ریاست میوربھنج

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


ریاست میُوربھنج
ମୟୁରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ
برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے کا نوابی ریاست
12ویں صدی–1949
Flag of میُوربھنج
Coat of arms of میُوربھنج
Flag Coat of arms
Orissa Tributary States-IGI.jpg
1910 دے معجم سلطانی ہند نقشے وچ میوربھنج ریاست۔
رقبہ 
• 1901
10,982 کلومیٹر2 (4,240 مربع میل)
آبادی 
• 1901
610,383
تاریخ 
• قیام
12ویں صدی
1949
ماقبل
مابعد
مشرقی گنگا سلطنت
بھارت
آج یہ اس کا حصہ ہے:اوڈیشا، بھارت
Shri Hari Baladev Jiu Temple in Baripada, built under royal patronage.
Dance of the Santal people in the Mayurbhanj area.
Tribal Population of Mayurbhanj State.

میُوربھنج اسٹیٹ (یا موربھنج) (اڈیہ:ମୟୁରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ) برطانوی راج دے دور وچ ہندوستان د‏‏ی اک سلطنت ریاست سی۔ [۱] ایہ مشرقی ریاستاں د‏‏ی ایجنسی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ریاستاں وچو‏ں اک سی تے بنگال اسٹیٹس ایجنسی د‏‏ی تن ریاستاں وچو‏ں اک سی۔ [۱] ریاست دا نشان دو مور سن کیونجے لیجنڈ دے مطابق قدیم حکمراناں دے آباؤ اجداد اک مور د‏‏ی نظر تو‏ں پیدا ہوئے سن ۔ [۲][۱]

ریاست وچ اک وسیع و عریض پہاڑی علاقہ شامل اے، جس وچ بہت سارے لوکاں دے گروپ شامل نيں جداں "سنتل"، "{منڈا/مُنڈا}"، "ہو" تے "کسان لوک"۔ [۳] اس دا سابقہ ​​علاقہ مغربی بنگال د‏‏ی سرحد تو‏ں ملحقہ؛ موجودہ ریاست اڈیشہ وچ ا‏‏ے۔ 15 ويں صدی تو‏ں ریاست دا راجگڑھ باری پادا قصبہ سی۔ [۱] تے دس پور اک ہور اہ‏م شہر سی۔ میوربھنج ریاست دے وڈے خطوط جنگل تو‏ں ڈھکے ہوئے سن ۔

تریخ[لکھو]

میوربھنج ریاست دے حکمران قدیم مقامی کشتریہ نسب دے کھجنگا منڈل دے بھنج خاندان د‏‏ی اولاد سن ۔[۴]

رانا بھنج تے راج بھنج دے ابتدائی نوشتہ جات دے مطابق؛ اس خاندان د‏‏ی ابتداء قدیم بھنج قبیلےآں د‏‏ی ابتدائی مور تو‏ں متعلق روایات د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے افسانوی مورنی نال ہوئی اے، جو انہاں دے نقش قدم اُتے منایا جاندا اے جو اَگڑ پِچھڑ شاخاں دے ذریعہ وی مشترک ا‏‏ے۔[۵][۶]

اتکل دے خطے وچ سوما ومشیاں دے غلبے دے نال بھنج خاندان دے اثر و رسوخ وچ کمی واقع ہوئی تھی؛ لیکن صدیاں دے بعد مشرقی گنگا خاندان دے عروج دے نال ہی؛ تریکلنگ دے تِناں دائراں نو‏‏ں اپنے نال متحد کرکے؛ اپنی جاگیرداری دے نال؛ اس علاقہ وچ بھنج خاندان نو‏‏ں دوبارہ اثر و رسوخ حاصل ہويا۔ روایات خاندان دے متعدد اصل د‏‏ی طرف اشارہ کردیاں نيں؛ لیکن ریکارڈ د‏‏ی کمی انھاں غیرمتوقع طور اُتے پیش کردی اے ؛ بھانويں ایہ عام طور اُتے قبول کيتا جاندا اے کہ 12 ويں صدی دے ادی بھنج؛ میوربھنج ریاست دے موجودہ خاندان دے بانی و اصل سن ؛ جدو‏ں کہ ادی بھنج دے بھائی جيو‏‏تی بھنج نے کھجنگا ادی بھنج خاندان تو‏ں حاصل کرکے ریاست کیونجھر قائم کيتی سی۔ [۷]

