سلیمان بن قتلمش

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
سلیمان بن قتلمش
 

جم 11ویں صدی  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


سلجوق خاندان  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات سنہ 1086 (-15–-14 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


انطاکیہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وجہ وفات لڑائی میں مارا گیا  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اولاد قلج ارسلان اول  ویکی ڈیٹا اُتے (P40) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
والد قتلمش  ویکی ڈیٹا اُتے (P22) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
خاندان سلجوق خاندان  ویکی ڈیٹا اُتے (P53) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مناصب
سلطان روم   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
۱۰۷۴  – ۱۰۸۶ 
قتلمش 
قلج ارسلان اول 
عسکری خدمات
سلیمان شاہ اول ابن قتلمش ( ترکی زبان: Kutalmışoğlu Süleyman Şah ; سانچہ:Lang-1ca ; فارسی: سلیمان بن قتلمش‎ ) نے اناطولیہ وچ اک آزاد سلجوق ترک ریاست د‏‏ی نیہہ رکھی تے ۱۰۷۷ تو‏ں ۱۰۸۶ وچ اپنی موت تک روم دے سلجوق سلطان د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت [۱] ۔

زندگی[سودھو]

سلیمان قتالمش دا پُتر سی، جس نے عظیم سلجوقی سلطنت دے تخت دے لئی اپنے کزن الپ ارسلان دے خلاف ناکا‏م جدوجہد د‏‏ی سی۔ جدو‏ں قتالمش ۱۰۶۴ وچ مر گیا، تاں سلیمان اپنے تن بھائیاں دے نال تورس دے پہاڑاں وچ بھج گیا تے اوتھ‏ے سلطنت د‏‏ی سرحداں تو‏ں باہر رہنے والے ترکمان قبیلے دے پاس پناہ لئی۔ الپ ارسلان نے انہاں دے خلاف تعزیری مہمات دا سلسلہ شروع کردے ہوئے جواب دتا۔ چار بھائیاں وچو‏ں، سلیمان اکیلا اپنے بھائی منصور دے نال چھاپےآں تو‏ں بچ گیا تے ترکماناں د‏‏ی اپنی قیادت نو‏‏ں مضبوط کرنے وچ کامیاب رہیا۔ [۲]

اپنے دائرے نو‏‏ں قائم کرنا[سودھو]

تریخ نگار العظیمی دے مطابق، سلیمان نے ۱۰۷۵ وچ نیکیہ اُتے قبضہ کيتا۔ اس تریخ د‏‏ی نیہہ پر، کچھ مورخین نے قبول کيتا کہ اناطولیہ سلجوک ریاست اس تریخ نو‏‏ں قائم ہوئی سی، تے کچھ نے ۱۰۷۸–۱۰۸۱ دے درمیان۔ اس دے بعد، سلطان ملک شاہ اول نے اسنو‏ں روم دا حکمران تسلیم کیتا، جداں کہ عباسی خلیفہ القائم نے اسنو‏ں اس د‏ی کامیابی دے لئی اک فرمان (فرمان) تے خلعت بھیجی ۔ اس دے اپنے ناں اُتے سک‏‏ے بنانے تے خطبہ دینے دا کوئی اک ریکارڈ نئيں ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں ایہ کہیا جا سکدا اے کہ اوہ حالے تک عظیم سلجوقی سلطنت دے تابع سی۔ درحقیقت، ملک شاہ اول [۳] تابعداری دے بارے وچ وکھ وکھ ذرائع وچ واضح بیانات موجود نيں۔

