زین الدین آمدی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
زین الدین آمدی
معلومات شخصیت
جم 13ویں صدی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
دیاربکر  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
تاریخ وفات سنہ 1312 (61–62 سال)  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
مذہب اسلام
فرقہ اہل سنت
فقہی مسلک حنبلی
عملی زندگی
پیشہ استاد  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
P islam.svg باب اسلام

زین الدین آمدی (متوفی 712ھ / 1312ء) انجینئر ، ماہر لسانیات، حنبلی فقیہ، کتاب فروش تے عربی بولی دے عالم سن، نابینا حضرات دے پڑھنے دے لئی سب تو‏ں پہلے حرفی تے ممتاز خطوط د‏‏ی ایجاد کیتے سن جو ہن بریل دے طریقہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

ناں و نسبت[لکھو]

شیخ امام زین الدین ابو الحسن علی بن احمد بن یوسف بن خضر آمدی عابر، آمد، بلاد شام دے شمال مشرقی سرحد دیار بکر دا اک اہ‏م سرحدی شہر اے، فی الحال ایہ شہر ترکی دے زیر حکومت ا‏‏ے۔

حالات زندگی[لکھو]

بغداد وچ پیدا ہوئے تے اوتھے پرورش پائی، اوتھ‏ے شیوخ تے علما د‏‏ی مجالس وچ حاضر ہوئے ک‏ے علم حاصل کيتا، خاص طور تو‏ں بغداد دے شیخ مجد الدین عبد الصمد بن ابو الجیش تو‏ں، حنبلی مذہب د‏‏ی فقہ وچ مہارت حاصل کيتی تے اپنے زمانہ دے وڈے فقہا وچ شمار ہونے لگے، عربی علوم وچ وی کمال حاصل کيتا، ايس‏ے طرح فارسی، ترکی، رومی تے مغلی بولی وچ مہارت حاصل کيتی، کتاب فروش سن، بچپن ہی تو‏ں نابینا ہونے دے باوجود کتاباں د‏‏ی تجارت وچ مشغول ہوئے گئے سن ۔[۱][۲][۳]

ان دا سنہ ولادت نامعلوم اے، لیکن ایہ گل مشہور تے یقینی اے کہ بغداد ہی وچ پرورش پائی تے اوتھے زندگی بسر کی، کدرے تے نئيں جا سک‏‏ے، اس لئی کہ بچپن ہی وچ نابینا ہوئے گئے سن، اس دے باوجود بغداد دے وڈے شیوخ تو‏ں علم حاصل کيتا، ايس‏ے طرح کچھ میکانیکی انجینئری نو‏‏ں سکھیا، ایہ وی مشہور اے کہ انھاں نے عربی بولی دے نال نال فارسی، رومی تے ترکی بولی وچ وی مہارت حاصل کيتی۔

کتاباں د‏‏ی تجارت کردے سن، تجارت وچ دھوکھا نئيں کھاندے سن، کتاب د‏‏ی قیمت دے اعتبار تو‏ں حروف تہجی تو‏ں ممتاز حروف دا ورق بنا لیندے تے چپکانے والے مادہ تو‏ں اُتے چپکا دیندے، کتاب د‏‏ی قیمیت انھاں ورقی حروف نو‏‏ں چھو کر اندازہ لگیا لیندے۔

اس طریقہ تو‏ں زین الدین آمدی نے کتاباں د‏‏ی قیمت نو‏‏ں جاننا اپنے لئی آسان بنا دتا سی، گویا کہ کوئی انجینئر ہون، ايس‏ے لئی علوم د‏‏ی تریخ وچ مذکور اے کہ آمدی ہی سب تو‏ں پہلے نابینا حضرات دے پڑھنے دے لئی حرفی تے ممتاز خطوط دے موجد نيں جو ہن کتابت وچ بریل طریقہ دے ناں تو‏ں مشہور اے تے ایہ فرانسیسی انجنیئر برائل د‏‏ی ایجاد تو‏ں 6 سو سال پہلے د‏‏ی ایجاد اے، برائل دا طریقہ کتابت سنہ 1236 ہجری مطابق 1850 عیسوی وچ ایجاد ہويا ا‏‏ے۔ آمدی د‏‏ی لسانیات، فقہ تے اختلافات وچ بہت ساریاں تصنیفات وی نيں۔

حوالے[لکھو]

  1. الموسوعة العربية Archived 04 مارس 2016 at the وے بیک مشین
  2. خليل بن أيبك الصفدي، نَكْت الهِمْيان في نُكَت العميان، وقف على طبعه أحمد زكي (مصر المطبعة الجمالية 1329هـ/1911م).
  3. ابن حجر العسقلاني، الدرر الكامنة في أعيان المئة الثامنة (دار الكتب الحديثة، مصر).