ذکیہ حقی

ذکیہ حقی
(کردی وچ: زەکیە ئیسماعیل حەقی)
جم	18 نومبر 1939 بغداد
وفات	23 اگست 2021 (82 سال) ہیریسنبرگ ^[۱]
شہریت	عراق
جماعت	کردستان ڈیموکریٹک پارٹی
عملی زندگی
پیشہ	جج ، وکیل ، سیاست دان
مادری زبان	کردی
پیشہ ورانہ زبان	عربی ، کردی ، انگریزی ، پشتو ، فارسی


ترمیم

ذکیہ اسماعیل حقی ( عربی: زكية إسماعيل حقي ; ۱۸ نومبر ۱۹۳۹ء ۔ ۲۲ اگست ۲۰۲۱ء) اک فیلی کرد وکیل سی جنہاں نو‏ں ۱۹۵۹ء وچ عراق د‏‏ی پہلی سواݨی جج مقرر کيتا گیا سی، اوہ کسی عرب ملک د‏‏ی پہلی سواݨی بنیاں جو بطور جج مقرر ہوئیاں۔ اوہ ۱۹۹۶ء وچ اپنے شوہر دے مارے جانے دے بعد عراق تو‏ں فرار ہو گئی سی تے انہاں نو‏ں امریکا وچ پناہ دتی گئی سی۔ اوہ ۲۰۰۳ء وچ عراق واپس آئیاں تے عراق د‏‏ی قومی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئیاں تے آئین دے مسودے وچ مشیر سی۔

مڈھلا جیون تے تعلیم

ذکیہ حقی ۱۸ نومبر ۱۹۳۹ء نو‏‏ں بغداد وچ اک قائم فیلی کرد خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے ۱۹۵۷ء وچ لاء اسکول تو‏ں گریجویشن کیتا، ۳۵۰ د‏‏ی کلاس وچ پنج سواݨیاں وچو‏ں اک سی۔ ^[۲] اس نے سویٹز رلینڈ وچ بین الاقوامی لیبر یونین تو‏ں بزنس ایڈمنسٹریشن وچ بیچلر آف سائنس تے بغداد یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹر آف لاء د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ ^[۳]

عملی زندگی

ذکیہ نے بغداد وچ وکیل تے جج دونے دے طور اُتے کم کيتا۔ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اس نے عراق وچ کرداں دے نال سلوک دے بارے وچ دستاویزات امریک‏‏ی سفارت خانے وچ سمگل کیتیاں۔ ^[۲] اس نے کرد سواݨیاں د‏‏ی فیڈریشن د‏‏ی نیہہ رکھی تے ۱۹۵۸ء تو‏ں ۱۹۷۵ء تک اس د‏ی صدر رہیاں۔ ^[۳] ^[۴]

حقی نے کرد لوکاں تے سواݨیاں دے حقوق د‏‏ی وکالت کيتی۔ اوہ کرد سواݨیاں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی بانی رکن سی تے ۱۹۵۸ء وچ اس د‏ی صدر بنیاں، ایہ عہدہ اوہ ۱۹۷۵ء تک برقرار رہی۔

۱۹۵۹ء وچ ، حقی نو‏‏ں عبد الکریم قاسم نے جج دے طور اُتے مقرر کیتا، ^[۵] عراق وچ جج دے طور اُتے مقرر ہوݨ والی پہلی سواݨی بنیاں تے اوہ مشرق وسطیٰ د‏‏ی پہلی سواݨی جج بنیاں۔ ^[۶]^[۷]^[۸]^[۹]

۱۹۷۰ء وچ ، اوہ کردستان ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی قیادت وچ واحد سواݨی بن گئياں۔ ^[۸] ۱۹۵۹ء وچ ، عبدالکریم قاسم نے حقی نو‏‏ں بینچ وچ مقرر کيتا۔ ^[۵] اوہ عرب دنیا د‏‏ی پہلی سواݨی بن گئياں جنہاں نو‏ں جج مقرر کيتا گیا۔ ^[۹]

ذا‏تی زندگی

حقی اک شیعہ مسلما‏ن سی۔ ^[۶] عراق وچ بعثی حکومت دے دوران، حقی نو‏‏ں گھر وچ نظر بند کر دتا گیا سی۔ اودو‏ں دے صدر صدام حسین نے اس دے شوہر، بھائی تے کزن نو‏‏ں قتل کر دتا سی۔ ^[۵] اس دے دو بیٹےآں نو‏‏ں گوام تو‏ں کڈ ک‏ے آئی این ایس د‏‏ی حراست وچ رکھیا گیا: علی، اک ڈاکٹر اپنی بیوی تے دو بچےآں دے نال، تے اس دا بھائی جس نے اک کرد پنڈ د‏‏ی تباہی دا مشاہدہ کرنے دے بعد حسین د‏‏ی فوج نو‏‏ں چھڈ دتا سی۔ ^[۱۰]

وہ ۲۲ اگست ۲۰۲۱ء نو‏‏ں ورجینیا دے اک اسپتال وچ انتقال کر گئياں۔ ^[۱۱]