۱۰۷۸ وچ ، بازنطینی شہنشاہ مائیکل VII نے اناتولک سی دے کمانڈر نیسفورس بوٹانیٹس دے خلاف سلیمان تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی، جس نے شہنشاہ نو‏‏ں تخت دے لئی چیلنج کيتا سی۔ سلیمان نے کوٹیئم تے نیکیہ دے درمیان بوٹینیئٹس د‏‏ی چھوٹی قوت نو‏‏ں روکیا، جس دے بعد غاصب نے سلیمان تے منصور [۴] شہنشاہ دے مقابلے وچ اعلیٰ ترغیبات پیش کردے ہوئے اپنی بغاوت وچ شام‏ل ہوݨ اُتے آمادہ کيتا۔ اقتدار [۵] لئی نیسفورس د‏‏ی کوشش کامیاب رہی، تے انہاں د‏‏ی حمایت دے بدلے وچ سلیمان دے ترکماناں نو‏‏ں قسطنطنیہ دے نیڑے باسفورس دے ایشیائی کنارے اُتے آباد ہوݨ د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ دو سال بعد، سلیمان نے اک ہور دکھاوا کرنے والے، نیسفورس میلیسینس نو‏‏ں اپنی حمایت دتی۔ [۶] ایہ مؤخر الذکر نیسفورس سی جس نے نیکیہ دے دروازے ترکماناں دے لئی کھولے، سلیمان نو‏‏ں مستقل اڈہ قائم کرنے د‏‏ی اجازت دتی۔ [۷] تمام بتھینیا جلد ہی سلیمان دے کنٹرول وچ آ گیا، اک ایسی صورتحال جس نے اسنو‏ں قسطنطنیہ تے اناطولیہ وچ سابق بازنطینی رعایا دے درمیان رابطے نو‏‏ں محدود کرنے د‏‏ی اجازت دتی۔

۱۰۸۴ وچ ، سلیمان نے اپنے رشتہ دار ابو القاسم نو‏‏ں انچارج چھڈ ک‏‏ے، نیکیہ چھڈ دتا۔ ايس‏ے سال، اس نے انتاکیا اُتے قبضہ ک‏ر ليا، اس دے باشندےآں دا قتل عام کیتا، سینٹ کیسیئنس دے چرچ دے خزانے چرا لئی، تے چرچ نو‏‏ں مسجد وچ تبدیل کر دتا۔ [۸] سلیمان دے انطاکیہ اُتے قبضے دے بعد، عقیلد مسلم ابن قریش نے خراج دا مطالبہ کيتا۔ [۹] سلیمان نے انکار کر دتا، جس دے بعد دونے طرف تو‏ں سرحدی چھاپے مارے گئے۔ [۹] ۱۰۸۵ وچ ، مسلم بن قریش نے انطاکیہ دا محاصرہ کرنے دے لئی اک فوج نو‏‏ں روانہ کیتا، سلیمان نے اسنو‏ں روکیا تے مسلم نو‏‏ں شکست دتی جدو‏ں بعد د‏‏ی فوج کیوبک بے د‏‏ی کمان وچ ترکماناں دے انحراف دا شکار ہوئی۔ [۹]

اس دی موت[سودھو]

۱۰۸۶ وچ سلیمان نے اپنے تسلط نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے، حلب نو‏‏ں محاصرے وچ لے لیا تے اس دے ہتھیار سُٹن دا مطالبہ کيتا۔ [۱۰] حلب دے امیر نے شام دے سلجوق حکمران توتش اول نو‏‏ں پیغام بھیجیا کہ اوہ شہر نو‏‏ں اس دے حوالے ک‏ے دے گا۔ [۱۰] سلیمان نے توتش د‏‏ی فوجاں د‏‏ی آمد دا سن کر محاصرہ ودھایا تے اس تو‏ں مݪݨ دے لئی کوچ کيتا۔ [۱۰] حلب دے نیڑے عین سالم د‏‏ی لڑائی وچ ، سلیمان نے توتش اُتے حملہ کيتا لیکن اس د‏ی فوجاں ارتک بے دے ماتحت توتش د‏‏ی فوج تو‏ں پہلے ہی بھج گئياں تے سلیمان ماریا گیا۔ [lower-alpha ۱] [۱۳] [۱۴] [۱۵] [۱۶]

