدہ شیمونوسیکی (Treaty of Shimonoseki) دے تحت جاپان دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ [3]

اکتوبر 1945ء دے بعد تائپے وچ جاپانی ہتھیان سُٹن د‏‏ی تقریبات دے بعد جمہوریہ چین کومنتانگ دے تحت فوجی قبضے د‏‏ی مدت دے دوران تائیوان اُتے حکومت‏ی پالیسی بن گئی۔ [4][5][6][7] 1949ء وچ اصل سرزمین چین وچ خانہ جنگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے اُتے کنٹرول ختم ہوئے گیا۔ چیانگ کائی شیک نے تائیوان اُتے جلاوطنی وچ حکومت قائم کيتی تے فوجی قانون دا نفاذ کر دتا۔ [8][9][10][11]

جمہوریہ چین اج وی تائیوان اُتے حکومت کر رہ‏ی اے اُتے 1990ء د‏‏ی دہائی وچ اس نے کئی دہائیاں تک پلنے والے فوجی قانون نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے جمہوریت دا نفاذ کر دتا ا‏‏ے۔ اس مدت دے دوران تائیوان د‏‏ی قانونی تے سیاسی حیثیت زیادہ متنازع بن گئی اے تے تائیوان د‏‏ی آزادی دے جذبات دا عام اظہار کیتا جا رہیا اے جو پہلے غیر قانونی قرار دتا گیا سی ۔

حوالے[لکھو]

  1. "What is the 'One China' policy?" (in en-GB). BBC News. 2017-02-10. https://www.bbc.com/news/world-asia-china-38285354. 
  2. "The One-China Principle and the Taiwan Issue". http://www.china.org.cn/english/taiwan/7956.htm. 
  3. (1903) The Island of Formosa, Past and Present : history, people, resources, and commercial prospects : tea, camphor, sugar, gold, coal, sulphur, economical plants, and other productions. London and New York: Macmillan & co.. 
  4. UK Parliament, May 4, 1955, archived from the original on 2011-07-21, retrieved 2011-08-23 
  5. Sino-Japanese Relations: Issues for U.S. Policy, Congressional Research Service, December 19, 2008, archived from the original on 2012-03-22, retrieved 2011-08-23 
  6. Resolving Cross-Strait Relations Between China and Taiwan, American Journal of International Law, July 2000, archived from the original on 2011-07-21, retrieved 2011-08-23 
  7. Foreign Relations of the United States, US Dept. of State, May 3, 1951, archived from the original on 2012-03-22, retrieved 2011-08-23 
  8. One-China Policy and Taiwan, Fordham International Law Journal, December 2004, archived from the original on 2012-03-22, retrieved 2011-08-23 
  9. Kerry Dumbaugh (Specialist in Asian Affairs Foreign Affairs, Defense, and Trade Division) (23 February 2006). "Taiwan's Political Status: Historical Background and Ongoing Implications". Congressional Research Service. https://fpc.state.gov/documents/organization/64794.pdf. Retrieved on 2011-08-23. "While on October 1, 1949, in Beijing a victorious Mao proclaimed the creation of the People's Republic of China (PRC), Chiang Kai-shek re-established a temporary capital for his government in Taipei, Taiwan, declaring the ROC still to be the legitimate Chinese government-in-exile and vowing that he would "retake the mainland" and drive out communist forces." 
  10. "Introduction to Sovereignty: A Case Study of Taiwan". Stanford University. 2004. http://spice.fsi.stanford.edu/catalog/introduction_to_sovereignty_a_case_study_of_taiwan. Retrieved on 2011-08-23. "Enmeshed in a civil war between the Nationalists and the Communists for control of China, Chiang's government mostly ignored Taiwan until 1949, when the Communists won control of the mainland. That year, Chiang's Nationalists fled to Taiwan and established a government-in-exile." 
  11. Republic of China government in exile, archived from the original on 2011-07-21, retrieved 2011-08-23