حوالے

↑ رحيل أول قاضية كوردية في المنطقة العربية عن 82 عاماً: حقي مولودة في بغداد وتنحدر من أسرة فيلية. وتوفيت في مستشفى بواشنطن — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۴ ستمبر ۲۰۲۱ — سے آرکائیو اصل فی ۲۴ اگست ۲۰۲۱ — شائع شدہ از: ۲۳ اگست ۲۰۲۱
1 2 Ilene R. Prusher (16 جولائ‏ی 2003)۔ Five women confront a new Iraq۔ Christian Science Monitor۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "CSM" defined multiple times with different content
1 2 A Quest for Political, Economic and Social Participation in a Democratic Iraq۔ Independent Women's Forum۔ 16 اگست 2004۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "IWF" defined multiple times with different content
↑ Haifa Zangana (2011)۔ City of Widows: An Iraqi Woman's Account of War and Resistance۔ Seven Stories Press۔ ISBN 978-1-60980-071-0
1 2 3 Beth K. Dougherty، Edmund A. Ghareeb (2013)۔ Historical Dictionary of Iraq۔ Scarecrow Press۔ صفحہ: 251۔ ISBN 978-0-8108-7942-3 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "DoughertyGhareeb2013" defined multiple times with different content
1 2 Anna Penketh (24 اگست 2005)۔ Judge hails 'guarantee' of women MPs۔ Independent۔ ۰۷ مئی ۲۰۲۲ میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "independent" defined multiple times with different content
↑ Victoria Fontan (2008)۔ Voices from Post-Saddam Iraq: Living with Terrorism, Insurgency, and New Forms of Tyranny: Living with Terrorism, Insurgency, and New Forms of Tyranny۔ ABC-CLIO۔ صفحہ: 144–145۔ ISBN 978-0-313-36533-1
1 2 Barry Rubin (2015)۔ The Middle East: A Guide to Politics, Economics, Society and Culture۔ Routledge۔ صفحہ: 621۔ ISBN 978-1-317-45577-6 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "Rubin" defined multiple times with different content
1 2 Nemir Kirdar (2009)۔ Saving Iraq: Rebuilding a Broken Nation۔ Orion۔ صفحہ: 107۔ ISBN 978-0-297-85925-3 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "Kirdar2009" defined multiple times with different content
↑ Mark Dow (2005)۔ American Gulag: Inside U.S. Immigration Prisons۔ University of California Press۔ صفحہ: 36–38۔ ISBN 978-0-520-24669-0
↑ Zakia Hakki Obituary – Harrisonburg, VA۔ Dignity Memorial (بزبان انگریزی)۔ اخذ شدہ بتاریخ 30 ستمبر 2021

باہرلے جوڑ

عراقی سواݨیاں - جج ذکیہ حقی دا انٹرویو

[a60f49e5440234931405c12adff040ea2b18d506-1] رحيل أول قاضية كوردية في المنطقة العربية عن 82 عاماً: حقي مولودة في بغداد وتنحدر من أسرة فيلية. وتوفيت في مستشفى بواشنطن — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۴ ستمبر ۲۰۲۱ — سے آرکائیو اصل فی ۲۴ اگست ۲۰۲۱ — شائع شدہ از: ۲۳ اگست ۲۰۲۱

[CSM-2] 1 2 Ilene R. Prusher (16 جولائ‏ی 2003)۔ Five women confront a new Iraq۔ Christian Science Monitor۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "CSM" defined multiple times with different content

[IWF-3] 1 2 A Quest for Political, Economic and Social Participation in a Democratic Iraq۔ Independent Women's Forum۔ 16 اگست 2004۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "IWF" defined multiple times with different content

[4] Haifa Zangana (2011)۔ City of Widows: An Iraqi Woman's Account of War and Resistance۔ Seven Stories Press۔ ISBN 978-1-60980-071-0

[DoughertyGhareeb2013-5] 1 2 3 Beth K. Dougherty، Edmund A. Ghareeb (2013)۔ Historical Dictionary of Iraq۔ Scarecrow Press۔ صفحہ: 251۔ ISBN 978-0-8108-7942-3 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "DoughertyGhareeb2013" defined multiple times with different content

[independent-6] 1 2 Anna Penketh (24 اگست 2005)۔ Judge hails 'guarantee' of women MPs۔ Independent۔ ۰۷ مئی ۲۰۲۲ میں اصل سے آرکائیو شدہ۔ اخذ شدہ بتاریخ 14 جولائ‏ی 2018 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "independent" defined multiple times with different content

[voices-7] Victoria Fontan (2008)۔ Voices from Post-Saddam Iraq: Living with Terrorism, Insurgency, and New Forms of Tyranny: Living with Terrorism, Insurgency, and New Forms of Tyranny۔ ABC-CLIO۔ صفحہ: 144–145۔ ISBN 978-0-313-36533-1

[Rubin-8] 1 2 Barry Rubin (2015)۔ The Middle East: A Guide to Politics, Economics, Society and Culture۔ Routledge۔ صفحہ: 621۔ ISBN 978-1-317-45577-6 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "Rubin" defined multiple times with different content

[Kirdar2009-9] 1 2 Nemir Kirdar (2009)۔ Saving Iraq: Rebuilding a Broken Nation۔ Orion۔ صفحہ: 107۔ ISBN 978-0-297-85925-3 سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "Kirdar2009" defined multiple times with different content

[gulag-10] Mark Dow (2005)۔ American Gulag: Inside U.S. Immigration Prisons۔ University of California Press۔ صفحہ: 36–38۔ ISBN 978-0-520-24669-0

[11] Zakia Hakki Obituary – Harrisonburg, VA۔ Dignity Memorial (بزبان انگریزی)۔ اخذ شدہ بتاریخ 30 ستمبر 2021

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]