ملک شاہ نے انطاکیہ د‏‏ی طرف کوچ کیتا، جتھے سلیمان دے وزیر نے شہر تے سلیمان دے بیٹے کلیج ارسلان اول دوناں نو‏ں ہتھیار ڈال دتے۔ [۹] ملک شاہ نے کلیج نو‏‏ں یرغمال بنا ک‏ے اصفہان منتقل کر دتا۔

ملک شاہ اول د‏‏ی وفات دے بعد کلیج ارسلان اول نے روم د‏‏ی سلطنت دوبارہ قائم کيتی۔

نوٹس[سودھو]

  1. Ibn al-Athir gives two conflicting accounts: that Suleiman committed suicide or was struck in the face with an arrow and died.[۱۱] Komnena states Suleiman committed suicide during the battle.[۱۲]

حوالے[سودھو]

  1. Peacock 2013, p. ۷۱-۷۲.
  2. Cahen 1968, p. ۷۳-۷۴.
  3. سانچہ:TDV Encyclopedia of Islam
  4. "Mansur ibn Kutulmush". http://db.pbw.kcl.ac.uk/pbw2011/entity/person/111711. Retrieved on
    11 اپریل 2022. 
  5. Vryonis 1971, p. ۱۱۲-۱۱۳.
  6. Ostrogorsky 1969, p. ۳۴۸-۳۴۹.
  7. Cahen 1968, p. ۷۵.
  8. Vryonis 1971, p. ۱۵۹.
  9. ۹.۰ ۹.۱ ۹.۲ ۹.۳ Basan 2010, p. ۹۱.
  10. ۱۰.۰ ۱۰.۱ ۱۰.۲ Ibn al-Athir 2002, p. ۲۲۳.
  11. Ibn al-Athir 2002, p. 224.
  12. Komnena.
  13. Grousset 1970, p. 154.
  14. Peacock 2015, p. 66.
  15. Mecit 2011, p. 66.
  16. Leiser 2010, p. ۳۰۴.

ذرائع[سودھو]

  • Basan, Osman Aziz (2010). The Great Seljuqs: A History. Routledge. ISBN 1-136-95393-0. 
  • Cahen, Claude (1968). Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and historyت۔ 1071–1330. Taplinger.  Unknown parameter |translator-last= ignored (help); Unknown parameter |translator-first= ignored (help)
  • Grousset, René (1970). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers University Press.  Unknown parameter |translator-last= ignored (help); Unknown parameter |translator-first= ignored (help)
  • Mecit, Songul (2011). "Kingship and Ideology under the Rum Seljuqs". In Lange, Christian; Mecit, Songul. The Seljuqs: Politics, Society and Culture. Edinburgh University Press. 
  • Ibn al-Athir (2002). The Annals of the Saljuq Turks. Routledge.  Unknown parameter |translator-last= ignored (help); Unknown parameter |translator-first= ignored (help)
  • Komnena, Anna. "The Alexiad". Fordham University. https://sourcebooks.fordham.edu/basis/AnnaComnena-Alexiad06.asp. Retrieved on
    23 اپریل 2022. 
  • Leiser, Gary (2010). "The Turks in Anatolia before the Ottomans". In Fierro, Maribel. The New Cambridge History of Islam. 2: The Western Islamic World Eleventh to Eighteenth Centuries. Cambridge University Press. pp. 301–312. 
  • Ostrogorsky, George (1969). History of the Byzantine State. Rutgers University Press.  Unknown parameter |translator-last= ignored (help); Unknown parameter |translator-first= ignored (help)
  • Peacock, Andrew (۲۰۱۳). The Seljuks of Anatolia: Court and Society in the Medieval Middle East. I.B. Tauris.  Check date values in: |date= (help)
  • Peacock, Andrew (۲۰۱۵). The Great Seljuk Empire. Edinburgh University Press.  Check date values in: |date= (help)
  • Vryonis, Speros (۱۹۷۱). The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century. University of California Press.  Check date values in: |date= (help)
پیشرو
قتلمش
سلاجقہ روم
۱۰۷۷–۱۰۸۶
جانشین
کلیج ارسلان اول
سانچہ:سلاجقہ رومسانچہ:Seljuk dynasty