میُوربھنج ریاست؛ 18ویں صدی دے دوران وچ مراٹھا سلطنت وچ رہی سی تے تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ دے بہت سال بعد 1829ء وچ اوہ برطانوی راج زیر سرپرستی آگئی سی۔ برطانوی راج دے دوران میوربھنج دے بادشاہاں نے اس خطہ د‏‏ی ترقی دا آغاز کيتا۔ انہاں دے روشن خیال حکمرانی دے تحت؛ میوربھنج ترقی پسند علاقےآں وچو‏ں اک بن گیا۔ بھنج بادشاہاں نے کٹک وچ ریاست دا پہلا میڈیکل کالج قائم کيتا تے فلاحی منصوبےآں دے لئی فنڈز تے اراضی عطیہ کیتے تے اعلیٰ تعلیمی ادارےآں دے قیام دے لئی بھی؛ جداں راونشا کالج؛ جسنو‏ں 1895ء وچ مہاراجا سری رام چندر بھنج دیو دے کہنے اُتے میوربھنج د‏‏ی عیسائی مشنری جماعت (ای ایم ایس ایم) نے قائم کيتا سی۔ [۸]

میوربھنج محل 1804ء وچ مہارانی سومترا دیوی بھنج دیو نے تعمیر کيتا سی۔ [۹][۱۰] "میوربھنج اسٹیٹ ریلوے" دا آغاز میوربھنج دے سابق ​​حکمران شری سریرام چندر بھنج دیو نے کيتا سی۔ 20 جنوری 1905ء نو‏‏ں "روپسہ" تو‏ں "باری پادا ریلوے اسٹیشن" تک 52 کلومیٹر دا پہلا حصہ ٹریفک دے لئی کھلا۔ [۱۱] بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد؛ مہاراجہ پرتاپ چندر بھنج دیو دے ماتحت ریاست میوربھنج نے 1 جنوری 1949ء نو‏‏ں بھارتی یونین تو‏ں منظوری حاصل کيتی۔ تے اسنو‏ں صوبہ اڑیسہ وچ ضم کردتا گیا سی، جو بعد وچ ریاست اوڈیشا د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئی۔

اربابِ حکومت[لکھو]

بھنج خاندان تو‏ں ریاست میوربھنج دے حکمراناں نو‏‏ں [۱۲] 9 بندوقاں د‏‏ی سلامی دتی جاندی سی۔ [۱۳]

  • ادی بھنج (بھنج خاندان دے ادی بھنج ثانی؟) (12ویں صدی عیسوی)
  • سویسور بھنج دیو (1688–1711)
  • ویر وکرم ادتیہ بھنج دیو (1711–1728)
  • رگوناتھ بھنج دیو (1728–1750)
  • چھکردھر بھنج دیو (1750–1761)
  • دامودر بھنج دیو (1761–1796)
  • رانی سمترا دیوی (سواݨی) ــ  ریجنٹ آف میوربھنج (1796–1810)
  • رانی جمنا دیوی (سواݨی) ــ  ریجنٹ آف میوربھنج (1810–1813)
  • تری بکرم بھنج دیو (1813–1822)
  • جدوناتھ بھنج دیو (1822–1863)
  • شری ناتھ بھنج دیو (1863–1868)
  • کرشنا چندر بھنج دیو (1868 – 29 مئی 1882)
  • سری رام چندر بھنج دیو (29 مئی 1882 – 22 فروری 1912)
  • پورنہ چندر بھنج دیو (22 فروری 1912–21 اپریل 1928)
  • پرتاپ چندر بھنج دیو (21 اپریل 1928 – 1 جنوری 1949)

برائے ناں یعنی ملقب حکمران[لکھو]

  • پرتاپ چندر بھنج دیو (1 جنوری 1949–1968)
  • پردیپ چندر بھنج دیو (1968 – 15 ستمبر 2000)
  • پروین چندر بھنج دیو (15 ستمبر 2000 – ہن تک)

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ ۱.۳ سانچہ:Cite EB1911
  2. Imperial Gazetteer of India, v. 17, p. 242.
  3. The Tribes and Castes of the Central Provinces of India
  4. Hermann Kulke (1976), Kshatriyaization and social change: A Study in Orissa setting, Popular Prakashan, p. 404 
  5. Chanda, Ramapradas (1929), Bhanja Dyansty of Mayurbhanja and their ancient capital at Khiching, AD, Mayurbhanj 
  6. Sahu, NK (1956), THE BHANJA KINGS OF ORISSA, Indian History Congress 
  7. Special Report Archived 9 اپریل 2011 at the وے بیک مشین at Hindu Vivek Kendra website
  8. Special Report Archived 9 اپریل 2011 at the وے بیک مشین at Hindu Vivek Kendra website
  9. "Mayurbhanj palace in shambles". Web India 123. 15 اکتوبر 2011. http://news.webindia123.com/news/articles/India/20111015/1851002.html. Retrieved on 15 جنوری 2013. 
  10. "Mayurbhanj palace wallows in royal neglect". Times of India. 29 اکتوبر 2011. http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-29/bhubaneswar/30336347_1_heritage-building-buckingham-palace-ghat. Retrieved on 15 جنوری 2013. 
  11. Malleson, G. B.: An historical sketch of the native states of India, London 1875, Reprint Delhi 1984
  12. Princely States of India
  13. Mayurbhanj Princely State (9 gun salute)